Uitgekookt!

Huidmondje van een tomaat

Het begon met een ogenschijnlijk onschuldige vraag: waarom verleppen mijn sla en andijvie zoveel sneller dan sperziebonen en spruitjes?

De zoektocht naar het antwoord leverde een lugubere ontdekking op. Het blijkt dat groenten springlevend zijn als wij ze de pan in hakken. Ze ademen door piepkleine mondjes, die een treffende gelijkenis hebben met de onze. Ze hebben ook longetjes, waardoor ze net al wij zuurstof inademen en stikstof uitademen. Wat ze niet hebben zijn stembandjes, dus blijft het muisstil als het mes erin gaat.

Een verschrikkelijk verhaal natuurlijk, vooral voor vegetariërs. Maar wat heeft het met het verleppen te maken?
Het blijkt dat groenten als andijvie en sla sneller ademen dan spruitjes en sperziebonen. En hoe harder een groente hijgt, hoe eerder hij aan zijn einde komt.

In de rubriek Huis-Tuin- en Keukenwetenschap van Labyrint Radio doet Uitgekookt! verslag doet van dit onthutsende verborgen leed.
Vanavond om 20.18 uur op Radio 1.

Heeft u de uitzending gemist, dan kunt u alsnog kippenvel krijgen door de rubriek via de volgende  link  terug te luisteren (lengte 4 minuten):

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Wil je weten hoe je je groenten zo goed mogelijk kan behandelen, kijk dan ook op winterslaap houdt groenten fris

Huidmondje van mais

Wij houden erg van de natuur. Of beter gezegd: wij houden erg van verse groenten. En vers, dat zit natuurlijk niet in een verpakking. Verse groenten stralen je toe vanuit doosjes en kratjes. Dachten we altijd.

Totdat we Wouter de Heij ontmoeten. Hij is directeur van Top Bv, een bedrijf dat ingenieuze verpakkingen voor groenten ontwikkelt.

Nadat hij ons uitvoerig uit de doeken heeft gedaan dat groenten ook na de oogst stug doorademen door piepkleine mondjes, zijn we even van slag. Vooral als we beseffen dat ze, zonder  de wortels en stengels die hun hebben gevoed, toch langzamerhand aan kracht verliezen . En hun laatste adem bij ons thuis uitblazen.

Maar volgens Wouter de Heij kunnen we het levenseinde van groenten nog behoorlijk uitstellen door ze in een kunstmatige winterslaap te brengen. Dat kan  door ze op lage temperatuur te bewaren in de koelkast. Maar  ook door ze een op maat gemaakte verpakking mee te geven. Het kan hun levensduur met wel 2 weken verlengen. En dat is wel weer heel groentevriendenlijk. Toch?

Luister via deze link naar het complete interview met Wouter de Heij (lengte ca 10 minuten):

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Goddelijk kalf
Er is in ieder geval één kalf dat de kerstdagen zeker zal overleven. In de Verenigde Staten is een bruin kalfje geboren met een wit kruis op zijn voorhoofd. Een teken van god, zo meent de eigenaar. En noemde het kalf Mozes.

Lees verder »

Ons allereerste wetenschappelijke kookboek was  ‘The Science of Cooking’, van Peter Barham. Een boek vol hard-core kookwetenschap, waarin de bizarre formules - zoals voor het koken van het perfecte ei - niet worden geschuwd (zie foto hier boven). Barham is geen echte kok, dat is wel duidelijk. De praktische aanwijzingen voor de thuiskok zijn minimaal. En zijn boek is ook niet geschikt voor beginnners, zo merkten we destijds al snel. Maar voor de beta-koks onder ons zijn vooral zijn experimenten   enorm entertaining. Wie kan de verleiding weerstaan om een gloeilamp te ‘koken’ in de magnetron? Lees verder »

De afgelopen twee seizoenen hebben wij van Uitgekookt! uitgebreid verhaald over wat er allemaal mis kan gaan in de keuken. En belangrijker nog: wat je kan doen om deze missers te voorkomen. We hebben daarvoor niet alleeen tientallen wetenschappers en vakmensen voortdurend lastig gevallen met onze merkwaardige vragen, maar onze kennis ook geput uit talloze wetenschappelijke kookboeken.
Vier daarvan zetten we vandaag in het zonnetje. Niet omdat ze net uit zijn ( integendeel, de meeste zijn inmiddels echte klassiekers), maar omdat ze de beste, compleetste of bijzonderste zijn.
Door combineren, deduceren, informeren en zelf experimenteren zijn we zo de afgelopen twee seizoenen een heel eind gekomen. Maar er het is over, voorbij. Vandaag was de laatste Uitgekookt!
Korte beschrijvingen van de vier boeken kunt u in een apart blogje lezen. Mocht u het liever via uw oren ingefluisterd krijgen, dan kunt u ongeveer een uur na de uitzending via onderstaande link de audio downloaden of podcasten.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download

Het spijt ons. We hebben vanavond heel even de koelkast open laten staan. Deur open, melk pakken, glas pakken, inschenken, melk terug, deur dicht. Daarmee hebben we onverhoeds de opwarming van de aarde weer iets dichterbij gebracht. Want al na een paar seconden warmt de temperatuur in de koelkast al enkele graden op. Het duurt zeker 10 minuten voordat de oude temperatuur weer is bereikt.
Energieverspilling!!! En dat terwijl wetenschappers en politici op dit moment in Kopenhagen hun uiterste best doen om afspraken te maken om onze CO2-produktie terug te brengen.
Vandaag proberen we onze misstap goed te maken door tips te geven hoe je in de keuken zo weinig mogelijk energie verspilt.  We focussen  ons op een indirecte vorm van verspilling: afval.  De productie van al dat voedsel heeft ook energie gekost… veel energie.  Maar hoe houd je je producten zo lang mogelijk goed?
Om 15.30 uur duiken we in Uitgekookt! in de kunst van het conserveren.  Daarbij richten we ons vooral op de kwetsbaarste groep: de groenten. Als je ze koopt leven ze nog en ademen ze volop door snoezige kleine mondjes die verdacht veel op de onze lijken.

