+f(png)/image.png)
Verandering, alternatieven en de financiële crisis
Seth Lievenke reageerde op onze oproep met uitgebreide artikelen over alternatieven. Voor het weblog schreef hij het volgende artikel met veel voorbeelden van andere systemen.
When we are no longer able to change a situation,
we are challenged to change ourselves.
‘Victor Frankl’
Het tekortschieten van het internationale financiële systeem laat ons terecht weer even stilstaan bij het reilen en zeilen van onze wereld, hoe we deze organiseren en hoe we met haar omgaan. Een jaar verder lijkt er nog maar weinig te veranderen. Het financiële systeem ondergaat veranderingen, maar de fundamenten blijven overeind. De hegemonie van het rijke westen over de ontwikkelingslanden via het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank (WB) lijkt zich via dit systeem te handhaven. Doorgevoerde veranderingen over de zeggenschap binnen het IMF veranderde daar dit jaar weinig aan.
Toch lijkt de crisis het proces van mondialisering te remmen. Er verschenen protectionistische maatregelen als reactie op deze crisis. Het westen redde eerst zijn eigen economieën en haalde snel zijn geld uit Latijns-Amerika, Afrika en Azië. Het imago van de VS en Europa als betrouwbare partners liep schade op. De overtuigingskracht van The Washington Consensus, de neoliberale agenda, is verdwenen.
Dit biedt ruimte voor andere landen en andere ideeën om dit gat te vullen. In Latijns-Amerika mag de WB nu concurreren met de regionale investeringsbank Banco del Sur, opgericht door zeven Latijns-Amerikaanse landen. Dertien Aziatische landen hebben 90 miljard opzij gelegd en bieden zo een alternatief voor het IMF. ‘Zuid-zuid’-handel, handel tussen de opkomende economieën op het zuidelijk halfrond, is een reëel alternatief geworden en biedt ook de weerbaarheid tegen de westerse financiële crisis.
Binnen het economische, financiële systeem zijn veel interessante ideeën in omloop en ontwikkelingen gaande die een democratischer, eerlijker en stabieler alternatief bieden. Jane D’Artista richt zich op de hervormingen binnen het monetaire beleid en de deregularisatie die ons tot deze crisis heeft gebracht. Het monetaire beleid vormde volgens haar een op krediet gebaseerd beleid met toenemende speculatie voortvloeiend uit een lage rente, lage solvabiliteitseisen en deregulering. Ze presenteert een gedetailleerde en veelomvattende agenda met de hervormingen die volgens haar nodig zijn voor een houdbaar en gezond financieel systeem, zoals: Integrale financiële regulering voor alle instanties die lenen of sparen voor anderen, niet enkel banken. Democratisering van de macht van de centrale banken. Ook voor een financieel beleid dat er niet langer op is gericht conjunctuurschommelingen -het excessief risico nemen in goede tijden en onvoldoende risico nemen in slechtere tijden- te versterken biedt ze alternatieven.
Een alternatief vindt Dr. Gary Dorrien in democratisering van de economie en van het bedrijfsleven. Zo noemt hij de Spaanse Mondragon Coöperatie die een geheel andere manier van bedrijfsvoering heeft dan we gewend zijn.
Behalve economische alternatieven, zijn geheel alternatieve vormen van bestuur en inrichting van de macht ook interessant om naar te kijken. Zo vormt het Wereld Sociaal Forum (WSF) een tegenhanger voor het jaarlijkse Wereld Economisch Forum (WEF) in Davos. Het WSF probeert een alternatief te vinden voor de neoliberale inrichting van de wereld en besluitvorming zoveel mogelijk op lokaal niveau te houden. Een open ontmoetingsplaats waar op reflectieve, democratische wijze over ideeën, formules en ervaringen kan worden nagedacht en kan worden uitgewisseld. Via declaraties die door de civiele maatschappij onderling worden gesloten moeten krachtige politieke gevolgen optreden.
