15.20 uur Moet Nederland de Grieken nu wel of niet de helpende hand toesteken? De leiders van de Europese Unie moeten volgende week beslissen of, en hoe ze Griekenland gaan helpen. Ons parlement heeft al laten weten dat de Grieken gewoon op de blaren moeten zitten en flink moeten bezuinigen. Fred Stroobants spreekt hierover met hoogleraar economie  Paul de Grauwe.

15.25 uur Meer dan honderd wetenschappers van over de hele wereld waren deze week in Utrecht bij elkaar om te praten over de heetste objecten in het heelal. Het hoofdthema van de conferentie is sterrenkunde met behulp van hogeresolutie-röntgenspectroscopie. Met deze techniek zijn de afgelopen tien jaar veel spectaculaire vondsten gedaan. Hoog tijd dus voor alle wetenschappers om de balans op te maken. Pieter van der Wielen praat met onderzoeker Jelle de Plaa.

 15:39 uur Ook al leven de joodse koloniste Danya Keesing en de Palestijnse Hayfa Abu Sway volstrekt gescheiden levens, ze delen één grote liefde: Jeruzalem. Allebei proberen ze deze heilige stad binnen te komen. Het laatste deel van het vijfluik van Villa West Bank gaat over deze omstreden stad.

15:00 uur

15.25 uur Supersnel sjezende sterren. Ze konden het bijna niet geloven, maar onlangs ontdekten sterrenkundigen twee sterren die met een gigantische snelheid om elkaar heen sjezen. Ze doen dit in maar liefst 5,4 minuut. Een van de ontdekkers, hoogleraar Paul Groot van de Radboud Universiteit in Nijmegen, is vandaag te gast in Noorderlicht Radio. Frederique Melman praat met hem.

15:39 uur  Tijdens het bezoek van de Amerikaanse vice-president Joe Biden kondigde Israel aan 1600 nieuwe woningen in het bezette gedeelte van Oost-Jeruzalem te willen bouwen. Dat schoot de Amerikanen in het verkeerde keelgat. Cartograaf Jan de Jong bracht jarenlang de nieuwe nederzettingen op de Westbank in kaart. Rik Delhaas praat met hem.

15 uur

15.22 uur Radiosprookje 1 minuut, Weightwatchers gemaakt door Maartje duin.

15.25 uur Het bekende verhaal over Isaac Newton en de vallende appel klopt. Nog als student kwam hij in de boomgaard van zijn moeder tot het inzicht dat een appel volgens hetzelfde principe op aarde valt als de maan eromheen draait. Floris Cohen is hoogleraar in de vergelijkende geschiedenis van de natuurwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Hij schreef het boek ‘Isaac Newton en het ware weten’. Pieter van der Wielen praat met hem in Noorderlicht Radio.

15.40 uur Spanje is zwaar getroffen door de economische crisis. Meer dan 4,1 miljoen Spanjaarden zitten zonder werk. Dat is bijna 20 procent van de beroepsbevolking. Het werkloosheidscijfer van Spaanse jongeren stijgt daar nog eens ver boven uit. Van de jongeren tot 30 jaar heeft bijna veertig procent geen baan. Verslaggever Katy Sherriff ging in de Spaanse hoofdstad Madrid met correspondent Merijn de Waal op zoek naar de werkloze jongeren.

15 uur

15.10 uur De Amerikaanse president Barack Obama en de Russische president Dimitri Medvedev zijn het in grote lijnen eens geworden over wapenverdrag en denken dat een nieuw verdrag voor de reductie van het aantal kernwapens spoedig kan worden ondertekend.
Het nieuwe verdrag wordt de opvolger van het START-verdrag uit 1991 dat op 5 december afliep. Harry van Bommel (SP) is sceptisch.

15.25 uur Werken aan de lopende band dateert al uit de Romeinse tijd. En dat is bijzonder, want deze manier van werken werd pas een kleine tweeduizend jaar later, tijdens de Industriële Revolutie, opnieuw ontdekt. Miko Flohr, archeoloog aan de Universiteit van Oxford deed onderzoek deed naar zogeheten vollers, ofwel textielbewerkers, in het Oude Rome. In Noorderlicht radio een gesprek met hem.

