De afgelopen twee seizoenen hebben wij van Uitgekookt! uitgebreid verhaald over wat er allemaal mis kan gaan in de keuken. En belangrijker nog: wat je kan doen om deze missers te voorkomen. We hebben daarvoor niet alleeen tientallen wetenschappers en vakmensen voortdurend lastig gevallen met onze merkwaardige vragen, maar onze kennis ook geput uit talloze wetenschappelijke kookboeken.
Vier daarvan zetten we vandaag in het zonnetje. Niet omdat ze net uit zijn ( integendeel, de meeste zijn inmiddels echte klassiekers), maar omdat ze de beste, compleetste of bijzonderste zijn.
Door combineren, deduceren, informeren en zelf experimenteren zijn we zo de afgelopen twee seizoenen een heel eind gekomen. Maar er het is over, voorbij. Vandaag was de laatste Uitgekookt!
Korte beschrijvingen van de vier boeken kunt u in een apart blogje lezen. Mocht u het liever via uw oren ingefluisterd krijgen, dan kunt u ongeveer een uur na de uitzending via onderstaande link de audio downloaden of podcasten.

Het spijt ons. We hebben vanavond heel even de koelkast open laten staan. Deur open, melk pakken, glas pakken, inschenken, melk terug, deur dicht. Daarmee hebben we onverhoeds de opwarming van de aarde weer iets dichterbij gebracht. Want al na een paar seconden warmt de temperatuur in de koelkast al enkele graden op. Het duurt zeker 10 minuten voordat de oude temperatuur weer is bereikt.
Energieverspilling!!! En dat terwijl wetenschappers en politici op dit moment in Kopenhagen hun uiterste best doen om afspraken te maken om onze CO2-produktie terug te brengen.
Vandaag proberen we onze misstap goed te maken door tips te geven hoe je in de keuken zo weinig mogelijk energie verspilt.  We focussen  ons op een indirecte vorm van verspilling: afval.  De productie van al dat voedsel heeft ook energie gekost… veel energie.  Maar hoe houd je je producten zo lang mogelijk goed?
Om 15.30 uur duiken we in Uitgekookt! in de kunst van het conserveren.  Daarbij richten we ons vooral op de kwetsbaarste groep: de groenten. Als je ze koopt leven ze nog en ademen ze volop door snoezige kleine mondjes die verdacht veel op de onze lijken.

Mondje van mais

Maar als je ze niet goed bewaart en bereidt, ademen ze zich  razendsnel een weg naar een treurig, verlept einde. De koelkast, plastic zakjes en kokend water bieden hulp. Geen blaadje sla, geen reepje paprika, hoeft nog  op de afvalhoop te belanden.
Wil je meer lezen over de ademende groenten en het mondje van de tomaat bewonderen , klik dan op Het verborgen leven van groenten
En kijk ook eens op deze link naar de BBC-website, BBC-recepten voor kliekjes Daar kun je invoeren welke ingredienten je nog over hebt en je krijgt een recept voorgeschoteld dat je met deze restjes kan maken.
Heb je de uitzending gemist, dan kun je hem ongeveer een uur na afloop via onderstaande link alsnog beluisteren

*’Fishes’ is een van de eerste vishandels in Europa die gecertificeerd werd door Marine Stewardship Council (MSC),  de internationale organisatie die toeziet op duurzame visserij. Dat betekende dat ‘Fishes’  bij alle vis die ze verkopen moet kunnen aantonen dat deze duurzaam gevangen is.

