De oproep en uw reacties

Geplaatst op 1 maart 2010 door sanne stevens

Enkele maanden gelden plaatsten we een oproep op deze site, in de VPRO-gids en in de Tegenlicht nieuwsbrief: ‘waar is uw woede?’. We waren benieuwd naar uw mening en ideeën over de economische crisis en het uitblijven van de woede.
We kregen uiteenlopende reacties. Van uitgebreide analyses tot losse gedachteflarden. Soms een pagina’s tellend artikel, dan weer een rake zin. Van een kookboek met duurzame recepten, tot een uitgebreide verhandeling over het economisch systeem - één van u stuurde ons zelfs een gedicht toe. Het was inspirerend en verhelderend om de reacties te lezen. Een aantal analyses, opmerkingen en kritieken kwamen in veel reacties terug.

capitalisme-bringingyou

Systeemkritiek

Uit de talloze reacties blijkt in ieder geval dat er veel woede leeft onder velen van u. Woede over de financiële sector. Over het bedrijfsleven. Over opstelling van de politiek (’W.F. Hermans wist het al en Joop Visser zingt het: ‘het tuig zit hogerop’.)
Wat opvalt, is dat in de meeste reacties de kritiek zich niet beperkt tot de financiële sector of de politiek alleen- het probleem zit dieper. Keer op keer wordt er een fundamentelere kritiek gegeven over een algemene cultuur. ‘Het systeem is gebaseerd op eigenbelang’, begon één van de eerste reacties. Wat goed de algemene stemming weergeeft: we leven in een cultuur van materialisme, hebzucht en individualisme. ‘Het echte probleem, (daarom maakt misschien niemand zich druk?) is de hebzucht; het materialisme; en dat zit zo diep. Niet de overheid regeert, maar de reclamemakers doen dat.’

Crisis? Haha!

Naast deze kritieken op ‘het systeem’ dat de slechte eigenschappen bij mensen naar boven brengt is er een breed gedragen opvatting dat het nog niet slecht genoeg gaat. Een enkeling meent dat er nog helemaal geen sprake is van crisis (’ Crisis? Haha, die is nog niet eens begonnen.’) Vaker wijzen mensen erop dat het nog te goed gaat: ‘als er geen geld meer uit de muur komt komen we pas in actie.’ Het strookt met de analyse van Peter Sloterdijk in de uitzending dat mensen teveel te verliezen hebben - meer te verliezen dan te winnen bij een opstand. Toch geven genoeg reacties aan dat er weliswaar genoeg reden tot grote woede is maar het vervolgens moeilijk is deze woede ‘effectief te uiten’, zoals het in één van de reacties mooi wordt verwoord.’Want moeten zij allemaal afzonderlijk met zeisen en knuppels naar De Bank??’  Dit is ook de analyse van de socioloog Manuel Castells in de uitzending:mensen zijn kwaad, maar weten niet tot wie zij zich moeten richten. Wat weer te maken heeft met de complexiteit van de samenleving. ‘Terecht spreken jullie van woede, de mensen zijn boos en voelen zich genaaid. Ergens weten ze ook dat het “systeem” hun keer op keer pakt, alleen weten ze niet hoe dat precies word gedaan en wie daar nou voor verantwoordelijk voor is, zoals een bekende Duitse socioloog ooit het huidige beleid als “georganiseerde onverantwoordelijkheid” betitelde‘.

Hoe nu verder?

Dus wat te doen? De oplossing is niet eenvoudig. Net als het idee dat Peter Sloterdijk voorstelt van een systeem waarin niet hebzucht maar vrijgevigheid wordt beloond, pleiten veel mensen voor een metaliteitsverandering en een cultuuromschakeling. Een proces dat zijzelf al in gang hebben gezet in hun eigen leven. Veel mensen vertellen hoe ze op een andere manier proberen te leven. Een manier waarbij niet alles draait om geld en ‘kapitalistische waarden’ en er minder afhankelijkheid van bijvoorbeeld banken is. Het is de ‘Do It Yourself’ cultuur waar ook Manuel Castells op doelt. Het idee van kleinschalige, zelfvoorzienende initiatieven. Een idee dat overigens al decennia in praktijk wordt gebracht door activisten maar zoals in de uitzending wordt laten zien ook opgepikt wordt door mensen die door de financiële crisis in problemen zijn gekomen.

De woede over het huidige kapitalistische systeem is wel degelijk te bespeuren, blijkt uit de reacties. Maar voor verandering moeten we niet zijn bij bankiers of politici, maar bij de alternatieven die zijn opgezet door mensen zelf.