15.40 uur Herhaling van deel 2 van de reportage over de Raad voor de Kinderbescherming ‘Beschermde kinderen?’ Als een kind thuis in ernstig gevaar verkeert, is er een instantie die kinderen uit huis kan plaatsen: de Raad voor de Kinderbescherming. Zo’n 3000 keer per jaar halen ze kinderen, meestal tegen de wil van de ouders, uit huis. Heeft de overheid wel het recht om zo drastisch in te grijpen in de zeggenschap van ouders over hun kind? En als ze dat dan doen, doen ze dat dan wel goed? De reportageserie is gemaakt door Ellen van den Berg.

15.05 uur

15.30 uur Han Noten, Eerste Kamerlid voor de PvdA en  PvdA-prominent Felix Rottenberg over de gevolgen van Bos’ besluit om op te stappen. 

15.52 uur Huidstamcellen in haarfollikels kunnen misschien ooit worden ingezet om stukjes huid te maken voor bijvoorbeeld mensen met brandwonden. Hoogleraar moleculaire genetica Hans Clevers van het Hubrecht Instituut in Utrecht is te gast in Noorderlicht Radio.

Donderdag overleed D66-prominent Hans van Mierlo op 78 jarige leeftijd. Van Mierlo was een graag geziene gast in tal van VPRO-radioprogramma’s waaronder het roemruchte Welingelichte Kringen.

In de zomer van 1989 werd hij door Henk van Hoorn vier uur lang geïnterviewd in het Marathoninterview. Hij was toen fractieleider voor zijn partij D66. Op de site van het Marathoninterview is het hele interview terug te luisteren.

Op de site van Holland Doc is de televisiedocumentaire Hans van Mierlo, Wat ik nog steeds te schrijven droom van Hans Fels en Edmond Hofland te zien. Een portret van een van de markanste hoofdrolspelers uit de Nederlandse politiek van de afgelopen vijftig jaar.

16.00-16:30 uur

De audio is een uur na de uitzending beschikbaar

15.05 uur Het openbaar ministerie van Rotterdam start een oriënterend onderzoek naar het werven van volmachten door Leefbaar Rotterdam. Leefbaar-raadslid Buijt voorzag kandidaat-raadsleden van tips om volmachten te krijgen. Is dit strafbaar? En hoe moeilijk is het om het ronselen van volmachten juridisch aan te pakken? We leggen het voor aan Ybo Buruma, hoogleraar Strafrecht aan de Radboud Universiteit.

15.12 uur “De lokale democratie loopt op zijn einde”, dat concludeert de griffier van Almere, Jan Dirk Pruim in zijn boek  ‘Hoe en wat voor het raadslid’.  We praten met hem over Almere en de lokale politiek.

15.25 uur Parkinson-patiënten houden op met trillen als ze een elektrode diep in de hersenen geïmplanteerd krijgen. De resultaten met ‘deep brain stimulation’ zijn zó goed, dat de ingreep steeds vaker en voor steeds meer aandoeningen toegepast wordt. Maar soms leidt de ingreep tot ingrijpende karakterveranderingen. In Noorderlicht een gesprek over de implicaties met Peter-Paul Verbeek, techniekfilosoof aan de Universiteit van Twente.

15.40 uur In de politieke familiesoap Villa West Bank volgen verslaggevers Ellen van Dalen en Jacqueline Maris de Joodse koloniste Danya en de Palestijnse Hayfa. In deel 4 staat de afscheidingsmuur centraal. Tussen de joodse nederzetting Efrat en het nabijgelegen Palestijnse Artas is die muur -nog- niet gebouwd. De meningen of die er wel of niet moet komen lopen uiteen. Maakt het wat uit? Is de scheiding tussen de familie en vrienden van Danya en Hayfa niet al een feit?

De audio is een uur na de uitzending beschikbaar

Besproken boeken:
- Titaanjes waren we
- Wanda Reisel: ‘Plattegrond van een jeugd’
- Annejet van der Zijl: ‘Bernhard, een verborgen geschiedenis’
- De Almere Principles
-’Theater van de Angst’  Beatrice de Graaf

De audio is een uur na uitzending beschikbaar:

15:25 uur Noorderlicht: Wat voor effect hebben allerlei integratiemaatregelen, zoals een verbod op hoofddoekjes en dubbele paspoorten? Sociaal wetenschapper Evelyn Ersanilli deed vergelijkend warenonderzoek in Frankrijk, Duitsland en Nederland en kwam tot enkele verrassende conclusies. Ze deelt ze met u in Noorderlicht.