Het ‘Fishes’ Kookboek
De lekkerste recepten en de stoerste verhalen van verantwoorde visserijen over de hele wereld
Bart van Olphen & Tom Kime
Uitgeverij Fontaine

De U van Uitgekookt! is bijna op. De chocoladeletter, wel te verstaan. We wilden er in de uitzending wat aardige experimenten mee doen om te illustreren hoe het toch komt dat gesmolten chocolade ineens helemaal korrelig en klonterig wordt als je het smelt. En om uit te leggen waarom chocolade soms zo vies wit kan uitslaan. Maar ook om uit te wijden over de geheimen van chocoladeverslaving.
We vrezen dat de chocoladeletter de uitzending van vanmiddag niet haalt. Wel staan we garant voor volop informatie over chocolade: in de keuken en op de tong. Om 15.30 uur wel te verstaan. Het water loopt ons nu al in de mond.
Voorafgaand hieraan, om 15.25 uur, signaleren we een nieuwe trend: kookboeken (en de bijbehorende koks natuurlijk) met een geweten. Steeds vaker gaan kookboeken verder dan alleen het geven van recepten. Ze adviseren over duurzaamheid en diervriendeijkheid of staan in het teken van een goed doel. We laten we een aantal kookboeken de revue passeren.

Het toppunt van ouderwets ‘home cooking’ is toch wel het grote stuk vlees, dat dagen in de marinade wordt gelegd. Voor de smaak en - logisch toch? - om lekker mals te worden.
Vandaag in Uitgekookt moeten wij u teleurstellen. Want levert uw dagen en nachten van marineren vooral zachter vlees op omdat het alle tijd had om te besterven. Of plat gezegd: omdat het is gaat rotten waardoor het zachter wordt. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat marineren helemaal geen zin heeft.
Meer hierover om 15.30 uur op  Radio 1.
Maar voordat we aan marineren toekomen, zullen we ook de fanatieke diëters nog wat teleurstellingen  bezorgen. We zetten een aantal dieetonderzoeken op een rij en constateren dat dieten een soort hogere wiskunde is geworden, waar geen touw meer aan vast te knopen is.
Mocht u de uitzending hebben gemist, dan kunt u een paar uurtjes later via onderstaande link alsnog in de herkansing.

Wij van Uitgekookt! zijn dol op tradities. De derde donderdag van november wordt door ons dan ook met enthousiasme onthaald. Want sinds jaar en dag doet dan de Beaujolais Primeur zijn eerste verschijning.  Echt dol zijn we in het algemeen niet op de Primeurwijnen, iets te dun en te weinig vol van smaak. Maar het herinnert ons wel weer aan de ruime mogelijkheden die er zijn om hier en daar een scheutje drank door het eten te doen: stoofschotel met rode wijn of - ook heel lekker - pastasaus met garnalen en cognac.
Vandaag in Uitgekookt! ontkurken we om 15.30 uur de wijn en onder het genot van een glaasje vragen we ons af of de alcohol eigenlijk wel helemaal verdampt tijdens het koken, zoals vaak wordt gezegd; we ontdekken dat alcohol bijzonder mooie dingen doet met de aroma’s van je gerechten; en hoe zit dat toch met die rare wet dat je witte wijn bij vis en rode wijn bij vlees moet drinken?
Maar eerst praten we om 15.25 uur met Johan Wortelboer van Altravie. Hij kan ook geen genoeg krijgen van wijn. Zelfs het afval van de wijnproduktie doet zijn hart sneller kloppen. Hij heeft namelijk een methode verzonnen om polyfenolen, een stof die in de druivenresten zit, te gebruiken om asfalt te versterken.
Heeft u de uitzending moeten missen, dan kunt u hem hieronder alsnog downloaden of podcasten.

Wij van Uitgekookt! eten graag een visje. Ook als geen vrijdag is. En we vragen ons af waarom er toch zo ontzettend veel mensen zijn die een onverholen weerzin tegen vis hebben. Is het alleen de lucht, of ook het feit dat veel vis niet goed wordt klaar gemaakt?
Vandaag in Uitgekookt!, proberen we de koudwatervrees voor het bereiden van vis uit de weg te ruimen. Om 15.30 uur leggen we uit waarom het vaak mis gaat bij het bereiden en - natuurlijk - wat je eraan kunt doen.
Maar eerst, om ongeveer 15.25 uur, gaan we in op verschillende nieuwe onderzoeken op het gebied van diëten. Gekmakend onderzoek kun je wel zeggen. Een extract van lychees zou helpen tegen buikvet, van een dieet met weinig vet zou je minder chagerijnig worden dan een dieet met weinig koolhydraten, en dieet met veel eiwitten zou je hersenen lichter maken. Soms vraag je je af waar het met de wetenschap heen moet.
Mocht je de uitzending gemist hebben, dan kun je hem een uurtje of wat later hier alsnog beluisteren.

