‘Kritisch of antisemitisch?’ - De Palestijnse kwestie in 1979

Geplaatst op 9 januari 2009 door Nienke Feis onder Van Zolder, Zonder categorie

Palestijnse vlagInvallers vernietigen banden

“Wat gebeurt hier? Op dit moment stormen een paar kerels binnen. Wat is er aan de hand hier? Op dit moment luisteraars, zijn een aantal mensen binnen komen rennen, die hebben een band van de uitzending vernield. We zullen even iets heel vreemds moeten doen. Is het onmogelijk om de uitzending voort te zetten? De band is totaal in de poeier. De band is meegenomen. Dat betekent dat hier ietwat verwilderde figuren binnen zijn gekomen en die hebben de uitzendband meegenomen. Gestolen, dus dat betekent dat we de rest van de uitzending niet meer kunnen laten horen.” (letterlijke tekst van presentator Kees Slager, direct na de inval in de studio door leden van de Joodse Defensie Liga)

In de programma’s van Villa-VPRO van 3 en 10 oktober 1979 wordt aandacht besteed aan de positie van de Palestijnen in Israël en Libanon. De eerste uitzending en de vooraankondiging van de 2e zet bij een enkeling blijkbaar zodanig kwaad bloed, dat een groep die zich de Joodse Defensieliga “Nooit Meer” noemt op 10 oktober de uitzendstudio binnendringt en de banden van de afspeeltafel grist.

Een samenvatting van de gebeurtenissen wordt uitgezonden in ‘Van Zolder’ van 12 januari 2009 (Villa-VPRO, 15.23-15.30 uur, Radio 1):

Ludwina JanssenIsraelische vlagDe eerste uitzending, samengesteld door Ronald van den Boogaard en Roel van Broekhoven, gaat over de Palestijnen in Israël, de geschiedenis van het conflict, vluchtelingenkampen, martelingen in Israëlische gevangenissen en over Ludwina Janssen (zie foto, afkomstig uit de VPRO-brochure “De Palestijnen” uit 1979), een Nederlandse die het Palestijnse verzet steunt en drie jaar in Israëlische gevangenissen verbleef. Met interviews met o.a. Ludwina Janssen, Zionisten, Palestijnen, parlementsleden, Nederlandse toeristen, en de journalisten Inez Polak en Jaap van Weesel.
Beluister de uitzending van woensdag 3 oktober 1979:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

en

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Aankondiging 2e uitzending in de Volkskrant van 9 oktoberDe tweede uitzending is een afscheidsreportage van Midden-Oosten-correspondent Gerard Jacobs en gaat over de Palestijnen in Libanon. Jacobs en Roel van Broekhoven trekken langs kapotgeschoten dorpen, vluchtelingenkampen en Unifiltroepen. De band wordt na ruim een uur onderbroken door leden van de Joodse Defensie Liga. Daarna wordt de uitzending geïmproviseerd voortgezet, met o.a. Palestijnse liederen van de Palestijnse dichter en zanger Moestafa al Kurd.
Beluister de uitzending van woensdag 10 oktober 1979:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

en

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Tegelijkertijd heeft op de andere zender, op Hilversum 2, het VARA-programma Dingen van de Dag uitzending. Henny Stoel presenteert:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Op 13 oktober - als bekend is geworden dat de Joodse Defensie Liga “Nooit meer” verantwoordelijk zijn voor het vernielen van de uitzending - besteedt Dingen van de Dag weer aandacht aan het incident, met reacties uit Israel op de gebeurtenissen, en een interview met Rabbijn Awraham Soetendorp van de Liberaal Joodse Gemeente in Den Haag:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Hans Knoop nuTelevisiedebat
De inval brengt een stroom van publiciteit op gang, met als dramatisch hoogtepunt een rechtstreekse discussie voor de VPRO televisie op zondag 14 oktober. Onder leiding van Joop van Tijn discussiëren Rabbijn Soetendorp, Hans Knoop, geestelijk vader van de Joodse Defensie Liga, Ronnie Naftaniël van het CIDI, Bert Vuijsje van de Haagse Post, publicist Anton Constandse en Ronald van den Boogaard, samensteller van de serie, over het thema ‘Kritisch of antisemitisch?’ De vraag is of kritiek mogelijk is op Israël en zijn beleid en op het zionisme, zonder dat de critici worden beticht van antisemitisme.

