Andere landen

Motorrijden kan nu in de Himalaya

21 mei 2008 door redactie Mr. Li

wereldnet_mrli1.jpgWereldnet is het dagelijks radioprogramma van VPRO en RNW met het ‘lokale wereldnieuws’ van Nederlanders in den vreemde. Speciaal voor “Looking for Mr. Li” berichten deze Nederlandse expats over de Chinezen in hun land. Marjo Jenniskens woont in Nepal.

Ik heb ooit een motorrijder gezien, op weg naar Muktinath, 4000 meter hoog in de Himalaya, dicht bij de grens met Tibet. Hij reed over een weg die is aangelegd door de Chinezen, zodat zij toegang krijgen tot Nepal mocht dit nodig zijn. India heeft namelijk redelijke wegen tot in centraal-Nepal, maar van China naar beneden was er niets. Maar nu dus bijna wel. De weg is bijna af, de connectie met de “bewoonde” wereld zal volgend jaar worden afgerond, maar er rijden nu al auto’s en brommers in de bergen die per helicopter naar boven zijn gebracht.

Zo is de invloed van Mr Li ondermeer zichtbaar in Nepal.

nepal_01.jpg

Muktinath is een bedevaartsoord voor Hindoes en Boedisten. In het verleden moest je vanuit mijn woonplaats Pokhara zes tot acht dagen lopen om er te komen. Deze motorrijder rijdt nu naast de “Baba’s” (Hindoe-priesters) die vaak te voet vanuit India naar deze heilige plaats komen en de lokale vrouwen met hout op hun rug voor hun dagelijkse kookvuur.

Ik kamp wel met een tegenstrijdige gedachte: China strekt zijn armen uit over de wereld, Mr. Li is “overal”.
Maar….doet China niet “”gewoon”" hetzelfde als wat wij in Europa jaren geleden hebben gedaan met onze koloniale activiteiten?

nepal_02.jpg

Bijvoorbeeld door sojateelt te promoten in derde wereldlanden, waardoor brandstof vervaardigd kan worden en mensen in het Westen rustig met hun auto kunnen blijven doorrijden.
De sojateelt brengt geld in het laadje van de boeren die het gaan produceren. Alleen zorgen zij nu niet meer voor het hoog nodige basisvoedsel voor hun eigen eerste levensbehoefte, eten. Deze mensen hebben niet de capaciteit om in de toekomst te kijken, wat voor resultaten het voor hen heeft als ze een produkt gaan verbouwen dat meer geld oplevert. De Westerse wereld zou hier toch wel zicht op moeten hebben en dit moeten kunnen voorkomen als ze echt geven om de andere mensen op deze planeet.
De voedselexport is al door vele landen aan banden gelegd. Voor Nepal kan dit een enorme voedselcrisis betekenen. Naar verwachting zullen in de toekomst 3,7 miljoen mensen een voedseltekort hebben.

Stellen wij in het Westen, Europa en Amerika, niet ook onze eigen belangen voor de belangen van de ontwikkelingslanden?

Zijn wij niet gewoon een beetje bang dat China te machtig wordt? Niet om de derde wereldlanden te beschermen, maar omdat we bang zijn dat we in de toekomst onze eigen “leading” rol in de wereld kunnen verliezen? Zijn wij niet allemaal kleine Mr Li’tjes?

Marjo Jenniskens (39) jaar woont sinds augustus 2004 in Nepal, in Pokhara. Ze werkt voor de organisatie Child Welfare Scheme. De programma’s zijn gericht op basisgezondheidszorg voor kinderen, jongeren en zwangere moeders en educatie voor kinderen en jongeren.

De nijlpaarden zien er nog gelukkig uit

1 mei 2008 door redactie Mr. Li

wereldnet_mrli1.jpgWereldnet is het dagelijks radioprogramma van VPRO en RNW met het ‘lokale wereldnieuws’ van Nederlanders in den vreemde. Speciaal voor “Looking for Mr. Li” berichten deze Nederlandse expats over de Chinezen in hun land. Jasja Arian woont in Ghana.

Met wat extra proviand en water komen we aan in Bui National park in het westen van Ghana. ‘Ai, helaas, nee, het is te laat, ’s middags is het niet mogelijk om het park te bezoeken. Het is te heet, er is geen auto. Met de lelijke eend van jullie gaat het niet, jullie zullen moeten lopen.’ Maar als we aandringen kan het toch en onze eend? Die scheurt zo door de berm langs de zanderige plekken in de weg en brengt ons zonder haperen naar het vissersdorp. Alleen vlak na een bruggetje knalt de onderkant één keer hard tegen een stuk rots.

ghana_02.jpg

Met twee kano’s gaan we het water op. Daar zwemmen drie nijlpaarden. Ze zien er gelukkig uit, lucht happend op dit prachtige stukje Black Volta; de vissers keuvelen wat en houden met respect afstand van de immense beesten.

