VPRO Radio Archief

Twee jaar na de coup van legerleider Desi Bouterse op 25 februari 1980 lopen de spanningen en de politieke machtstrijd in Suriname hoog op. Op de vroege ochtend van donderdag 11 maart 1982 wordt Suriname opgeschrikt door een poging tot tegencoup: militairen onder leiding van Surendre Rambocus voeren een aanval uit op de Memre Boekoekazerne in Paramaribo. De eerste uren zijn de berichten uit Suriname schaars. De volgende ochtend probeert commentator John Jansen van Galen in het programma Radionieuwsdienst VPRO erachter te komen of Bouterse nog onveranderd de touwtjes in handen heeft in Fort Zeelandia en Suriname.

Beluister Van Zolder van 23 maart 2009, Villa VPRO, Radio 1, 15.23-15.30 uur), met een compilatie van de pogingen van Jansen van Galen om contact te krijgen met Fort Zeelandia:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Beluister de volledige fragmenten:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Het verloop van de opstand en hoe het verder ging

In de nacht van 10 op 11 maart 1982 wordt de 26-jarige sergeant-majoor Wilfred Hawker door de groep van Rambocus bevrijd uit de gevangenis van Memre Boekoe, waar hij sinds oktober 1981 gevangen zit wegens eerdere plannen tot een staatsgreep. Via radio en televisie verklaren Hawker en Rambocus dat Suriname in handen is gekomen van een Nationale Bevrijdingsraad, dat er binnen 24 uur een nationale regering zal worden gevormd en dat er binnen 3 maanden vrije verkiezingen zullen worden gehouden. In de loop van de dag doet de groep Hawker/Rambocus aanvallen op Fort Zeelandia, die worden afgeslagen.

Vrijdag om 7 uur plaatselijke tijd, rond half twaalf Nederlandse tijd wordt bekend dat Hawker en de andere opstandelingen door het Militair Gezag zijn gearresteerd, waarmee de opstand is neergeslagen en het gezag van Bouterse weer is hersteld. Wilfred Hawker, die gewond is geraakt bij zijn arrestatie, wordt uit het ziekenhuis gesleurd en op 13 maart standrechtelijk geëxecuteerd.
Surendre Rambocus, de andere leider van de opstand, is een van de 15 tegenstanders van het regime Bouterse die op 8 december 1982 worden vermoord.

“Douwe Egberts-koffie, dan weet je dat het bloed is”

Elders die uitzending van Radionieuwsdienst VPRO van 12 maart 1982, voert John Jansen van Galen een gesprek met woordvoerder Groen van koffiebrander Douwe Egberts, naar aanleiding van de campagne tegen DE-koffie uit El Salvador (”El Salvadorkoffie, dan weet je dat het bloed is“). De uitzending vindt plaats enkele dagen voor het IKON-team, bestaande uit Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemse en Hans ter Laag in El Salvador - op 17 maart 1982 - worden vermoord.

Beluister de spot en het interview:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Verder in de uitzending van 12 maart 1982:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

- Germaine Groenier fietst door Friesland, en spreekt met betrokkenen over de omstreden komst van een vuilstortplaats in de buurt van Tietjerkstradeel.
- berichten van de eigen nieuwsdienst, gelezen door Coot van Doesburgh;
- de rubriek ‘Nieuws uit de ochtendbladen’, commentaar door John Jansen van Galen, met een interview met burgemeester Pastoor van Smilde naar aanleiding van de door de KRO uit te zenden documentaire ‘vijf jaar later’ over de Molukse treinkapingen en met de zojuist vrijgekomen totaalweigeraar Stefan Kraan.

PS: De uitzending van Radionieuwdienst-VPRO is helaas niet op band bewaard. Deze opnamen zijn afkomstig van een cassette van de afdeling Publieksservice van de VPRO