Dan komt er een derde uitzending. Daarin een herhaling van het incident van 10 oktober, een reconstructie van wat in de tweede uitzending had moeten worden uitgezonden, en een slotcommentaar van eindredacteur Ronald van den Boogaard.
Beluister de uitzending van woensdag 17 oktober 1979:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Uit het jaarverslag van de VPRO radio van 1979
De meest tumultueuze gebeurtenis in 1979 speelde zich af op 10 oktober. Op die dag vernielden enkele personen een lopende uitzendband van het programma “Villa-VPRO” in onze radiostudio aan de ’s-Gravelandseweg 65. Hoewel de identiteit van drie betrokkenen nooit onomstotelijk werd vastgesteld, leek het steeds aannemelijker dat het ging om een actie van de Joodse Defensieliga “Nooit Meer”. Op dezelfde 10 oktober volgde er ’s middags nog een bommelding. Na een onderzoek door de politie, bleek er sprake te zijn van loos alarm. Zoals ook bleek uit een reactie van de Israëlische ambassade, was er in bepaalde Joodse kringen grote verontwaardiging ontstaan over de wijze waarop de VPRO-radio - in de programma’s Villa-VPRO van 3 en 10 oktober - aandacht had besteed aan de positie van de Palestijnen in Israël en Libanon. In een persverklaring d.d. 11 oktober werden de bezwaren en verwijten m.b.t. de uitzending van 3 oktober (”eenzijdig;”ongenuanceerd”) van de hand gewezen, omdat ze te mager gemotiveerd waren. De Palestijnse zaak werd door ons te belangrijk gevonden om ons uit het veld te laten slaan door mensen die ons in onze uitzendactiviteiten wilden belemmeren. Daarom ook werd besloten om het gedeelte van het programma dat op 10 oktober niet kon worden uitgezonden, een week later aan luisteraars te laten horen. De televisiedienst zorgde op 14 oktober voor een follow-up van het incident en er werd een brochure voorbereid met de teksten van beide uitzendingen. In de week na 10 oktober werden er tijdens de uitzendingen speciale veiligheidsmaatregelen getroffen. Hoewel de kritiek van de Israëlische ambassade in grote lijnen werd afgewezen, werd door ons - in een briefwisseling - wel toegegeven dat er in enkele concrete gevallen sprake was geweest van onzorgvuldigheden. In binnen- en buitenlandse pers kreeg het incident de nodige aandacht. Door het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Journalisten werd de actie veroordeeld als een rechtstreekse bedreiging van de persvrijheid.

Veiligheid Villa\'s

Beluister ook de programma’s van de VPRO-radio over palestijnen uit 1981

10 Reacties op “‘Kritisch of antisemitisch?’ - De Palestijnse kwestie in 1979”

  1. Jan Bontje zegt:

    Ik ben nog steeds (of opnieuw) geschokt door deze actie. Niemand heeft het recht zoiets te doen. Dit is een ernstige aanslag op de vrijheid van meningsvorming en -uiting en de persvrijheid.

  2. Jerry Meents zegt:

    Jan Bontje, News-papers, TV and Radio have a lot of influence on the majority of the people.
    The overwelming majority of the citizens of a country never checks on what they read.
    Thats why there is so many Goverments getting away with somuch.
    If a radio station spread’e lie’s (as admitted in the above article)people have the right do stop it.
    The VPRO did not even report the incident right.

  3. Wij hebben geen leugens verspreid. Over het incident hebben we live bericht. Het was een schandalige en intimiderende actie.
    Deze Jerry Meents is een eenzijdige en vooringenomen Israël-lobbyist, die bijvoorbeeld beweert dat je in België en Nederland meer kans hebt om van honger om te komen dan in de Gazastrook.
    Gekker moet het toch niet worden.

