Nogmaals Hans Janmaat

Geplaatst op 26 november 2009 door Nienke Feis onder Podcasts, Zonder categorie

janmaat-1983-krantenartikelDe interviewers met Janmaat in de VPRO studio (foto Lida Iburg)In de zomer van 2008 plaatste ik een interview op dit weblog van Ronald van den Boogaard, Max van Weezel en Henk van Hoorn met CP leider Hans Janmaat. Dat interview vond plaats in 1983, en was onderdeel van een themamaand op de VPRO radio over de verrechtsing van ons land. Nog steeds komen er niet malse en vaak kwetsende reacties op dit interview. Wat men ook kan vinden van de wijze waarop de interviewers te werk gingen, het interview vond plaats in een tijd dat niemand de confrontatie wenste aan te gaan met de Centrumpartij. Zie bijgaand krantenstukje. Dat de VPRO die confrontatie wél aanging getuigde van moed en respect voor mensen die wilden weten wat Janmaat te zeggen had.

Beluister dit interview uit 1983: Janmaat

Journalist Max van Weezel, die destijds samen met Van Hoorn en van den Boogaard het interview met Janmaat maakte, kijkt een kwart eeuw later met gemengde gevoelens terug op dit interview:

Het interview zegt veel over de tijdgeest van 1983. Ik zelf werkte toen bij Vrij Nederland, een van de eerste tijdschriften die bijvoorbeeld Amsterdamse trambestuurders aan het woord liet die hun beklag deden over de grote auto’s van Surinamers die op de hoek van de Albert Cuyp de rails blokkeerden. Niet omdat we het met de bestuurders eens waren, maar omdat het interessant was om te weten wat hen dwars zat.  Dat kwam ons meteen op dreigementen van antidiscriminatiebureau’s en advocatenkantoren te staan. We zouden ons schuldig hebben gemaakt aan racisme. Een zelfde ervaring had ik toen ik voor VN Hans Janmaat interviewde. Alweer advocaten op de stoep. In dat klimaat vond de VPRO het taboedoorbrekend om Janmaat kritisch aan de tand te voelen. Alleen dat voornemen leidde al tot opgefokte reacties - ook in mijn eigen vriendenkring. Daardoor ging ik wel erg geharnast de uitzending in. Ik stelde veel te harde vragen waardoor Janmaat zich de rol van underdog kon aanmeten. Geen goede journalistiek dus. Overigens is de kwestie niet van actualiteit ontbloot. Laatst maakte het prestigieuze televisieprogramma Question Time van de BBC ongeveer dezelfde fout als wij in 1983: ze hadden Nick Griffin van de British National Party uitgenodigd en daar kwam zoveel kritiek op dat ze hem uiteindelijk veel te hard op de pijnbank legden. Het liep uit op een soort televisietribunaal waar alleen de British National Party baat bij had. Journalisten weten dus kennelijk in zijn algemeenheid niet hoe ze met rechtsradicale of populistische politici moeten omgaan. De kritiekloze wijze waarop een groot deel van de parlementaire pers nu over de PVV bericht, lijkt me ook niet alles. Maar wat is wel de goede balans?

Max van Weezel

(Met dank aan Lida Iburg voor het beeldmateriaal uit haar plakboek)

De discussie is gesloten

6 Reacties op “Nogmaals Hans Janmaat”

  1. Janmaat was geen populist. Juist de PvdA is populistisch. En de meeste andere partijen.
    Ik heb de uitzending beluisterd en vind dat wat Janmaat allemaal zegt overtuigend overkomt. Wel is het zo dat er ook Hitler-aanbidders op de CP afkwamen. Waarschijnlijk door het door de massamedia aangemeten imago.
    En wat ik mij herinner was de partij ook op seksueel gebied erg conservatief. Voor homorechten of pornografie toestaan waren ze niet meen ik.
    In 1983 was ik elf jaar oud. Ik weet wel van daarna, toen Hans Janmaat bij de CD zat, dat hij nooit het woord mocht voeren. Enkel de zendtijd voor politieke partijen had hij eigenlijk om zijn mening te uiten. Daarin hield hij wel een populistisch praatje. Mopperen op buitenlanders zonder echte achtergronden. Althans in mijn herinnering.
    De vraag is of je Wilders met Janmaat kan vergelijken. Ik denk dat Wilders juist ondemocratisch is en Janmaat dit niet was. De PVV wil bijvoorbeeld mijn partij (PNVD) verbieden waar ik Janmaat hoorde reppen over de vrijheid om een politieke partij te beginnen.
    Wilders wordt niet hetzelfde behandeld als Janmaat toen. De PNVD en diens visie is eerder de vervanger van Janmaat en zijn visie.
    Wat dit betreft heeft de VPRO niets geleerd. Sterker nog, nu is er niet eens een kritische uitzending met ‘veel te harde vragen’ mogelijk…