Tips, links en artikelen

Tenslotte: de tips die mensen ons in de reacties hebben gegeven en links naar enkele uitgebreide artikelen die ons zijn toegestuurd. We willen iedereen die de moeite heeft genomen te reageren op de oproep met een korte zin, een uitgebreid artikel, een persoonlijk verhaal of zelfs een gedicht bedanken voor de reacties.

Van verschillende mensen kregen we een link doorgestuurd naar het filmpje ‘money as debt‘: een uitleg over hoe het geldsysteem functioneert.
De website globalinfo , ‘info over globalisering, politiek en actie’ vol kritische artikelen en informatie over alternatieven.
www.economischegroei.net. De website van een in Nederland en België actieve groep mensen die uitgebreid economische en ecologische alternatieve uitwerken onder leiding van vooraanstaande economen, wetenschappers en deskundigen zoals Willem Hoogendijk, Lou Keune en Arnold Heertje.
Een artikel ‘Verandering, alternatieven en de financiele crisis‘  over alternatieven zoals het Wereld Sociaal Forum als tegenhanger van het WEF.
Het artikel ‘Woede, weerstand en transitie‘ - dat Wim Musters ons toestuurde (pdf)
Verzet 2.0: een interessant artikel over de (on)mogelijkheden van verzet tegen dit systeem en de inkapseling van tegencultuur en protest dat ons toegestuurd werd door Theo Ploeg.
De ‘Bank of Happiness’ is zeker niet het eerste initiatief van een ruilnetwerk waar goederen en diensten met elkaar geruild kunnen worden zonder dat daar valuta voor nodig is. LETS, ‘Local Exchange Trading System’ is een al langer lopend alternatief. De website van LETS Nederland en van LETS Nijmegen. LETS werd onder andere genemd in een reactie van Stefan Fincken. Lees hier zijn hele reactie inclusief een analyse van het huidige geldsysteem en een overzicht van alternatieve geldsystemen.
Tenslotte: een gedicht dat Jolanda Kooijmans ons toestuurde.

10 Reacties op “De oproep en uw reacties”

  1. Bülent Malgaz zegt:

    Gaan we bij elke economische recessie schoppen tegen de ‘mensen aan de top’ of de ‘mensen met geld’? met de VPRO als verkoopmedium? Dit onderwerp hoort toch thuis bij de VARA?

    En is het generaliseren van mensen en het vermalen tot ‘het systeem’ echt nodig?

    Ik noem dit alles kwakzalverij.

  2. Radiante zegt:

    Bülent Malgaz ik denk dat u bang bent voor veranderingen. Kwakzalverij hoort juist bij de banken.

  3. Jaap zegt:

    Goed dat de VPRO ons hier dan op zijn minst eens een begin van gewaarwording aanreikt.

    Enerzijds lijkt het allemaal misschien wel heel simpel, maar anderzijds ook weer zo ongelooflijk ingewikkeld. Dus eerst maar eens even overzicht krijgen hoe de vork in de steel zit, hoe de trukendozen eigenlijk wel werken…Ga je naar

    http://www.courtfool.info/nl_Geheimen_van_geld_rente_en_inflatie.htm

  4. Jason zegt:

    “Gaan we bij elke economische recessie schoppen tegen de ‘mensen aan de top’ of de ‘mensen met geld’? met de VPRO als verkoopmedium?”

    Ooit van “gatekeepers” gehoord?

    VARA, VPRO, EO, het doet er niet toe, alles wat van het flatscreen afdruipt is of een leugen of een halve waarheid. Het tot de kern doordringen blijft altijd TE gevaarlijk, dus daarom hebben we “gatekeepers”. En de spelers zijn maar al te vaak namaak progressieven (zie: http://www.hermes-press.com/counterfeit_progressives.htm )
    Ogen en oren open, vrienden, de TV is NIET de plaats om de waarheid te vinden, zeker niet in deze tijd.

  5. John van Dokkumburg zegt:

    Interesante analyses van de ondervraagden hoewel het nog slechts een tip van de sociale sluier is maar zal een nieuwe samenleving uitmoeten gaan van een aantal belangrijke themas , geestelijke gezondheid (wat verstaan we hieronder , denk dan aan een materiele redzame basis en gecreeerde tijddodende “”noodzaken”" ) dit heeft weerslag op de natuurlijke weegschaal mbt gezondheid ( het geven en ontvangende aspect mbt onze relatie tav de totale omgeving ) - op persoonlijk vlak bv , je kunt niet altijd voor de andere klaarstaan , laten die andere ook maar eens bij hun eigen gecreerde problemen (bv a-sociale idiote ego behoeften) stilstaan ) en denk aan geldproblemen of conflicten waar erfelijk bezit - het breekpunt is .

