Tegenlicht - Waar is de woede?

Image: Revolution/Resolution Bulletin
‘De duurzame strategie van ABN Amro en Fortis is ondermaats’, vinden de jonge bankiers bij deze banken. Hoewel klanten, werknemers en (internationale) regelgeving al langere tijd vragen om een structureel duurzaamheidsbeleid, vinden de verantwoordelijken bij ABN Amro en Fortis dat ze het ‘redelijk doen’ en dat het duurzaamheidsbeleid maar ‘even moet wachten’. Jonge bankiers denken hier anders over en kondige een interne revolutie aan! Lees in De Pers het hele bericht.

Meer over Commissie-De Wit…

De huidige crisis wordt bestreden met de oorzaak ervan: uit de hand gelopen uitgaven worden betaald door  nog meer te lenen en nog meer geld te drukken. Lees het artikel ‘Het is de moraal, stommeling’ van Marcel van Dam in De Volkskrant.

Nout Wellink ontkent dat hij de commissie-De Wit heeft misleid door te zeggen dat de IJslandse toezichthouder Nederland foutieve informatie over Landsbanki heeft verstrekt. De oud-minister van Handel, Björgvin G. Sigurdsson noemde de verklaring van Nout Wellink aan de commissie-De Wit ‘onbeschoft en misleidend’. Bekijk Wellink in een interview met Nova.

Of heeft Wellink ‘ja’ en ‘nee’ door elkaar gehaald, zoals de voormalige IJslandse minister van Bankzaken Sigurdsson zegt in De Volkskrant?

Lees (of kijk) meer over Commissie-De Wit, leugens, Wellink en Icesave in de Volkskrant.

Gordon Brown, de Britse premier, maakte woensdag bekend dat de grote landen overeenstemming bereikten over een nieuw in te stellen ‘global bank tax.’ Op de eerstvolgende G-20 bijeenkomst in Canada (juni) zullen deze afspraken worden vastgelegd. Brown houdt er rekening mee dat ook het IMF zal instemmen met deze maatregel - dat zou dan in april tijdens een grote bijeenkomst in Washington moeten gebeuren.

De nieuwe belasting gaat de financiële sector tientallen miljarden dollars per jaar kosten. Bedoeling is een buffer op te bouwen voor slechte tijden - om zo te voorkomen dat banken in tijden van nood bij de verschillende overheden aankloppen voor hulp als ze opnieuw in de problemen komen (bron: Welingelichte kringen ). 

Lees het artikel in de Financial Times.

Wie gaat deze belasting betalen?

‘Als Griekenland valt, gaat de rest van Europa mee’, blijken handelaren en hedge funds te denken.  Bij elkaar zijn ze voor 8 miljard short gegaan en volgens de Financial Times is dat de grootste speculatieve aanval op de euro sinds die bestaat. De speculatie wordt gezien als een selffullfilling prophecy: de daadwerkelijke neergang van de Euro komt hierdoor dichterbij.

Wat voor gevolgen zal deze speculatie hebben? En: hoeveel is 8 miljard eigenlijk op de mondiale geldmarkt? Hoe waarschijnlijk is een neergang ten opzichte van de dollar, de yen of het Britse pond? Want hoe goed staan die er eigenlijk voor? Speculeer mee en plaats hieronder uw reactie.

Vandaag, 27 januari 2010, verschenen de resultaten van een studie die de economische ongelijkheid in Engeland onder de loep nam.  Deze “anatomie van de economische ongelijkheid”  stelt dat 10 procent van de rijken het 100 keer beter hebben dat de armsten daar. Lees meer over uitkomsten van de studie in een artikel van de Guardian.

President Obama pleit voor nieuwe regels in de bankensector. Zo wil hij de omvang van banken limiteren. Tijdens de crisis van 2008 werd het argument dat banken ‘too big to fail’ waren steeds opgeworpen ter verdediging van de massieve kredietinjecties in de financiële sector. Want met het omvallen van dergelijke grote banken, zou het gehele financiële systeem  met instorten worden bedreigd. Met deze beperking wil Obama voorkomen dat een dergelijke situatie zich herhaalt. Ook wil Obama de risico’s beperken, door te verbieden dat banken met eigen geld handelen op de financiële markten. De Amerikaanse president wil hiermee gehoor geven aan het feit dat een anderhalf jaar na het wereldwijd instorten van onze economie de bepalende regels hetzelfde zijn gebleven.

Het NRC Handelsblad schrijft dat Obama met deze regels lijkt in te spelen ’op de woede die onder de bevolking heerst tegen de bancaire sector. Deze sector wordt verantwoordelijk gehouden voor het ontstaan van de recessie. De woede werd onlangs aangewakkerd doordat de banken, die vaak werden gered met belastinggeld, nu weer forse bonussen uitbetalen aan werknemers.’ Lees het volledige artikel op site van NRC Handelsblad

64 % van de Nederlanders vindt dat bankiers die onverantwoorde risico’s nemen gestraft moeten worden met een geldboete. Een kwart vindt zelfs dat gevangenisstraf gepast is.

In de week waarin de commissie-De Wit begon met de verhoren van de top van het Nederlandse bankwezen peilde VPRO’s Tegenlicht de opinies ten aanzien van de crisis en het vrijemarktkapitalisme voor de uitzending Waar is de woede? (22 februari Nederland 2, 20.55u). Deze uitzending maakt deel uit van de vierdelige serie ‘Crisis als Kans’, vanaf maandag 25 januari in Tegenlicht.

