Voor wie het fluitconcert van Wim de Bie of Vrij Dansen met Maxim Hartman op het Vrij Denken Festival op 29 mei in de Beurs van Berlage, Amsterdam heeft gemist, is er een herkansing. Themakanaal Cultura 24 zendt woensdag 13 juli vanaf 19.00 uur een reportage van het VPRO festival uit.

Helemaal  aan de pleinzijde in de bovengang van de beurs in de Rode Kamer

presenteren Hugo Hoes en Elja Looijestijn, gidsredacteuren

voor een talrijk, uitgelaten en laaiend enthousiast publiek

er moesten zelfs mensen op de gang wachten, zo vol werd het

de Gids Quidz die  toen het eenmaal begon…….

duidelijk maakte dat het quidzmaster talent ook bij de schrijvende kant der VPRO aanwezig en werkelijk groot is!

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

A case of Joplin en Mitchell uitgevoerd door Jonis tijdens VPRO Vrij Denken.

Jonis doet de hippietijd herleven met Joske Koning en Lotte  Driessen als Janis Joplin en Joni Mitchell. Met enkellange jurken, catsuit en tie-dye shirts is Jonis retro-hippie à la de 21ste eeuw, oftewel emotie, hysterie en drama. VPRO Dorst in de kelder van de Beurs van Berlage,  door Armande Harmsen, foto’s Daan van der Schroeff

Het optreden van Jonis wordt gekenmerkt door de ‘quote’ aankondigingen tussen de liedjes door. De impersonator zangeressen van Joplin en Mitchell dicteren quotes van de dames in het Engels, waarna ze vervolgens in het Nederlands een verhaal om de quote heen vertellen, die veelvuldig opnieuw wordt onderbroken door andere quotes. Vervolgens wordt daarna een nummer ingezet, dat te maken heeft met het besproken onderwerp, wat voor enige verwarring zorgt voorafgaand aan de liedjes.

De sketches en nummers worden met veel emotie en dramatische bewegingen ondersteund, de dames lijken goed in hun Woodstockeske rol te zitten. De bas staat iets te hard voor de akoestiek van de Kelder, maar tegelijkertijd draagt dit bij aan de drama sfeer met meeslepende mimiek van de bijna over-the-top hippie artiesten. Naarmate de set vordert zijn er periodes waarin het geheel iets te schreeuwerig wordt, ookwel kenmerkend voor de twee JJ’s. Emoties van de uitvoerend zangeressen vliegen door de zaal, wat ertoe leidt dat zij een paar keer uit de bocht vliegen qua toonsoort. Een herkenbaar moment (van opluchting) is wanneer het Joplin nummer ‘Mercedes Benz’ wordt ingezet en de bandleden luid stampend op het houten podium het  publiek mee proberen te krijgen. De Joplinzangeres stort zich vervolgens op de grond en de medezangeres creëert als reactie hierop een moment van rust  met Mitchell’s ‘Case of You’. Aan het eind van het nummer zet de op de grond gestorte zangeres ook in en wordt de set snel weer omgegooid naar Joplin’s energieke nummer ‘Mercedes Benz’. Conclusie: de band speelt goed, de dames kunnen zingen, echter nemen de vrije hysterische emoties en drama de overhand - wat tegelijkertijd de dames Joplin en Mitchell wel weer betaamt. Na afloop is de zaal wel doodop van dit hele circus.

Komisch a-capella mannenkoor in Berlage’s kelders voor VPRO Dorst

Tekst: Meindert Bussink - Foto’s Daan van der Schroeff

De hele middag presenteert VPRO Dorst in de kelders van de Beurs van Berlage  verschillende muziek- en theatervoorstellingen van jong en opkomend talent. Een half uur later dan gepland is het in de zogeheten kabinettenkamer tijd voor een zanggroep die al sinds de middelbare school bij elkaar is. Het komische a-capella mannenkoor met de opmerkelijke titel Herman In Een Bakje Geitenkwark was eerder al te zien in onder meer Paradiso, Carré en de Sugar Factory en deed ook diverse festivals en theaters door het hele land aan. De heren verschenen daarnaast al op de kijkbuis en haalden het tot de derde ronde van het programma The Sing-Off van SBS6.