Dit soort toerisme kan tot het einde der tijden doorgaan. Niemand heeft last van elkaar. En zodoende houdt men elkaar met wederzijds respect in stand. Een westers denkend mens krijgt al gauw het idee: hier valt toch veel meer aan te verdienen. Dit is uniek: ik ga meer geld vragen! De toeristen zeggen: prima, maar dan willen we ook meer zien. De gids gaat de beesten een beetje laten schrikken, zodat ze een sprongetje maken. De beesten worden schuwer. En na enkele jaren redelijk verdiend te hebben is de attractie verdwenen, de plek uitgemolken.

Welke regering zou zich niet tot de Chinezen wenden als deze verwelkomend de deur open houden? De Ghanese regering heeft tijdens de China-Afrika top van het afgelopen jaar met China afgesproken om hier in Bui een grote dam te bouwen. China levert het geld, de techniek en de manschappen om het stuwmeer te creëren.

Een jaar eerder werden alle schulden van Ghana kwijtgescholden. Nu steekt het land zich alweer in nieuwe schulden. Het is waar dat er een nieuwe tijd is aangebroken. Dat is in Afrika goed te merken. China speelt nu een hoofdrol en Europa voert een achterhoedegevecht met veel te ingewikkelde afspraken en halve beloften. China is ongebonden en doet precies wat het wil. Welke regering zou zich niet tot de Chinezen wenden als deze verwelkomend de deur open houden?

ghana.jpg

Op de plek waar de dam zal verrijzen zijn enkele mensen op een platform in de rivier bezig bodemmonsters te nemen. Een Chinees wordt met een kano naar de overkant gevaren en loopt de hoge berghelling op om het gat van 70 meter diep te inspecteren, waar de enorme wand in verankerd zal worden.

Achter ons komt een taxi aan. Er springt een blanke filmmaker uit die als een haas zijn apparatuur opstelt. Hij is zichtbaar teleurgesteld dat de dam nog niet af is, maar erg opgelucht dat hij voor donker is aangekomen. Zonder om zich heen te kijken schiet hij met zijn camera in het rond. De chauffeur, die onder het rode stof zit, vertelt dat ze die ochtend aan de kust zijn vertrokken en dat ze vannacht nog terug naar Accra moeten rijden. De blanke man betaalt vorstelijk, maar vanonder zijn oranje wimpers kijkt hij bedenkelijk naar één van zijn banden die half leeg is gelopen.

We overnachten in het guesthouse van het nationale park. We drinken warm bier en eten rijst met tomatenpuree. Mijn reismakker Piet kruipt onder de eend om met een blikje cola en wat ijzerdraad een gat in de uitlaat te repareren. De maan legt het dorp, waar geen electriciteit is, in een vorstelijk schijnsel.

Jasja Arian is schrijver/journalist. Hij woont sinds vier jaar in Accra, de hoofdstad van Ghana, en houdt een weblog bij op Afrikanieuws.nl.

Wereldnet is elke werkdag live te beluisteren op Radio 1 van 5:30-6:00 uur en daarna op Radio Nederland Wereldomroep van 12:30-13.00 uur. Zie de website van Wereldnet voor meer informatie over uitzendtijden, correspondenten etc.

Mooie muziek uit China!

2 april 2008 door redactie Mr. Li

Over smaak valt te twisten. Heel langdurig zelfs. Maar uiteindelijk zullen we moeten constateren dat er maar weinig echt mooie Chinese muziek bestaat.

door Gerrit Kalsbeek

Voor Westerse oren, bedoel ik. Natuurlijk, bij een goed glas rijstwijn valt het misschien te genieten, zo’n solo van de pipa. En van de chen ben ik ronduit een fan. Ook zijn er heilzame geluidsdragers met Chinese muziek die gebaseerd is op de 5 elementen, elk met hun specifieke werking op de chakra’s. Ik heb ze zelf gezien. Niet de chakra’s natuurlijk, maar de CD’s Uiteindelijk is het allemaal te zoet. Te harmonieus. Zonder wanklank, blue note of iets wat wringt. Luister naar Chinese popmuziek: alsof je een schep suiker in de mond laat smelten. De Oeigoeren en de Tibetanen, die brengen nog wat zout in de pap. Maar verder…

Lang heb ik gedacht dat er uit de Volksrepubliek niks fatsoenlijks voor de oren te halen was. Toch onwaarschijnlijk voor een land 20x zo groot als Frankrijk. Toen vond ik een elpee met muziek en geluid van de film “Derrière la grande muraille” van de Franse filmer Robert Menegoz. Die mocht in 1958 als een van de eerste Westerse cineasten filmen achter het bamboegordijn. Simone de Beauvoir sprak de teksten in. Nou, dan weet je het wel.