    Zelfs over de Russische dissidenten die vluchten die hij terecht wil opvangen maar ook kritisch is omdat ze het zout in de pap zijn in hun land wat vooruitgang betreft vond ik prachtig om te horen. Een mening - althans dat dubbele gevoel van wat is wijsheid vanuit de onderdrukte persoon gezien; wij mogen niet voor die persoon beslissen door zo’n iemand te weigeren - die ik ook heb maar nergens terug hoor.

    VN is vandaag de dag een erg fout blad en ze bevordert in mijn ogen het fascisme. Een mening die ik al jaren bezit.

  2. O ja, als iemand klaagt over mijn reactie zal de redactie mijn reactie verwijderen. Dit deed zij al eerder namelijk…

  3. @Marthijn. Uw opmerking ‘VN is vandaag de dag een erg fout blad en ze bevordert in mijn ogen het fascisme’ vind ik zo fascinerend dat ik met smart wacht op uitleg. Dat moet voor u toch geen probleem zijn?

  4. Marthijn Uittenbogaard zegt:

    @ Jurryt van de Vooren
    Vrij Nederland (VN) heeft jarenlang alle mensen die vonden dat er te veel mensen uit andere culturen kwamen monddood gehouden/gemaakt.
    Nu zitten we om die reden, want VN was niet de enige hierin, opgescheept met de PVV, welke veel groter is dan de CD ooit was.
    VN houdt ook al tig jaar een bevolkingsgroep monddood: de pedofielen. En niet alleen hen maar iedereen die een liberale kijk heeft op kinderseksualiteit en pedoseksualiteit, alsmede wetenschappelijk onderzoek in die richting. Hiermee creëren ze dit: http://freestudents.blogspot.com/2009/09/there-is-fury-and-and-sadness-inside.html
    en dit: http://www.martijn.org/info/gsbs1rind.pdf

    Wel klagen ze over Quatanamo Bay (weet niet of ik dit goed schrijf), maar over hoe men kinderen in de VS behandelt die seks hebben met elkaar geen woord. Terwijl mishandelingen van ‘terroristen’ natuurlijk in het verlengde ligt van het ene.

  5. Henk van Lubeck zegt:

    Nee hoor, mijnheer Van Weezel: dat interview had niets met de ‘toenmalige tijdgeest’ te maken (een beschamend slap excuus voor miskleunen), maar alles met een falende opvatting over wat fatsoenlijke journalistiek moet zijn. Daarin is in elk geval geen ruimte voor over zichzelf afgeroepen morele superioriteit, toen niet en nu niet. Overigens is Van Hoorn een gunstige uitzondering. Zonder in detail te treden: u citeert verder wel heel selectief uit de (inderdaad) geweldige VN-reportage: ‘Niet spreken met de bestuurder’. De betreffende trambestuurders en, het is niet anders, ook die soms niet zo frisse Janmaat hadden bepaalde ontwikkelingen overduidelijk scherper in de gaten dan onze progressieve, oh zo fatsoenlijke groot-inquisiteurs.

  6. vanhetgoor zegt:

    Dit interview is uit een totaal andere tijd. Het is bijna onvoorstelbaar. De problemen zijn nu in 2010 nog bijna het zelfde, alleen kan men nu over tal van onderwerpen vrijelijk redeneren en van gedachten wisselen, in dit interview wordt Janmaat totaal geen ruimte gegeven om te antwoorden op zijn vragen, door drie vragenstellers wordt hij tal van keren onderbroken in het beantwoorden van de vragen.
    Dit interview moet lesmateriaal worden op de school voor journalistiek, een voorbeeld van hoe het nooit meer mag worden gedaan.
    Destijds waren er maar een paar buitenlanders, en toen was het percentage nog maar 8 procent wat de wet had overtreden, nu is dat onnoemelijk veel meer. Ik denk niet dat Janmaat een ziener was, of grote inzichten had, of in de toekomst kon kijken, maar als we terug zouden hebben kunnen naar die tijd, toen was alles nog onschuldig. Als we nu in de grote steden kijken dan is er wel iets flink fout gegaan, we hebben allemaal zitten slapen dus!

Laat een reactie achter