Locatie: Kelder

Tekst: Meindert Bussink, Foto’s: Daan van der Schroeff

Te midden van dikke kluismuren, vergeelde tegels en oude houten panelen krijgen de klankdichters vanaf moment één bij het aanwezige publiek de handen eenvoudig op elkaar. De a-capella muziek varieert van Middeleeuwse harmonieën tot eigentijdse breakbeats en vloeit eenvoudig over in jazz met trekjes van kleinkunst. De bezoeker wordt continu verrast met een grote variatie van muziek, choreografie en komedie. Zo wordt bijvoorbeeld voor het meisje op de eerste rij een zoet dansje opgevoerd over de muziek van de Merci-reclame, met gevatte eigen teksten als: “Jij bent de erwtensoep na een heerlijk dagje ijs.”

Vervolgens trekt het vrolijke kwartet een hiphop parodie uit de kast en galmen subtiele bliepjes in combinatie met harmonieuze oe’s en ah’s over yoghurt en fruit in een blender door de betonnen kelder. Zodra bijna het hele recept is gerapt en een van zangers “en zeventien kiwi’s” zingt, wordt het nummer subiet onderbroken. “Wat zeg nu je nu?” vraagt een ander en krijgt daarmee de lachers op zijn hand.

Hoogtepunt van het optreden van Herman in een bakje Geitenkwark is toch wel de filmtrailer over een vechtscene met wederom de medewerking van iemand uit het publiek. Uit de monden schallen levensechte trompetten en daarover hoort men zo’n karakteristieke lage Hollywood-stem die een ninjafilm aankondigt: “One man, three ninja’s..”. Na de al hilarische uitleg over de scene, volgt een nog leukere uitvoering die voorzien is van indrukwekkende geluidseffecten met een ritme dat beangstigend veel op een echt filmtrailer lijkt. De volgende keer hoeft Herman In Een Bakje Geitenkwark niet weggestopt te worden in de kelder, maar verdient hij een plekje op een grote podium.

Wireless stories: Meet your stranger met André Freyssen en Sander Veenhof.

Zit je met zijn allen een partijtje vrij te denken met de VPRO in de Beurs van Berlage, zijn er toch weer volksstammen bezig om dit heuglijke feit simultaan met de hele wereld te delen. Hoe fantastisch het ook is 24/7 met iedereen lief en leed te kunnen delen op Facebook en Twitter, het is de vraag of dat doorlopende multitasken niet afbreuk doet aan de ervaring zelf. Vanuit die gedachte ontwikkelen Sander Veenhof en Andre Freyssen een concept voor smartphones en augmented reality, waarbij de techniek weer terugvoert naar de ervaring zelf. Geen Facebook-ervaring dus, maar een echte ontmoeting.

Via je smartphone kun je participeren in een mobiel theaterstuk. Je treft een tegenspeler op basis van nabijheid via GPS, voert voor het eerste contact even een patroontje phonezwaaien uit en daar ga je. Je phone werkt als souffleur en geeft je de juiste teksten. Je tegenspeler spreekt de zijne en een scene ontspint zich. De smartphone initieert de dialoog met een willekeurige vreemde. En dat niet alleen, je krijgt er ook nog een compleet decor bij. In AR dan wel, alleen zichtbaar via de camera van jullie mobiele telefoons.