Ook de opkomst van de participatieve democratie in Latijns-Amerika is een interessante ontwikkeling en vindt zijn navolging al in vele wereldsteden zoals Barcelona, Brussel en Toronto. De bijeenkomsten zijn open voor eenieder om zich bij te voegen. De buurt komt bijeen en bespreekt haar problemen. Vervolgens kiest ze een afgevaardigde die naar de regionale/thematische bijeenkomsten gaat. De afgevaardigden in deze bijeenkomsten krijgen les in wetgeving en het maken van begrotingen en maken vervolgens een begroting gebaseerd op het percentage dat de gemeente vrijgeeft, bijvoorbeeld 15% van het gemeentebudget. Na goedkeuring door de wethouders/gemeenteraad wordt deze begroting uitbesteed. Deze vorm van bestuur trekt een grote variatie en hoeveelheid aan participanten aan. De constante verantwoording van de afgevaardigden naar hun buurt en het op de hoogte zijn van andere problematiek in de buurt/gemeente zorgt voor tolerantie en draagvlak voor de uiteindelijke besluitvorming en bereidheid een jaar te wachten op de eigen problematiek. De participanten zelf creëren zo ook weer draagvlak in de buurt. Een traag besluitvormingsproces waarvan de realisatie soms jaren op zich kan laten wachten en ongeduld met zich mee brengt, brengt hierbij wel hoge participatie en transparantie met zich mee.
Met de vele ontwikkelingen elders in de wereld kunnen we ons afvragen of deze ‘financiële wereldcrisis’ niet eerder een westerse crisis is. De macht van de Verenigde Staten/het westen als enige wereldmacht maakt plaats voor een wereld met meerdere wereldmachten. Er lijkt voor ons een jaar verder maar weinig te zijn veranderd. Toch verandert de wereld om ons heen wel degelijk. De vraag wordt misschien wel des te meer in hoeverre wij in staat zijn mee te veranderen en deze verandering te zien en te integreren. Is het betrekken van andere landen tot de G8 om zo de G20 te vormen genoeg of zullen we misschien onszelf ook moeten veranderen? Zijn we daar toe in staat?
De aanpak van het klimaatprobleem laat ons misschien al een eerste glimp zien. Kunnen we op gelijke voet onderhandelen, of ziet de VS in de klimaathulp met hun gestelde voorwaarden een nieuwe kans op voortzetting van de structurele ‘klimaat’ aanpassingsprogramma’s van het IMF waarmee het zich vastklampt aan een unipolaire wereld die straks misschien niet meer is?
Ter verdieping kunt u in de bronnensectie meer informatie vinden over de genoemde onderwerpen.
Seth Lievense
Misschien is het een idee om een nieuwe schone fatsoenlijke bank op te richten die dan beheerd zou moeten worden door de nederlandse overheid. Er mogen geen woekerwinsten gemaakt worden en of aandelen of obligaties verkocht worden. Mensen zouden daar alleen geld kunnen lenen voor het oprichten van een eigen bedrijf. Mensen die teveel geld hebben kunnen het daar tegen een fatsoenlijke spaarrente stallen.
Verder lijkt me het een goed moment om die bank de gulden weer in te laten voeren, NAAST de euro.
Verder lijkt het me heel verstandig wanneer de boeren in Nederland in ere worden gehouden.
Nog een kleine aanvulling op bovenstaande reactie.
Het gevecht TEGEN het verziekte en gecorrumpeerde financiele systeem gaat alleen lukken wanneer je er OM heen gaat en van onder af aan de poten gaat knagen.
Ik ben ervan overtuigd dat de meerderheid van de burgers blij zal zijn als hij kan kiezen tussen verziekt en eerlijk-gezond. Laat de bestaande banken maar verder rotzooien met hun woekerpraktijken.
Eerlijkheid duurt toch het langst.
Het klinkt allemaal erg simpel, maar waarom zou het niet simpel kunnen zijn=
Nog een kleine aanvulling,
….en natuurlijk worden er geen bonussen verstrekt aan het bankpersoneel. Zet daar maar een paar vrouwen neer, geen haantjesgedrag-testosteron, maar meer beleid gericht op de lange termijn
[...] en deskundigen zoals Willem Hoogendijk, Lou Keune en Arnold Heertje. Een artikel ‘Verandering, alternatieven en de financiele crisis‘ over alternatieven zoals het Wereld Sociaal Forum als tegenhanger van het WEF. Het artikel [...]
De gier als bankier
Kredietcrisis? Wij bankgiers kunnen er niks aandoen, het ging ons slechts om de poen. Het grote graaien was nét als een berg vers geslacht vlees. Wie slim, sluw en goed achterbaks is vliegt snel weg en verdient het meest. En, wat doen wij gieren van bankiers? Wij dalen neder van uit de arrogante hoogte, en nemen zoveel mogelijk mee…..Dat de wereld naar de verdoemenis gaat kan ik niks aan doen. Waar is mijn bonus? Ik heb recht op die poen!