  4. jerry meents is de nederlander gerrit meents die tegenover mij verklaarde dat de in israel wonende schrijfster wiesje de lange meer de waarheid spreekt dan critici van ‘de joodse staat’. om een indruk te geven van de extremistische opvattingen van dit slag zionisten citeer ik
    het volgende:

    Over ‘Erfdeel en oogappel - Israël in politiek en profetie’ van Wiesje de Lange schrijft dr. ir. J. van der Graaf in het Reformatorisch Dagblad:

    Wie haar kent van haar jarenlange publicaties in ”Christenen voor Israël” weet eigenlijk al wat er komt. Ze heeft zich de jaren door geprofileerd als de ideologe van de ultrarechtse beweging in Israël, die onverzoenlijk staat tegenover de Palestijnen. Dat Israël ook haar thuisland is en dat ze zich daarvan ook vanuit het Oude Testament rekenschap geeft, is begrijpelijk…
    In het vierde hoofdstuk ”Gedachten over gedenken” komt de klap op de vuurpijl. Aan de hand van de tekst „Gedenkt wat Amalek u heeft aangedaan” (Deut. 25:17) wordt Amalek geduid als „de antisemiet” van alle tijden. Het tastbare Amalek wordt vandaag de dag belichaamd door de Palestijnen. „De voor Israël ontstellend schokkende confrontatie met de Palestijn ligt in zijn Amalekkarakter.” En dan is er voor de schrijfster maar één conclusie: „Er is geen oplossing dan de totale vernietiging van dat volk.” Hier ging bij mij het licht uit. Men hoeft mij niet te wijzen op de verderfelijke politiek van Palestijnse leiders, zoals die van Hamas, men hoeft mij ook niet te wijzen op de dreiging van de islam. Mijn solidariteit met Israël, (ook) op grond van de profeten, is voor mij onopgeefbaar. Echter zonder haatgevoelens jegens een volk dat ook een plek mag hebben onder Gods zon. Tot mijn verwondering permitteert ds. G. H. Abma zich een voorwoord in dit boek.

    http://www.refdag.nl/artikel/1383882/Beloften+voor+het+beloofde+land.html

    het lijkt me dat we de waarheden van mensen die sympathiseren met terreur met een korreltje zout moeten nemen. in elke beweging zitten mensen met extreme opvattingen, ook onder zionisten die niet tegen kritiek kunnen en alleen hun eigen propaganda willen horen.
    stan van houcke

  5. nog iets anders,

    nienke,

    ik ben al een tijdje weg bij de vpro, maar wat is er gebeurd bij deze omroep nu voormalige medewerkers ineens dit vernemen:

    ‘Kritisch of antisemitisch?’ - De Palestijnse kwestie in 1979

    Je suggereert daarmee dat de twee makers van het radioprogramma antisemieten kunnen zijn? wat is dit voor een journalistiek van de huidige vpro? teveel invloed van de pro-israel lobby in de radioredactie?

  6. Nienke Feis zegt:

    Beste Stan,
    Ik suggereer helemaal niks, je moet goed lezen. ‘Kritisch of antisemitisch?’ was het thema van het televisiedebat op zondag 14 oktober 1979 nav de radioserie De Palestijnen, dat plaatsvond onder leiding van Joop van Tijn met Rabbijn Soetendorp, Hans Knoop, Ronnie Naftaniël, Bert Vuijsje, Anton Constandse en Ronald van den Boogaard. Ik vond het een aardig citaat voor de kop van m´n stukje, en het werkt blijkbaar.

  7. aardig citaat? in een tijd waarin de zionistische terreur tegen de palestijnse bevolking leidt tot het stelen van steeds meer land zodat er nu geen sprake meer kan zijn van een levensvatbare palestijnse staat? dat is geen ‘aardig citaat’, dat is verwarring zaaien, want het gaat hier om een politiek waaronder miljoenen mensen lijden. de taal is de moeder van de gedachte niet haar dienstmeid, zo schreef karl kraus terecht. wees voorzichtig met begrippen. in 1979 werkte de pro-israel propaganda nog en kon men suggereren dat kritiek op israel antisemitisme was, maar dat kan nu niet meer.
    stan van houcke

  8. Nienke Feis zegt:

    Je hebt helemaal gelijk: het dekte in 1979 de lading

  9. gerard jacobs zegt:

    Dag Nienke, Ronald en Stan
    Ik heb de uitzending nooit gehoord. Ga hem nu afluisteren. Kritisch of antisemitisch? De vraag achtervolgt mij al 30 jaar. In ieder geval bedankt dat de afscheidsreportage nu on line staat.
    groet
    gerard jacobs

  10. stan van houcke zegt:

    gerard, al 30 jaar niet in staat om dat onderscheid te maken. dat is problematisch. wat mankeert je?

Laat een reactie achter