15.40 uur EUROFORUM: De Griekse schuldencrisis heeft Europa met de neus op de feiten gedrukt. De landen van de eurozone hebben hun zaken niet op orde. Landen als Griekenland vallen ten prooi aan speculanten en het vertrouwen in de eenheidsmunt neemt gestaag af. Is een Europees Monetair Fonds de redding? In Euroforum praat Fred Stroobrands met europarlementariërs Corien Wortmann-Kool(CDA), Thijs Berman(PvdA) en Bas Eickhout(GroenLinks).

De audio is een uur na uitzending beschikbaar:

15 uur

15.10 uur Het boek van Maarten Molenbeek en Chris Aalberts ‘U draait en u bent niet eerlijk‘ is net uit. Het gaat over spindoctoring in de Haagse politiek.

 15.22 uur Radiosprookje 1 minuut, Toneelspelers gemaakt door Chris Bajema.

15.25 uur Darmen en sponzen werken op een vergelijkbare manier. Dat ontdekten Ton en Jasper de Goeij. Vader Ton is experimenteel pathobioloog aan het Universitair Medisch Centrum Maastricht en zoon Jasper is marien bioloog en mede-eigenaar van het biotechbedrijf Porifarma, dat handelt in sponzen. Beiden zijn te gast bij Noorderlicht Radio.

15.40 uur Afgelopen zondag waren er verkiezingen in Irak. De eerste uitslagen zijn inmiddels bekend en het lijkt net zo ingewikkeld te worden als in Nederland om een coalitie te vormen. Rik Delhaas praat er over met politicoloog en journalist Mariwan Kanie en Midden-Oostendeskundige Robert Soeterik.

15 uur

15.10 uur Eerste Kamerlid en oud-rechter Nanneke Quik maakt zich zorgen over een wetsvoorstel dat burgemeesters de mogelijkheid geeft om een avondklok in te voeren voor kinderen onder de twaalf jaar. Morgen beslist de Eerste Kamer of de wet controversieel wordt verklaard.

15.32 uur Fout vet in zuivel en vlees. Dat in de fabriek gemaakt transvet slecht is voor de cholesterolgehaltes in je bloed, was al bekend. Nieuw is dat ook natuurlijk transvet in bijvoorbeeld volle melk, roomboter, kaas en vlees slecht voor de gezondheid is. Ook dit foute vet verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed waardoor je meer kans hebt op hart- en vaatziekten. Voedingsprofessor Martijn Katan praat erover in Noorderlicht met Frederique Melman.  

15.40 uur  De tweedelige reposerie ‘Beschermde kinderen? wordt herhaald. De Raad voor de Kinderbescherming is gehaat, gevreesd, maar ook onmisbaar. Zo’n 3000 keer per jaar halen ze kinderen, meestal tegen de wil van de ouders, uit huis. Heeft de overheid wel het recht om zo drastisch in te grijpen in de zeggenschap van ouders over hun kind? En als ze dat dan doen, doen ze dat dan wel goed? Verslaggever Ellen van den Berg mocht, en dat is voor het eerst, wekenlang de raadsmedewerkers van het spoedteam in Den Haag op de vingers kijken.

15 uur  Het CDA doet het niet alleen slecht in de grote steden, ook kiezers op het platteland keerden de partij de rug toe. De val van het kabinet heeft de partij geen goed gedaan en de kritiek in CDA-kringen op de rol van Balkenende neemt toe. We praten erover met Sjoerd Veerman, voorzitter van CDA-regio Zuid-Holland, CDA-watcher Pieter Gerrit Kroeger en de Zaanse CDA-fractievoorzitter Piet van Tellingen.

 15.22 uur Radiosprookje van 1 minuut, Time of my life, gemaakt door Jair Stein

 15.25 uur Remy van den Brand praat in Noorderlicht met Chris Smeenk, ex-conservator en nu vrijwilliger bij natuurhistorisch museum Naturalis in Leiden, over de Britse naturalist/reiziger Alfred Russel Wallace. De man die net niet Darwin werd. Hij kwam ongeveer gelijktijdig op het idee van evolutie en stuurde Darwin in een paar A-viertjes zijn ideeën. Die begreep dat hij haast moest maken met het optekenen van zijn verhaal… en de rest is geschiedenis.

15.40 uur Irak-reportage in Bureau Buitenland: Komende zondag zijn er sinds de val van dictator Saddam Hoessein in 2003 voor de derde keer parlementsverkiezingen in Irak. De uitslag en een eventueel akkoord tussen de politieke rivalen zullen bepalend zijn voor al dan niet oplaaiend geweld en het aangekondigde vertrek van de Amerikaanse troepen. Verslaggever Rik Delhaas reisde naar de olierijke stad Kirkuk in het noorden van Irak.