Lang heb ik gedacht dat er uit de Volksrepubliek niks fatsoenlijks voor de oren te halen was.
De muziek op de plaat is vreselijk. Mierzoete jengel. Maar het geluid! Dat is verrassend. Klanken van de haven, de atmosfeer in een schoolklas, werkende kruiers, vuilnismannen, spoorwegwerkers. In die tijd, een halve eeuw geleden, werd er in China tijdens het werk gezongen. Een lied om het tempo en de moed er in te houden. Zalfjes voor de trommelvliezen.

Speciaal voor Looking for Mr. Li heb ik een klein stukje van die zwarte schijf tot mp3 verwerkt. Luister naar opnames op de Yangtze, de Lange Rivier. Het druk bevaren water kronkelt zich hier door een gebergte en daarom gebruiken de grotere stoomboten een sirene om te laten weten dat ze eraan komen. Vanaf de honderden jonks weerklinkt het lied van de roeiers. En dat, dat was de eerste fatsoenlijke Chinese muziek die ik ooit hoorde.

Het is nu 50 jaar later. Of er nog geroeid wordt weet ik niet; de stoomboten zijn inmiddels verdwenen op de Yangtze. De rest van het werkvolk omringt zich tegenwoordig eerder met ringtonen dan dat ze uit volle borst een werklied aanheffen, vermoed ik. Misschien vergis ik me…

http://download.omroep.nl/vpro/39437571.mp3

Gerrit Kalsbeek - VPRO-verslaggever en kenner wereldmuziek.

Stelling: geen Chinees ontkomt aan de lange arm van Peking

28 maart 2008 door redactie Mr. Li

stelling.jpgVoor Peking maakt het niet uit waar iemand woont of geboren is. Een Chinees met een buitenlands paspoort wordt automatisch als Chinees staatsburger behandeld.

door Karen Meirik

Vandaar dat tientallen etnisch Chinese zakenlieden met een buitenlands paspoort in China konden worden opgepakt door de politie, en vastzitten zonder dat ze hun ambassades kunnen benaderen. “Maakt niet uit, je blijft hoe dan ook Chinees,” zei de politie tegen vrienden uit Singapore, toen ze bij een controle hun paspoort lieten zien.

Waar Chinezen wonen, regeert Peking. Dat concludeerde Willem Jacob Oudendijk al, een Nederlands diplomaat die van 1896 tot 1931 in Peking woonde. Volgens hem wilde het keizerlijk hof, anders dan de westerse imperialisten uit die tijd, geen gebied veroveren of beheersen, maar wél dat de Chinezen overzee de belangen van Peking voor ogen hielden.

Veel lijkt er niet veranderd. Zo’n 40 miljoen houders van een Chinees paspoort wonen buiten China. Dat steekt mager af tegen de 180 miljoen migranten die binnen de landsgrenzen op drift zijn. Maar als je bij de ‘overzeese Chinezen’ iedereen van Chinese afkomst in met name Zuidoost-Azië en Noord-Amerika optelt, kom je tot een behoorlijke invloedssfeer.

Als president Hu Jintao zich richt tot “de Chinese natie”, doelt hij op alle Chinezen over de hele wereld. Bij het laatste Partijcongres herhaalde Hu dat de zonen en dochters van de Chinese natie zich onvoorwaardelijk dienen te scharen achter de Pekingse opvatting dat Taiwan een opstandige provincie is die bij China hoort.

Ook de Singaporese premier Lee Hsien-loong voelde de lange arm van Peking, toen hij in 2004 een privé-bezoek aan Taiwan bracht. China dreigde met maatregelen en speelde in op zijn gebrek aan patriottisme. Onmiddellijk verontschuldigde Lee zich.

Hoe lang het Pekingse hof dit nog vol kan houden is de vraag. In Chinese ‘kolonies’ als Singapore en Hong Kong voelen steeds meer twintigers en dertigers zich Singaporees of Hongkonger. Ze halen hun schouders op voor de directieven uit Peking.

Karen Meirik - Correspondent van de Wereldomroep in Peking.

