Radio is een - relatief - goedkoop medium. De zender waarop u Villa VPRO beluistert, wordt voor 17 miljoen euro per jaar in de lucht gehouden. Dat is pakweg een euro per Nederlander voor een volwaardige nieuws-, sport-, en actualiteitenzender. 24 uur per dag, 365 dagen per jaar.

Radio is vaak ook het stiefkind van de Publieke Omroep. Als er meer geld voor Hilversum beschikbaar komt dan moet dat allereerst gebruikt worden voor meer drama op televisie. Dat zei minister Plasterk kort geleden. Bij de bezuinigingsronde onder Plasterks voorganger, Medy van der Laan, leverde radio een evenredig deel in bij de sloop van het publieke bestel. Bij voorspoed wordt radio snel over het hoofd gezien.

Als hoofdredacteur heb ik de kaasschaaf leren hanteren. Bij de nieuwe zenderindeling maken we met Villa VPRO meer uren dan vroeger voor hetzelfde geld bij De Ochtenden. Ik verbied redacteuren soms studio’s te huren als we gasten ook aan de telefoon kunnen krijgen. Dat gaat ten koste van de geluidskwaliteit, dus ten koste van de verstaanbaarheid voor u, als luisteraar. En de marathoninterviews dreigen te sneuvelen omdat we er niet voldoende geld voor dreigen te krijgen.

Pijnlijke keuzes. Ik heb mezelf altijd als journalist beschouwd, niet als slager. Natuurlijk: iedereen moet keuzes maken en iedereen wil altijd meer. Maar wat mij bij de publieke radio stoort, is dat met vrij kleine bedragen onvermijdelijk kwaliteitsverlies voorkomen zou kunnen worden.

Ik zou deze klaagzang nog vele alinea’s kunnen voortzetten, en met reden.
Maar er is ook een andere werkelijkheid.

Deze week was ik voor Free Voice, een organisatie die onafhankelijke media in ontwikkelingslanden steunt, in het noorden van Oeganda. Radio is verreweg het belangrijkste medium in het land, belangrijker dan (dure) televisie. En het wordt gemaakt door bevlogen mensen die dromen van de villa’s waar wij in werken en van de uurbedragen die we daarvoor ontvangen.

Ik was in Oeganda om mijn collega’s daar van advies te dienen. Maar het bezoek bleek vooral inspirerend voor mijzelf. Het verloste mij in ieder geval weer voor een tijdje van sombere gedachten over de toekomst van een medium waar ik van houd.

Kees Schaepman (hoofdredacteur VPRO radio)