Joy is de winnaar van het 30e Nederlands Film Festival. De film over een gebutst meisje op zoek naar haar moeder, kreeg tijdens het filmgala in Utrecht, het Gouden Kalf voor de beste lange speelfilm. De jury roemde de film van Mijke de Jong (Tussenstand) die ‘liefde voor de cinema uitstraalt’ en ‘ons het diepst raakte’.

Door Bor Beekman

Ook het scenario van Joy (van Helena van der Meulen) werd gewaardeerd met een Kalf, evenals actrice Coosje Smid , voor de beste bijrol in de film. Met Joy volmaakte De Jong haar trilogie over meisjes die opgroeien onder moeilijke omstandigheden. De eerdere, met lof ontvangen delen, leverden de filmmaakster al een Kalf voor beste regie op (Het zusje van Katia), en verschillende prijzen op buitenlandse festivals (Bluebird), waaronder een Kristallen Beer in Berlijn.

Toch was het besluit om Joy te bekronen omstreden. Tirza en Majesteit-producent San Fu Maltha, die op meer nominaties had gerekend, verweet de jury eerder deze week al ‘blind en doof’ te zijn. En regisseur Martin Koolhoven (Oorlogswinter) begon in De Wereld Draait Door en op internet een discussie over Joy: volgens hem had de film – die hij overigens niet had gezien – nooit genomineerd mogen worden in de categorie beste film, daar slechts 2000 bezoekers de moeite namen om een kaartje te kopen. Zo’n flop eren met de hoofdprijs zou volgens Koolhoven ook een verkeerd signaal afgeven in deze politiek woelige tijden: een filmwereld die veel te ver naar binnen is gekeerd.
Verrassing

De grootste verassing tijdens het eindgala van de 30e editie van het Nederlands Film Festival was echter niet de zegetocht van Joy, maar die van acteur Barry Atsma. Wat vooraf door velen als zeker werd verondersteld: dat Gijs Scholten van Aschat zou winnen voor zijn rol als Jürgen Hofmeester in Tirza, pakte anders uit. De jury koos voor Atsma’s personificatie van de hoofdfiguur in de Kluun-verfilming Komt een vrouw bij de dokter: de levensgenieter Stijn, die zijn vreemdgaan beperkt ziet door zijn doodzieke vrouw. Uit het juryrapport: ‘beetje bij beetje gaan we van deze man houden en zijn we bijna zover dat we hem zijn zonden vergeven’.

Tirza-regisseur Rudolf van den Berg won wel, in de categorie beste regisseur, omdat hij ‘in oprechte filmtaal vorm geeft aan het menselijk dualisme, de strijd tussen de menselijke waarden en het beest dat in ieder van ons huist.’ Zijn film, de Nederlandse inzending voor de Oscars, won tevens in de categorie Beste Montage.
Vierde Kalf voor Van Houten

Ook Carice van Houten werd geëerd, met alweer haar vierde Kalf, voor haar hoofdrol in de boekverfilming De Gelukkige Huisvrouw. Als Lea, die na een horrorbevalling in een psychose raakt, bewees ze volgens de jury ‘wederom een fenomeen te zijn in de Nederlandse filmwereld’

Het Kalf voor beste Mannelijke Bijrol ging naar Jeroen Willems voor Majesteit.

De jury, onder leiding van oud-Volkskrant hoofdredacteur Pieter Broertjes, kende een speciale juryprijs toe aan de gehele cast van Lang & gelukkig, het mild-satirische sprookje van Pieter Kramer, dat zich geheel in het hoofd van een alzheimerpatiënt afspeelt: ‘een bijzondere groep mensen die een onvergelijkbare prestatie heeft geleverd.’ Daarnaast won de film het Kalf voor Beste Production Design en de publieksprijs van het festival, uitgereikt aan de speelfilm met de hoogste waardering van de bezoekers.

R U There

Het dit jaar voor het prestigieuze Un Certain Regard-programma van het Cannes Filmfestival geselecteerde R U There van David Verbeek won in de categorieën Beste Geluid (Peter Warnier) en Beste Camera (Lennert Hillege). Het Kalf voor Beste Muziek ging naar C’est déjà L‘été ‘(Ernst Reijseger). Beste Lange Documentaire is Farewell van Ditteke Mensink, de zusjes Femke en Ilse van Velzen wonnen met Weapon of War het Kalf voor Beste Korte Documentaire. Finnemans, van Thomas Korthals Altes, won in de categorie Beste Televisiefilm. Beste Korte Film is De maan is kapot van Arno Dierickx.

Het jeugd-moorddrama Schemer van Hanro Smitsman won de Prijs van de Nederlandse Filmkritiek.

De jubileumeditie van het festival trok een recordaantal van 154.000 bezoekers.

De volledige lijst met winnaars:

Beste Speelfilm
JOY van Frans van Gestel, Jeroen Beker en Arnold Heslenfeld, IDTV Film

Beste Regie
Rudolf van den Berg voor TIRZA

Beste Actrice
Carice van Houten in DE GELUKKIGE HUISVROUW

Beste Acteur
Barry Atsma in KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER

Beste Scenario
Helena van der Meulen voor JOY

Beste Mannelijke Bijrol
Jeroen Willems voor MAJESTEIT

Beste Vrouwelijke Bijrol
Coosje Smid voor JOY

Beste Production Design
Vincent de Pater voor LANG & GELUKKIG

Beste Geluid
Peter Warnier voor R U THERE

Beste Muziek
Ernst Reijseger voor C’EST DÉJÀ L’ÉTÉ

Beste Montage
Job ter Burg voor TIRZA

Beste Camera
Lennert Hillege voor R U THERE

Beste Lange Documentaire
FAREWELL van Ditteke Mensink

Beste Korte Film
DE MAAN IS KAPOT van Arno Dierickx

Beste Korte Documentaire
WEAPON OF WAR van Ilse van Velzen en Femke van Velzen

Beste Televisiefilm
FINNEMANS van Thomas Korthals Altes

Speciale Juryprijs
De cast van LANG & GELUKKIG

Film1 Publieksprijs
LANG & GELUKKIG van Alain de Levita, Johan Nijenhuis, NL Film

Prijs van de Nederlandse Filmkritiek
SCHEMER van Hanro Smitsman