    Een nieuwe samenleving dient zowel een gelijk gestemde groep alsook het eigen talent , dit is het beste te bereiken wanneer we een hoger doel wensen, en hier komen godsdienst en wetenschap op weegpuntschaal , maw , niet teveel van het een en ook niet van het andere omdat het beiden voor de mens te grote begrippen zijn , wetenschap en godsdienst worden met kennis geasocieerd en dat is het nu juist niet , het is ervaring wat beiden bind , doe een werk in oorsprongkelijke overtuiging, dat wij er zijn om egotrip gedrag af te leren en niet aan te leren . .

  6. Bureau Sprankel zegt:
    3 maart 2010 om 13:09
    Een klein initiatief wat is ontstaan in oktober 2009. Laat de wereld sprankelen, begin bij die van jezelf! Talent voor talent, dienst voor een dienst. Nu nog klein maar met de inbreng van de rest van de wereld een prachtige manier om elkaar te helpen met groeien naar iets waar de persoon en zijn talent centraal staat. Sprankelposter bestellen?Stuur een mailtje dan krijg je er een!

  7. S7P zegt:

    Goede en interessante aflevering. Ik kijk altijd via internet.

    Ik heb hier nog iets aan toe te voegen wat interessant is om te zien.

    http://www.chrismartenson.com/crashcourse

    Hij vertelt hierin waarom de komende 20 jaar heel anders zullen zijn dan de afgelopen 20 jaar.

    —–

    Ik denk aan een gouden tip : Probeer zo min mogelijk te werken en zo min mogelijk te consumeren. Als iedereen dit gaat doen dan zal men de zaak aan moeten passen.

    Als het herstel idd doorzet zal dit er toe leiden dat de neoliberale marktwaan zich steeds verder doorzet en de armoede naar boven klimt. Geen aantrekkelijk perspectief. Dit maakt alleen duidelijk dat uiteindelijk steeds minder mensen profijt hebben van het systeem.

    De linkse politici PvdA / GL / SP hebben hun idealen uitverkocht aan de markt en proberen alleen wat te remmen, maar dit is uiteindelijk een hopeloze manoevere. Ik denk dat alleen een radicaal nee tegen het neoliberale groeieconomie alleen echte verandering kan brengen. Aangezien je niets van de politiek te verwachten hebt is DIY de enigste optie. Over rechts zal ik het maar niet hebben, want dat lijdt naar nog hardere neoliberalisme. No option dus.

    Probeer het systeem te begrijpen om het vervolgens creatief te bespelen of te doorzien wat er in een niet al te lange toekomst gaat gebeuren. Verschillende economen hebben me al gewaarschuwd dat de crisis eigenlijk nog NIET begonnen is.

    Als uitsmijter.
    Computer traag door Windows? Probeer eens Linux (Ubuntu) en je systeem kan er weer wat jaartjes tegenaan. Gratis en legaal te downloaden van internet. Graag nieuwe muziek: Kijk eens bij Jamendo.

  8. theo ploeg zegt:

    Het artikel Verzet 2.0 dat ik instuurde en hier ook wordt genoemd is helaas niet meer te vinden op de site van cultuurmagazine cut-up (failliet). Het is echter wel nog hier te vinden:
    http://www.theoploeg.net/2010/04/30/verzet-2-0/

  9. Er bestaat sinds 2007 een nieuw ruilmiddel, een ruilmiddel waar iedereen voldoende toegang toe heeft.

    Iedereen heeft voldoende toegang, er zijn dus geen belastingen meer nodig.

    De financiële crisis is geen echte werkelijkheid, maar wordt wel degelijk echt door ‘onszelf’, doordat mensen denken dat in het financiële systeem onze toegang tot het leven ligt, en dus onbewust het spel mee spelen.

    Wij zijn zelf degenen die kiezen hoe wij met elkaar om willen gaan. Als je weet hoe je met elkaar om wilt gaan, dan kan je daar ook naar handelen.

    Elkaar voldoende en evenveel toegang tot het leven geven, kan je doen, door simpelweg elkaar voldoende en evenveel ruilmiddel beschikbaar te stellen. Niet door dit onderling over te hevelen, maar door het werkelijk beschikbaar te stellen.

    Op Crowdpowerkansen.nl lees je hoe wij nu anders samen leven, vanuit dit nieuwe paradigma.

    Wees welkom in de nieuwe wereld die er al is.

    Overvloedsprincipe.nl
    Crowdpower.nl
    Equi-Place.net
    Dewerkelijkheidvanhetovervloedsprincipe.nl

Laat een reactie achter