Nederlanders, zo blijkt uit het onderzoek, voelen zich vooral machteloos (45%) en woedend (20%) over de bankdebacles afgelopen jaar. Bijna de helft van de respondenten (47%) houdt de bankmanagers verantwoordelijk voor de problemen bij de banken, terwijl een kwart de schuld legt bij ‘het financieel economisch systeem’. 60% van de respondenten vindt het slecht dat commerciële banken met belastinggeld overeind gehouden worden. Ruim tweederde (67%) vindt het noodzakelijk dat de banken hun beleid veranderen en 58% van de Nederlanders is ook zelf bereid om actie te ondernemen om daar iets aan te doen.

Lees verder »

In Letland heeft de crisis hard toegeslagen. Massale werkloosheid, radicale bezuinigingen op de publieke sector en een explosie van criminaliteit: wat er gebeurt als de crisis om zich heen grijpt wordt in eerdere posts (1,2) beschreven.

Meer schulden kunnen velen zich dan ook niet meer veroorloven. Een Letse kredietvertrekker verzon wel een zeer creatieve oplossing: als onderpand van de lening wordt de ziel van de klant geëist, aldus het volgende bericht op een Belgische site over geld lenen.

‘Een Lets bedrijf, dat de ziel van zijn klanten vraagt in geval van niet-betaling, heeft zich de woede van de Kerk in Letland op de hals gehaald.

Kantora, een financieel bedrijf in Riga te Letland, biedt leningen van 70 tot 700 euro aan voor iedereen. Hierbij wordt geen rekeningen gehouden met de leeftijd, materiële situatie of voormalige schulden van de personen die een lening aanvragen..

Letland wordt momenteel erg zwaar getroffen door de economische crisis. De Letse economie heeft zwaar te lijden, en het risico bestaat dat de economie dit jaar alleen al met meer dan 18 procent zal krimpen.

Rentevoet van 365%

De leningen worden aangeboden voor 90 dagen aan een jaarlijkse rentevoet van 365 procent. “Er is slechts één voorwaarde, de klant moet ons zijn ziel beloven”, aldus het bedrijf op zijn website.

Als de klant niet nakomt om de lening te betalen, behoort zijn of haar ziel aan Kantora. Het bedrijf kon geen informatie geven over hoeveel leningen er al zijn afgesloten.

Kerk kan er niet mee lachen

“Wij nemen deze zaak heel ernstig”, aldus kardinaal Janis Pujats, leider van de katholieke Kerk in Letland. De kardinaal heeft, samen met zijn collega’s van de lutheraanse en orthodoxe Kerk, aan het ministerie van Binnenlandse Zaken gevraagd om een onderzoek te openen.

De geestelijken vrezen dat ’satanisten en niet alleen kredietverleners’ achter het initiatief zitten. ‘Zulke bedrijven kunnen de mensen op moreel en financieel vlak vernietigen’, aldus de kardinaal.”

Ondertussen in de ‘Real world” lijkt het in de financiële sector alweer ‘business as usual’. Al dan niet met staatssteun wordt er gestaag verder gebankierd en met het herstel van de winsten worden ook bonussen met hernieuwd enthousiasme uitgekeerd. Zijn er lessen getrokken uit de crisis of zullen oude gewoonten leiden tot nieuwe bubbels?

Volgens Time Magazine is Ben Bernanke, de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de “Fed”, de belangrijkste persoon van 2009. Het blad schrijft dat zijn maatregelen een econmomische catastrophe hebben voorkomen.

Niet iedereen zal het met deze analyse een zijn. Enkele weken geleden werd Bernanke, tijdens een vijf uur durende hoorzitting over zijn herbenoeming in de Amerikaanse Senaat, stevig onder vuur genomen.

Door sommige senatoren werd zijn eerste ambtstermijn ronduit als een mislukking bestempeld: Bernanke zou de kiem van de crisis, de huizenbubbel, niet gesignaleerd hebben en bij de reddingsoperatie van het financieel systeem zou hij zich teveel hebben laten leiden door de belangen van de grote zakenbanken. De hoorzitting is onderdeel van de formele bekrachtiging van de herbenoeming, die in augustus al door president Obama werd aangekondigd.

Ook Nassim Taleb, auteur van de bestseller De Zwarte Zwaan en één van de “voorspellers” van de kredietcrisis, is bepaald geen fan van Bernanke: “What I am seeing and hearing on the news — the reappointment of Bernanke — is too hard for me to bear. I cannot believe that we, in the 21st century, can accept living in such a society. I am not blaming Bernanke (he doesn’t even know he doesn’t understand how things work or that the tools he uses are not empirical); it is the Senators appointing him who are totally irresponsible — as if we promoted every doctor who committed malpractice”.

Overigens erkende Bernanke, die wordt gezien als één van de machtigste mannen in de wereldeconomie, zelf ook dat hij fouten heeft gemaakt: „Ik zag een crisis van deze ernst en omvang niet aankomen.” Ook gaf hij toe „te langzaam” te zijn geweest om Amerikanen te beschermen tegen de problemen in de bankensector.

In de Washington Post zette hij onlangs uiteen welke hervormingen hij noodzakelijk acht om zijn tweede termijn als ’s werelds belangrijkste centrale bankier wél tot een succes te maken. “We have come a long way in our battle against the financial and economic crisis, but there is a long way to go.”, schrijft Bernanke. Met dat laatste zal iedereen het eens zijn.