Meedoen? Kijk op meetyourstranger.com

Moeilijk voor te stellen, beluister het interview met Sander en Andre in De avonden.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

SalonvirtuelledesRefusées@venicebiennnial

Sander Veenhof heeft een gezonde fascinatie met nieuwe technieken, en probeert deze steeds te gebruiken op een verrassende, vrije manier. Daarbij zet hij de vertrouwde conventies op hun kop of valt juist terug op op de meest alledaagse lowtech toepassingen van hoogwaardige technologie.

In 2010 organiseerde Sander Veenhof  met de groep Manifest.AR  een guerilla tentoonstelling in het MOMA NY. Buiten medeweten van het museum werd een  Augmented Reality tentoonstelling  ingericht op een virtuele zevende verdieping, met werken van verschillende kunstenaars. Publiek reageerde enthousiast, de museumdirectie onaagenaam verrast.

Dit jaar wilde Veenhof een bijdrage leveren aan de Biënnale van Venetïe, maar werd niet ‘genodigd’. Gevolg, een grootschalige infiltratie van de Biënnale met een toenemende hoeveelheid virtuele paviljoens… letterlijk in de Giardini. Een Salon des Refusées van de 21ste eeuw.

As ‘one of the world’s most important forums for the dissemination and “illumination” about the current developments in international art’ the 54th Biennial of Venice could not justify its reputation without an uninvited Augmented Reality infiltration. [...] The AR pavilions at the 54th Biennial reflect on a rapidly expanding and developing new realm of Augmented Reality Art that radically crosses dimensional, physical and hierarchical boundaries.

Inmiddels is een wildgroei ontstaan aan paviljoens van uiteenlopende landen en initiatieven. Het duwen en trekken kan gaan beginnen. Hoe dat gaat aflopen kun je volgen op:

STOP the infiltration of virtual pavilions

VPRO-hoofdredacteur televisie Karen de Bok sprak met reizigers Adriaan van Dis, Bram Vermeulen, Jan Leyers en Jelle Brandt Corstius over het vrije denken in het buitenland. Dit vrije denken wordt veelal moeilijk gemaakt door harde regimes en politieke structuren. De vier reizigers presenteren fragmenten van aangrijpende televisie die zij maakten voor de VPRO, in de Grote Zaal tijdens het Vrij Denken Festival.

Locatie: Grote Zaal

Tekst en foto: Maartje van Denderen

Bram Vermeulen las in Armenië voor uit het omstreden werk van de Nobelprijswinnende auteur Orhan Pamuk. In dit boek wordt de Armeense genocide niet besproken, maar is het onderliggend thema. Bram Vermeulen kreeg opgelaten reacties op straat. Gastvrij als de Armenen zijn,werd hij echter toch uitgenodigd om thee te drinken.

Adriaan van Dis gaat binnenkort op reis naar Indonesië, maar op het Vrij Denken Festival praat hij over het ‘overdreven aanpassen’. We zagen een fragment waarin een zwarte vrouw uit Afrika uitlegt niet het gevoel te hebben in Afrika te wonen. Doordat ze een goed, luxe leven wil genieten,is ze genoodzaakt zich onder te dompelen in ‘white knowledge’. Van Dis pleit: we moeten helemaal niet trots zijn op de aanpassingscultuur.

Jan Leyers liet zich verbazen door corruptiecultuur in Egypte. De totale afwezigheid van verontwaardiging over de omkoopsystemen daar doet hem versteld staan. Zo zien we hem in detaxi, waar de chauffeur uitlegt hoe de corruptie geregeld is in zijn land. “Eigenlijk best makkelijk,om precies te weten hoe de corruptie werkt.”

Tenslotte was reiziger Jelle Brandt Corstius tot tranen geroerd na het zien van zijn interview met een 80-jarige Russin. Zij zat tien jaar in een kamp als ‘vijand van het volk’. Aan het eind van hetgesprek excuseert zij zich voor haar ‘geklets’. In delen van Rusland waar het merendeel van de bevolking in een kamp zat, is het niet gebruikelijk je te beklagen over het leed dat je onderging.