 5 steps 7 swords - Get Well Soon

Een conceptplaat maken over het stoïcisme, dat bedenkt waarschijnlijk alleen een Duitser. Eerste gedachte: wat een pretentieuze snob is deze Konstantin Gropper uit Hamburg, de man achter de groep Get Well Soon. Maar indrukwekkend is zijn muziek bij tijd en wijle wel, zoals in dit pompeuze, door Balkanblazers gedragen 5 steps 7 swords. De cd heet Vexations, naar een compositie van Erik Satie. Wie de moeite neemt de teksten te analyseren stuit op Jean Paul Sartre, op Werner Herzorg, Peter Sloterdijk en Moby Dick. En dat is nog maar een kleine greep, want namedropping is klaarblijkelijk Groppers middle name. En dat schilderij op de hoes, dat is van de romantische kunstenaar Adrian Ghenie. En Wim Wenders heeft ‘m ook al gestrikt voor een soundtrack. Zo, nu houden we op. Gewoon maar luisteren.

Hoor hier.

Iemand wees me ook nog op de gelijkenis met de melodie van de opening van het Stabat mater van Pergolesi. En inderdaad. Hoor hier.

 Trouble you a trouble me - Ini Kamoze

Op Dancehall 2 - The rise of Jamaican Dancehall Culture wordt de draad opgepakt waar deel 1 van deze cd-serie op Soul Jazz stopte. We zijn aanbeland in de vroege jaren ‘80, met onder anderen Ini Kamoze’s Trouble you trouble me, indertijd een van zijn eerste 12 inches, en geproduceerd door Sly & Robbie. Volgens Villa VPRO-presentator Pieter van der Wielen roept het herinneringen op ’aan menig weggespijbelde middag met Trik Trak, flipperkast en waterpijp’. Kan ik me alles bij voorstellen. Andere dancehall-grootheden op deze compilatie zijn onder anderen Buju Banton, Shabba Ranks en Yellowman.

Hoor hier.

 Taxi cab - Vampire Weekend

Een van de revelaties twee jaar geleden, deze Newyorkse groep Vampire Weekend, razend populair op de college-radiozenders in Amerika. Van de nieuwe, tweede cd Contra draaien we ditmaal Taxi cab, een buitenbeentje op de plaat dat een vergelijkbare rol speelt als het nummer M79 op het titelloze debuut: het is elegant en barok - in de meest letterlijke zin, door het gebruik van klavecimbel, piano en cello - maar de pulse is elektronisch. Veel minder een smeltkroes dan het gros van de liedjes, maar beslist een van de sterkste tracks.

Hoor hier.

Vendela Vida - Dinosaur Feathers

Het Newyorkse trio Dinosaur Feathers wist de afgelopen maanden geheel buiten de oude geijkte kanalen - via weblogs en gratis downloads - de aandacht op zich te richten. Deze maand verschijnt de eerste volwaardige cd Fantasia memorial, daarvan draaien we het latin-achtige Vendela Vida. Het nummer is vernoemd naar de schrijfster en scenariste Vendela Vida (gehuwd met Dave Eggers, met wie ze het script voor de film Away we go schreef), maar gaat niet echt over haar. I got Vendela Vida/ You got Boris in tow/ She only comes when I read her/ You only come when I go/ I got a past and a future/ You’re working on your present tense/ And while I examined the sutures/ You were mending your fence/ And I have got the cross to bear for your confusion/ Dreamers always end up back in Chinatown/ And if you really, really, really are connected to the things that you believe/ Well, to finally write your story is to let a thousand other stories bleed.

Zie en hoor Dinosaur Feathers ook met Know your own strength hier.

 Sailor song - First Aid Kit

Zoals dat gaat: wat lang als gedateerd klonk, klinkt nu weer modieus, met dank aan bijvoorbeeld deze Zweedse folkie zusjes Klara en Johanna Söderberg, respectievelijk 16 en 18 jaar, uit Enskede, een voorstadje van Stockholm. Twee jaar geleden viel First Aid Kit op met een mooie debuut-EP en een cover van Tiger mountain peasant song van de populaire groep Fleet Foxes, geheel in stijl opgenomen in het Zweedse bos  (zie en hoor hier), nu zijn ze terug met een nieuwe cd The big black and blue. De belofte wordt nog niet helemaal ingelost, daarvoor is het materiaal nog net iets te weinig onderscheidend, maar mooi is hun samenzang wel.

