OnJo

Van journalist naar Europarlementariër, zo op het eerste gezicht nogal een stap. Maar voor sommige ex-collega’s een logische. PvdA-lijsttrekker bij de komende Europese verkiezingen Thijs Berman formuleerde het in een blad van zijn alma mater, de Universiteit Utrecht, als volgt: “Na al die jaren [als journalist – MS] de vragen te hebben gesteld, had ik het gevoel dat ik de antwoorden ondertussen ook wel kon geven. Dat het tijd werd om wat verantwoordelijkheid te dragen.” Chapeau, Berman, heel lovenswaardig. Maar je opmerking zou vooral de journalistiek aan het denken moeten zetten.

Want voelen wij als journalisten dan geen verantwoordelijkheid? Zeker als het om Bermans werkterrein Europa gaat?
- Natuurlijk hebben we die, heeft u nog een open deur…
Maar waarom DOEN we er dan zo weinig mee, met die verantwoordelijkheid? Waar zijn de artikelen die uitleggen dat je met sommige verkiezingsslogans (“Minder Europa!”) de bocht zo kort neemt dat alleen een rechte lijn overblijft? Wie onderzoekt de handel en wandel van de vele politici die over inmiddels bijna driekwart van onze wetgeving besluiten? En waar –behalve bij VPRO’s “De slag om Europa”- werkt de journalist die zich niet laat afschrikken door de opgetrokken neus van zijn eindredacteur bij het woord Europa alleen al? Waarom blijft een journalist niet bij zijn stiel als hij blijkbaar verantwoordelijkheid voor Europa wil nemen?

Moet Berman het ons nog maar weer eens komen uitleggen? Hoe we niet alleen in de weken vlak voor Europese verkiezingen aandacht aan Europa kunnen besteden? Waarom we niet alleen in Den Haag (met zijn driehonderden op 150 parlementariërs) een cruciale rol hebben? Dat we met onze klaarblijkelijke desinteresse meewerken aan draagvlak voor non-campagnes en goedkope Europa-bashing?
Nee, we weten het allemaal wel, maar er gebeurt niks mee. Omdat de lezer het toch niet leest, zeggen we. Omdat de kijker bij de vlag van Europa al wegzapt, zo blijkt uit recent onderzoek. Niet meer doen, dan? Jawel, tegen de klippen op. Maar wel anders en beter. Door toch te blijven graven naar de zaken die onze kijkers en lezers elke dag aangaan, en uit te leggen hoe het werkt, niet alleen wie er gewonnen of verloren heeft (daar hebben we de Europacup al voor, al heet zelfs die tegenwoordig niet meer naar de schone godin met de lange haren..). We moeten onze kijker en lezer tot onderwerp in plaats van lijdend voorwerp van onze verhalen maken. En we moeten Brussel UIT en Europa IN, om samen te werken met collega’s buiten de landsgrenzen, want alleen zo kijk je letterlijk voorbij de nationale kippendrift

Er zijn in Europa iedere dag weer primeurs en lezenswaardigheden te halen, ook (of: zeker?) in zware economische tijden. Wat dat betreft doet het deugd dat een veelgeplaagde krant als het Algemeen Dagblad de collega in Brussel alle ruimte blijft geven. Die rapporteert en onderzoekt, maar organiseert ook lezersdagen en debatten met Mrs. Europe Neelie Kroes. Mocht zijn krant het niet redden straks, kan  hij altijd nog ergens op een Europese verkiezingslijst, zou je zeggen. Kennis van zaken en verantwoordelijkheidsgevoel heeft-ie immers al…