Oliedollars, groene thee en karaoke in Sudan

5 maart 2008 door redactie Mr. Li

rnw1.jpgOndanks Sudans slechte imago als een land vol conflicten en hongersnood, is er in Khartoem een economische boom gaande. Oliedollars hebben het grootste land van Afrika omgetoverd tot een van de snelst groeiende economieën van dit continent.

door Wereldomroep-correspondent Daisy Mohr in Khartoem

Van het Amerikaanse embargo heeft Sudan weinig last, want Aziatische landen staan te popelen om hier zaken te mogen doen. Het zijn vooral de Chinezen die niet meer uit Sudan weg te denken zijn. China is inmiddels een van de belangrijkste economische, militaire en politieke partners van de Sudanese regering. En dat is goed te merken in Khartoem.

Lees verder…..

Looking for mole restroom…

4 maart 2008 door redactie Mr. Li

wereldnet_mrli1.jpgDeze mail van de site www.engrish.com kreeg ik van iemand doorgestuurd. Ik wilde hem jullie in het kader van Mr. Li niet onthouden.

Groeten uit de zeer sombere en natte Seychellen.

Ira Udwadia - correspondent voor het radioprogramma Wereldnet (VPRO/Wereldomroep). Zij werkt als supervisor bij een reisorganisatie. Voor haar verhuizing naar de Seychellen was zij tien jaar lang stewardess en vliegveiligheidsinstructrice bij een vliegtuigmaatschappij.

Wereldnet is elke werkdag live te beluisteren op Radio 1 van 5:30-6:00 uur en daarna op Radio Nederland Wereldomroep van 12:30-13.00 uur. Zie de website van Wereldnet voor meer informatie over uitzendtijden, correspondenten etc.

Chinees domino in Afrika

20 februari 2008 door Redactie Mr. li

volkskrant.jpgKenia dreigt Zimbabwe achterna te gaan: het neemt westerse kritiek minder serieus dan geld uit China. Kees Broere ziet de dreiging van een Chinese koloniale tijd.

door Kees Broere

Dit weekeinde gebeurde het dan. De Amerikaanse en Britse vlag gingen in vlammen op, in Nyeri, in het hart van het leefgebied voor het Keniaanse Kikuyu-volk waar president Mwai Kibaki, de man die zegt ‘eerlijk’ de verkiezingen te hebben gewonnen, de meeste steun heeft. ‘We verbranden ons koloniale verleden’, zei een demonstrant. Het was een fraaie, ingestudeerde zin. Maar wat betekent dit voor de toekomst, van Kenia en van Afrika?

Sinds het aantreden van Kibaki in 2001 verviervoudigde de handel met China.

Even los van het feit dat de Britten een lang en soms wreed, maar de Amerikanen geen echt koloniaal verleden in Kenia hebben, is het onmiskenbaar dat westerse landen dezer weken een bijzonder grote aandacht voor de Keniaanse crisis aan de dag leggen. Of het nu gaat om EU-commissaris Louis Michel, de Nederlandse minister van Ontwikkelingssamenwerking Bert Koenders, of de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice: zij zijn naar Kenia getogen om oplossingen te vinden voor het conflict. Juist ook omdat zij daarbij zelf baat hebben.

Na de onafhankelijkheid in 1963 bleek Kenia al snel de kant van het Westen te kiezen in de Koude Oorlog — heel anders bijvoorbeeld dan buurland Tanzania, dat ging experimenteren met het ‘dorpssocialisme’ van Julius Nyerere. De politieke loyaliteit lag bij de Verenigde Staten. Economisch vertaalde dat zich in een Afrikaanse vorm van kapitalisme, door buurlanden omschreven als een harde, ‘man-eat-man’-samenleving. Dat zorgde er ook voor dat Kenia, meer dan andere Afrikaanse landen, zich niet alleen op het Westen en zijn producten oriënteerde, maar daarbij voor het Westen zelf ook van belang werd. Over Afrikaanse mensenrechten sprak Washington in die tijd niet.

De Koude Oorlog ging, de strijd tegen het internationaal terrorisme kwam. Kenia bleek bereid Amerikaanse militairen toe te laten (Britten waren er nog). Met de opkomst van de politieke islam in buurland Somalië, en met de Arabische wereld in de buurt, bleek Kenia van groot strategisch belang.

Intussen veranderde in Kenia, net als elders in Afrika, wel een aantal economische parameters. Sinds het aantreden van Kibaki in 2001 verviervoudigde de handel met China. Niemand in het Westen leek hier problemen mee te hebben. Totdat zich een nieuwe politieke werkelijkheid begon af te tekenen.