Zie en hoor First Aid Kit en een live-versie van Sailor song hier. De dames namen onlangs ook een cover op van Buffy Sainte-Marie’s Universal soldier, zie en hoor hier. Voor doorluisteren: toevallig verscheen zojuist een compilatie van de Canadese zangeres en (Indianenrechten-) activiste Buffy Sainte-Marie onder de titel Soldier blue - The best of the Vanguard years.

 Written in reverse - Spoon

Spoon is terug. De Texanen, die zich 17 jaar geleden bij de oprichting vernoemden naar een liedje van de Duitse avantgarde-groep Can, schurken op de zevende cd Transference meer dan ooit aan tegen recht-toe-recht-aan-rock, maar alleen al die vlijmscherpe stem van zanger Britt Daniel maakt dat Spoon eigen blijft klinken. Gaat er nog altijd in als koek.

Zie en hoor Spoon en Written in reverse hier.

15 uur

15.32 uur Fout vet in zuivel en vlees. Dat in de fabriek gemaakt transvet slecht is voor de cholesterolgehaltes in je bloed, was al bekend. Nieuw is dat ook natuurlijk transvet in bijvoorbeeld volle melk, roomboter, kaas en vlees slecht voor de gezondheid is. Ook dit foute vet verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed waardoor je meer kans hebt op hart- en vaatziekten. Voedingsprofessor Prof.dr. Martijn Katan praat erover in Noorderlicht met Frederique Melman. 

15.40 uur In Bureau Buitenland deel 3 van Villa West Bank.  Daarin staan we stil bij de betekenis van geloof en ideologie in het dagelijks leven van de twee hoofdrolspelers: de joodse koloniste Danya Keesing en de Palestijnse Hayfa Abu Sway. Hoe kijkt Hayfa aan tegen de opvattingen van haar dochter die niet langer van plan is de aanbevelingen uit de Koran over moederschap klakkeloos over te nemen? En wat leren de kinderen van Danya over die voorvaderen en over hun Palestijnse buren? U hoort het in deel 3 van de serie Villa West Bank, een politieke familiesoap over de twee vrouwen Danya en Haifa, gevolgd door VPRO-verslaggevers Ellen van Dalen en Jacqueline Maris.

15 uur Ahmed Marcouch

15.25 uur Maurijn van der Zee, evolutiebioloog aan de universiteit in Leiden komt in Noorderlicht praten over spelen met genen. Hoe kan het dat mens en muis qua DNA heel erg op elkaar lijken, maar er totaal verschillend uitzien? En hoe kan een rups ineens een schijnbaar totaal ander beest worden - namelijk een vlinder - terwijl zijn genenpakket hetzelfde blijft? En mochten we in de toekomst toegaan naar een DNA-paspoort voor de mens, wat zegt dat dan eigenlijk? Remy van den Brand presenteert.

15.40 uur SP-kamerlid Emiel Roemer buigt zich voor zijn fractie over de portefeuille Verkeer en Waterstaat. Door de val van het kabinet hangen heel wat vraagstukken uit dat dossier boven de markt. Hoe ziet hij de toekomst van de kilometerheffing, de crisis- en herstelwet en de OV-chipkaart? Elles de Bruin vraagt het hem.

15 uur

15.25 uur In Noorderlicht neemt verslaggever Tjitske Mussche u mee naar Tahiti. Zij kwam daar aan met het schip Stad Amsterdam, dat de befaamde reis van Charles Darwin dunnetjes overdoet op tv. Sprak Darwin in zijn reisverslag nog over de ‘mooi geproportioneerde mensen’, inmiddels is het gros van de Tahitianen moddervet en doet weinig moeite dat te verbergen. De Franse wetenschapper Edouard Suhas praat met Tjitske over zijn onderzoek naar diabetes, hart- en vaatziekten en obesitas.

15.40 uur Duitsland breidt haar missie in Afghanistan uit. SPD’er Bernd Muller legt in Bureau Buitenland uit hoe de Bundestag tot die beslissing is gekomen. En verder: Aartsrivalen India en Pakistan zijn weer on speaking terms. Vandaag en morgen praten de landen verder tijdens een informele bijeenkomst voor Zuid-Aziatische landen in Maleisië. Na de bloedige aanslagen door Pakistaanse terroristen in Mumbai eind 2008 bereikten de verhoudingen tussen de twee landen een dieptepunt.