Vissenvlees lijkt in niets op koeienvlees, varkensvlees of kippenvlees. Het heeft een andere kleur, is veel zachter, is veel sneller klaar en bovenal: het ruikt anders (stinkt, zullen sommigen zeggen).  En niet te vergeten: het bederft ongelooflijk veel sneller.
In Uitgekookt! zwemmen we vandaag om 15.25 uur een stukje op met zalm, kabeljauw, tonijn en garnalen om hun geheimen te ontrafelen. Waarom ziet vis er zo anders uit dan vlees? En waarom is zalm roze, kabeljauw wit en tonijn rood? Wat kun je doen tegen die pregnante vislucht? Hoe kun je vis het beste bereiden? En wat is toch het geheim achter ‘ceviche’: in citroensap ‘gekookte’ vis?
We moeten zien of we alle vragen deze week kunnen beantwoorden. Anders pakken we volgende week de draad gewoon weer op.
Mocht je de rubriek hebben gemist, dan is deze een paar uur na de uitzending alsnog te beluisteren via onderstaande link.

Vandaag in Uitgekookt!, om vijf voor half vier, mijmeren we over de bijzondere eigenschappen van het zoutkorreltje.  Waarom is het de kampioen van de smaak?

Na nieuws en verkeer komt voor deze ene keer Uitgekookt! niet terug. Want wat stelt al ons gekook nog voor in het licht van het het universum? Gisteren verscheen een publicatie in het toonaangevende tijdschrift Nature, waarin wetenschappers uiteen zetten hoe ze de alleroudste ster ooit hebben opgespoord. En dat terwijl de ster al zo’n 13 miljard jaar geleden ontplofte. Een van de onderzoekers, Evert Rol van de Universiteit van Amsterdam, vertelt om 15.30 uur hoe ze te weten kwamen wat er destijds is gebeurd.
Daarvoor geven wij graag onze zendtijd op.
Heeft u de uitzending moeten missen, dan kunt u hier alsnog aan uw trekken komen.

De ‘culifilm’ Julie en Julia, waarin kookboekenschrijfster Julia Child centraal staat, is doordrenkt van roomboter, slagroom, vette sauzen en olie. In de jaren zestig, toen Julia Child haar kookboek ‘De kunst van het koken’ schreef, waren vetten nog gewoon lekker. Nu nog natuurlijk, maar ze zijn toch behoorlijk in het strafbankje terecht gekomen.
Vandaag in Uitgekookt!, om 15.30 uur, houden we ons verre van de discussie over goede of slecht vetten. We willen we het gewoon eens hebben over hoe belangrijk vetten zijn voor lekker eten.
Maar het blijkt dat ook ons lichaam niet zonder kan. Uit recent onderzoek is zelfs gebleken dat vet voedsel niet verzadigd, wat we altijd dachten, maar juist honger oproept. Kortom: Vet, we kunnen er geen genoeg van krijgen!
Maar eerst, om 15.25 uur een voorproefje met Peter de Kok, smaakdeskundige bij NIZO Food Research in Wageningen. We praten over de aanhoudende claims op nieuwe smaakpapillen, zoals smaakpapillen voor prik, zoals in frisdranken en bier, smaakpapillen voor vet, voor ijzer en noem maar op. Wat is ervan waar en wat hebben we eraan?

Mocht u de uitzending hebben gemist, dan kunt u in de herkansing via onderstaande link.