Mondje van mais

Maar als je ze niet goed bewaart en bereidt, ademen ze zich  razendsnel een weg naar een treurig, verlept einde. De koelkast, plastic zakjes en kokend water bieden hulp. Geen blaadje sla, geen reepje paprika, hoeft nog  op de afvalhoop te belanden.
Wil je meer lezen over de ademende groenten en het mondje van de tomaat bewonderen , klik dan op Het verborgen leven van groenten
En kijk ook eens op deze link naar de BBC-website, BBC-recepten voor kliekjes Daar kun je invoeren welke ingredienten je nog over hebt en je krijgt een recept voorgeschoteld dat je met deze restjes kan maken.
Heb je de uitzending gemist, dan kun je hem ongeveer een uur na afloop via onderstaande link alsnog beluisteren

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download

Visserslatijn. Vroeger waren dat vooral sterke verhalen over de onwaarschijnijke afmetingen van een gevangen vis (de foto ontbrak meestal) of over de heroîsche omstandigheden waaronder de vis gevangen was. Met het verschijnen van het kookboek “Fishes”, heeft visserslatijn een heel andere betekenis gekregen. Het zijn verhalen over stoere vissers die tegen de stroming in, proberen hun vangst binnen te halen op een verantwoorde manier. Geen gemakzuchtige vangst met grote sleepnetten, maar een strijd met de elementen, waarbij steeds het voortbestaan van de visstand voorop staat.
Bart van Olphen, oprichter van vishandel ‘Fishes’, reisde de hele wereld af om de verhalen van deze vissers vast te leggen. In het gelijknamige kookboek portretteert hij deze stoere (hoofdzakelijk) mannen en hun duurzame vis. Tom Kime maakte er de recepten bij.
Lees verder »

Kookboeken met een geweten. Het is de nieuwe trend. Vroeger kwam een kok nog weg met een compilatie van bijzondere (al dan niet uitvoerbare) recepten. Maar tegenwoordig hebben kookboeken steeds vaker een boodschap: duurzaamheid, diervriendelijkheid, gezondheid, solidariteit. En in veel gevallen is dat mooi. In onze door overconsumptie geteisterde Westerse samenleving is het goed om regelmatig even met de neus op de feiten te worden gedrukt.
Ook de Britse topkok Tom Aikens is op de verantwoorde toer gegaan. In ‘Zilt. Het Ultieme Viskookboek’, wijdt hij een uitgebreide inleiding aan de duurzame visserij. Niet zo betrokken en ‘dicht op de huid’ als Bart van Olphen in ‘Fishes’, maar vooral informatief. Hij zet op een rij wat er voor vismethodes zijn en welke al dan niet verantwoord zijn en ook de internationale organisaties op het gebied van duurzame visserij worden op een rij gezet evenals de meest gangbare visserijtermen. Achterin het boek vind je een extensieve opsomming van alle vissen, in welke mate ze bedreigd zijn, en - voor de niet bedreigde soorten - hoe je ze het best kan bereiden.
Lees verder »

Bij de laatste kookboeken van Jamie Oliver bespeurden we bij onszelf al enige metaalmoeheid. Het vrolijke hippe toontje, zijn verhalen over ontmoetingen met bijzondere mensen her en der in de wereld, die altijd uitmonden in ongelooflijke culinaire belevenissen. Het geeft het gevoel dat ons leventje maar een saaie en treurige bedoening is.
Wel  was er  altijd nog één positieve kant: de recepten van Jamie waren in het algemeen makkelijk te maken. Een echte “kok van het volk” was hij, die Jamie.
Maar zijn nieuwste boek ‘Jamie’s Amerika’, nee, daar kunnen we niet echt mee uit de voeten.
Lees verder »

De U van Uitgekookt! is bijna op. De chocoladeletter, wel te verstaan. We wilden er in de uitzending wat aardige experimenten mee doen om te illustreren hoe het toch komt dat gesmolten chocolade ineens helemaal korrelig en klonterig wordt als je het smelt. En om uit te leggen waarom chocolade soms zo vies wit kan uitslaan. Maar ook om uit te wijden over de geheimen van chocoladeverslaving.
We vrezen dat de chocoladeletter de uitzending van vanmiddag niet haalt. Wel staan we garant voor volop informatie over chocolade: in de keuken en op de tong. Om 15.30 uur wel te verstaan. Het water loopt ons nu al in de mond.
Voorafgaand hieraan, om 15.25 uur, signaleren we een nieuwe trend: kookboeken (en de bijbehorende koks natuurlijk) met een geweten. Steeds vaker gaan kookboeken verder dan alleen het geven van recepten. Ze adviseren over duurzaamheid en diervriendeijkheid of staan in het teken van een goed doel. We laten we een aantal kookboeken de revue passeren.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download