Op mijn speurtocht naar wat globalisering voor India betekent zijn we in Jhajhar terecht gekomen. Het is een district in de deelstaat Haryana.
Vertrokken vanuit Gurgaon, de voorstad van Delhi met z’n kantoren en shopping malls. Dan door het oude Gurgaon, een groot dorp waar op het eerste oog heel weinig veranderd is. Kleine winkeltjes, geen verbetering aan straten, laat staan stoepen. En er is blijkbaar ook geen normale watervoorziening, want ergens zien we een waterleiding waar een gat in is gemaakt die staat te spuiten en die als openbare douche wordt gebruikt.
We rijden verder, moeten erg vaak de weg vragen, want nergens staat een richtingaanwijzer. Er wordt vaak gebeld met de plaatselijke journalist van de Haryana krant die onze gids zal zijn in het Jhajhar district. Het land wordt leger, het land wordt stoffiger en droger. Overal staan steenfabriekjes. We zijn nog geen veertig kilometer van Gurgaon vandaan naar het noordwesten gereden.
Dan bereiken we het dorp waar we naartoe op weg zijn. Nemana. We zijn aan de rand van het gebied dat het bedrijf Reliance aangekocht heeft. 25.ooo acre land hebben ze gekocht. Een enorm gebied waar ze een SEZ ontwikkelen. Een Speciale Economische Zone. Een gebied dat ze zullen ontwikkelen tot een nieuw Gurgaon, is de bedoeling: IT bedrijven, fabrieken, kantoren, appartementen, een krachtcentrale. Iedereen die zich er vestigt kan zijn bedrijf voorlopig belastingvrij ontwikkelen.
In het dorpshuis hangt een kalender die Reliance heeft verspreid. Twee foto’s naast elkaar. De eerste zoals het nu is: een niet ontwikkeld dorpsbeeld. De tweede een computer bewerkt toekomstbeeld van een keurig geplaveid straatje. Zoals je die overigens nergens ziet in realiteit. Ook niet in Gurgaon. Reliance is in handen van de broers Ambani, die respectievelijk op de vierde en vijfde plaats van de Forbes lijst van rijksten op aarde staan. Samen goed voor een vermogen van 85 miljard dollar. Samen de rijkste van de hele wereld.
In het dorp zijn veel nieuwe huizen. De stenen van de nabijgelegen fabriekjes komen tegenwoordig ook hier terecht. Dat komt omdat 75% van de boeren hun land verkocht heeft aan Reliance. Ze kregen 35.000 euro per acre, 4050 vierkante meter is dat. Ze vinden nu dat ze met terugwerkende kracht meer zouden moeten krijgen omdat het land nu al veel meer waard is.
Deze man in het midden op de foto en de mensen achter hem zijn de werkelijke slachtoffers van deze ontwikkeling. De Dalits van het dorp, de lagere kaste, die geen land bezitten en als landarbeiders voor de landlords werkte, zoals hij de boeren noemt. Die hebben hun land verkocht, hebben van het geld huizen en auto’s gekocht en hebben een heel eind verder, over de grens van de deelstaat Rajastan, nieuw, goedkoper, land gekocht, dat ze in pacht aan anderen geven. Hij is werkloos. En heeft van niemand iets gekregen. Geen deel van de landlords, geen compensatie van de overheid.
De internationaal befaamde milieu activiste Vandana Shiva, die een organisatie voor kleine boeren en ecologische landbouw heeft opgezet, vindt wat er hier in Nemana gebeurt het voorbeeld van de gruwel van globalisering. Een systeem dat mensen als de Ambani broers zo onbevattelijk rijk maakt en kleine boeren berooft van het dierbaarste dat ze hebben: hun land. Haar organisatie is een van de motoren achter de protesten tegen de landroof door bedrijven. Zij vindt dat er maar een antwoord is: terug naar kleinschaligheid, terug naar ecologisch verbouwen.
De plaatselijke journalist van de Haryana krant die ons begeleidt heeft van ons bezoek meteen een nieuwsartikel gemaakt. Als ik later een plaatselijke Belangrijke Man interview (zakenman, politicus, een bekende combi hier), komen er ook nog twee lokale tv journalisten mij weer filmen als ik Belangrijke Man interview. Zo houdt iedereen elkaar bezig.
India en China zijn buren, handelspartners én concurrenten. En al doen beide landen nog zo hun best, conflicten liggen permanent op de loer: over Tibet, Pakistan of computer spionage. Hoe houdt India de relaties met China warm? Dat is de vraag die Djoeke Veeninga zich stelt in deze aflevering van Looking for Mr. Li in India.
Podcast (RSS-feed) van Looking for Mr. Li.
Marieke Verhoog, Albert Reijntjes en Albert-Jan Shi zijn deze week de winnaars van een uniek Mr Li-t-shirt. De goede antwoorden op de vragen van vorige week zijn:
Verslaggever Djoeke Veeninga schrijft wekelijks een bijdrage voor dagblad De Pers.
Elke week stellen we drie vragen aan de luisteraars van ‘Looking for Mr. Li’. Daar kun je bijzondere prijzen mee winnen: we loven wekelijks drie unieke Mr. Li t-shirts uit. En we geven één iPod aan de winnaar van de maand.