Wim Brands interviewt Wim T. Schippers

Vrij denken bestaat helemaal niet, stelt Wim T. Schippers tegen Wim Brands. Maar wat zou het kunnen zijn dan? In een interview in de Glazen Zaal filosoferen de twee over het thema van het festival, met een geheel eigen draai van Schippers. ‘Sorry, ik dwaal weer af. Dat komt omdat vrij denken niet bestaat!’ - tekst en foto Pete Wu, Glazen Zaal

Wim T. Schippers was in the building en dat merkten we meteen. Het eerste wat hij tegen Wim Brands zei is dat vrij denken helemaal niet bestaat. Een goede zet om meteen het hele thema van het festival in twijfel te trekken. We spitsten onze oren: ‘Vrij denken bestaat helemaal niet! Want wat bedoelt men hier precies mee? We moeten het wel goed definiëren, anders kun je alle kanten oplullen. Je kunt het technisch bekijken maar ook filosofisch.’

Tijdens het interview in een volle Glazen Zaal bediscussieerden de twee de zin van het leven (Schippers: ‘De zin van het leven is de zin die je er zelf aan geeft. Wees blij dat het leven geen zin heeft!’), waar intuïtie en gevoel vandaan komen (niet uit het hart: dat blijkt volgens Schippers gewoon een bloedpomp), en hoe iets inspireert (Brands: ‘Door het uit te stellen. Door te douchen bijvoorbeeld’. Schippers: ‘Of dronken zijn, ook: heel inspiratievol!’).

Verwoede pogingen van Brands om Schippers op het juiste spoor te zetten - ‘Je hebt het nu over dat vrij denken niet bestaat?’ - leidden tot anekdotes over Engelse toeristen en tochtjes over het IJ en een Toon Hermansziekenhuis, en uiteindelijk in Brands die tegen Schippers zei: ‘Alles wat je nu niet vertelt, is een voortdurende poging aan de confrontatie te ontsnappen!’

En dat kon Schippers niet ontkennen. ‘Want ik dwaal steeds af. Vrij denken bestaat nu eenmaal niet.’

Hij omschrijft zijn carriere tot nu toe als een ’spannend jongensboek met een nog open einde’. Joost Oskamp, ook wel bekend als Joast schrijft in de kelder van z’n ouderlijk huis alle ellende en liefdesverdriet van zich af, maakt een demo en wordt tot zijn grote verbazing opgemerkt in Amerika. Begin 2009 zit hij dan ook in het vliegtuig naar LA om zijn solo debuut album Transatlantic Hope op te nemen met gerenommeerd producer Todd Burke. Joast staat in 2010 vol trots in het voorprogramma van onder andere Sia, Gomez, Bettie Serveert en Moss. Vandaag mag hij de Amsterdamse sterren van de hemel spelen tijdens het VPRO Vrij Denken Festival in de Beurs van Berlage.
Tekst en foto’s: Anne Caroline Slump
Joast kan weer lachen, en dat is te merken tijdens zijn optreden. De vrolijke krullebol heeft zijn toetsenist Jelte Heringa meegenomen en mag jammer genoeg voor een half lege zaal zijn lieflijke, zoete popliedjes ten gehore brengen.
Al heeft het album naar eigen zeggen ‘niet veel gedaan’ en zijn de mensen volgens hem ‘een beetje Joast-moe’, toch weet hij met zijn charmante, vriendelijke uitstraling en stemgeluid de harten van de bezoekers te verwarmen.
Joast komt met volledige band beter tot zijn recht, vooral bij de wat meer uptempo nummers. Dat neemt niet weg dat hij een vermakelijk optreden neerzet waar, ondanks de verdrietige context, humor de boventoon voert.
Joast geeft nog een aantal concerten deze zomer met als afsluiter een optreden in Utrecht.  Daarna is het hoog tijd voor deze man om de studio weer in te duiken voor zijn tweede album.