Als de wereldeconomie straks weer hersteld is, zou ik zo weer doen. Mea Culpa’s? Die zijn voor de paus. Ik ben een bankgier en heb het geld leren eten, dat is alles wat ik consumeer en ik wil steeds meer, meer, en meer. Op naar het nog grotere krijtstreeppak vervaardigt van Vicuña de duurste wol ter wereld, de 2e Bentley Hunaudieres , een vonkel nieuwe Aston Martin DB 9 voor mijn vrouw, mijn 3e villa reikt tot hoog in de wolken, zodat ik de ellende van wat ik heb aangericht niet kan zien.
Piramide beleggingsspel, ondoorzichtige financiële constructies, heeft u geen geld om te lenen? Ik help u graag naar de hel en uit u problemen. Zet u handtekening maar snel op het papier, hier is de sleutel van u nieuwe huis veel plezier.
Mijn bonus is binnen ik heb mijn plicht gedaan, ach kan je je hypotheek later niet meer betalen? Da’s dan niet zo lekker voor je, dus flink balen. Slaap maar lekker onder een brug, mijn duizend euro aan provisie is binnen. Ik ben een bankgier en leef van die poen, met welke oen kan ik morgen weer zaken doen.
Conclusie: de veroorzakers van de hufterigheid in de bancaire top, en de ontstane financiële crisis deze bankiers moeten veroordeeld worden tot een wekenlange celstraf in het gierenverblijf te Amsterdam Artis. Zodat ze hun soortgenoten eens beter leren kennen. Die gieren vreten dan ’s nachts het overtollige rijke vet van de bancaire lijven.
En prikken ze ook nog de ogen uit. Dan kunnen ze nooit en te nimmer de wereld zo laten sidderen als nu. De Mea Culpa’s zijn dan écht te laat. En staat de eens zou puisant rijke bankgier werkeloos en straatarm op straat.
Robert Boerleider the Amsterdam Columnist
De euro: utopisch idealisme
Met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid moet worden geconstateerd dat de euro niets meer is, dan een idealistische politieke droom.
De waarheid komt altijd in drie fases: (1) Er wordt breeduit om gelachen.
(2) Het wordt met klem ontkend. (3) Het wordt uiteindelijk als algemeen geldende norm aanvaard. De euro is een financieel fiasco.
De collectieve zinsontgoocheling is groot. De geestelijke vaders van de euro zijn enigszins door emoties bevangen. Een Europese monetaire Unie met haar onverenigbare culturen en entiteiten en één Europese munteenheid zal uiteindelijk nooit een utopisch geheel worden.
Aan de rand van de monetaire afgrond proberen de Europese regeringsleiders met in hun kielzog de ministers van financiën uitstel te kopen voor de definitieve euro executie.
Maar ten kostte van wat?? Openheid en transparantie zijn ver te zoeken. De complexiteit van de vraag: hoe moeten wij ooit uit deze hachelijke financiële situatie komen? Een duizendtal aan antwoorden oproept, die het rationele verstand ver te boven gaat. Iedereen begrijpt de problematiek maar snapt het uiteindelijk ook weer niet.
Met een verenigd Europa moest de euro uiteindelijk een economisch blok vormen tegen de opkomende industrieën China en India. Een echte wereldmunt worden zoals de legendarische Amerikaanse ‘almighty’ dollar.
Wat de groteske eurodromers echter over het hoofd zagen, is dat de Verenigde Staten niet voor niets zo heten: wat de inwoners van de 50 staten verenigd: zij spreken één taal, hebben één cultuur, één volkslied, een nationale vlag, één centrale regering, één president en één gezamenlijke munt.
Voor Europa zijn dit ondefinieerbare kwesties. De Eurolanden zullen nooit afstand doen aan Brussel van de nationale regeringen en verworven soevereiniteit.
Zwakke eurolanden voldoen niet aan de verplichtingen. En staan negatief te boek bij de Europese BKR afdeling. Zij kunnen echter weer volop geld lenen als ze maar beloven, zich aan de nieuwe stringentere regels te houden. Belofte maakt schuld. De euro glijdt weer verder af.
Wanneer doelloos doorgaan met de euro meer geld kost, dan er uit te stappen. Zullen zij het licht zien: Eureka!
Robert Boerleider the columnist