Wat China voor Afrika zo interessant maakt, is dat het er veel grondstoffen koopt, maar ook dat het voor zijn hulp aan Afrika nauwelijks politieke voorwaarden stelt. Eisen als ‘democratisering’ en ‘goed bestuur’ klinken vanuit China eenvoudig niet. En dat komt nu iemand als Kibaki goed van pas.

In dit verband is het zinvol te kijken naar wat acht jaar geleden gebeurde in Zimbabwe. Toen president Mugabe daar zijn beleid van landonteigeningen op gang bracht, leverde hem dat veel kritiek op van onder meer de Britten en de Amerikanen. Een van hun sancties was een visaverbod voor Zimbabwaanse politieke leiders en hun familie. Mugabe reageerde met zijn ‘Kijk naar het Oosten’-politiek. Hij was een van de eersten in Afrika die de economische banden met China aanhaalde. En al hebben de Chinese leiders met Mugabe weinig op, voor de Zimbabwaanse delfstoffen tonen zij nog steeds belangsteling. China is zo een kurk geworden waarop een corrupt Afrikaans bewind kan drijven, ten koste van zijn onderdanen.

Daar zit de kern. Iets dergelijks kan namelijk ook voor Kenia gaan gelden, en in het kielzog daarvan voor andere Afrikaanse landen waarvan de leiders zich weinig aantrekken van ‘de wil van het volk’. Over grondstoffen beschikt Kenia nauwelijks. Maar regionaal speelt het een grote economische rol, als doorvoerhaven van producten uit buurlanden als Rwanda, Oeganda, Soedan en vooral Congo.

Minister Martha Karua van Justitie, een van de haviken in de regering-Kibaki, liet zich onlangs uit over het Amerikaanse dreigement om politieke leiders en hun familie (studerende kinderen), geen visa meer te geven. Amerikanen moeten beseffen, aldus Karua, dat ‘de hemel’ hier in Kenia is, en niet in de VS. En, kan daaraan toegevoegd worden, ook in China zal het in de toekomst niet ontbreken aan, bijvoorbeeld, top-universiteiten.

Voor de Amerikaanse regering ontstaat zo een drievoudige kopzorg. Zij dreigt een oude en binnen de Afrikaanse context belangrijke economische vriend te verliezen. Zeker zo groot is daarnaast de zorg om het mogelijk verlies van een politieke bondgenoot, een land dat uiterst poreuze grenzen kent met Somalië, en lang bekend stond als regionaal vredesstichter. De laatste zorg is er een uit de Koude Oorlog: Wat als andere Afrikaanse landen als dominostenen ómgaan?

De reis in Afrika van president Bush deze week komt daarom op een cruciaal moment, voor Kenia, maar ook voor de Amerikaanse belangen in Afrika. Bush zelf doet Kenia (vooralsnog) niet aan. Maar dat hij Rice stuurt, is veelzeggend. Haar opdracht is om in Kenia duidelijk te maken dat de VS een einde aan het geweld willen, maar ook vooruitgang willen zien in het ‘delen van de macht’ tussen regering en oppositie. Daarmee kiest Bush opnieuw voor de begrijpelijke westerse combinatie van ontwikkeling met democratie. China daarentegen houdt zich stil en is in Kenia niet verder gegaan dan een oproep tot ‘dialoog en beraad’.

Daarmee kunnen de komende weken van grote betekenis blijken. Voor de directe toekomst van Kenia, maar ook voor de toekomst op langere termijn van Afrika als continent. Het verbranden van vlaggen mag dan een afscheid zijn van een koloniaal verleden: met de blik op China gericht kan in het zo grondstofrijke Afrika een tweede, neo-koloniale toekomst beginnen.

Kees Broere is correspondent van de Volkskrant in Kenia.

Dit artikel verscheen dinsdag 19 februari 2008 op de opiniepagina van de Volkskrant.

Mijndoden in China

18 februari 2008 door Redactie Mr. li

Volgens dagblad Trouw ligt het dodenaantal in Chinese mijnen op zo’n 5.000 per jaar. Als we afgaan op de officiële cijfers, klopt dit. Het aantal lijkt in de laatste twee jaar zelfs te dalen.

De New York Times schrijft:

“…Coal mining accidents are a common occurrence in China, where on average more than 5,000 miners lose their lives every year, the worst accident rate in the world.”

“…Last year, though, China reported that about 4,700 miners were killed in accidents. It was the first time in 30 years that there were fewer than 4,800 mining deaths.”

Maar er zijn ook organisaties die denken dat het werkelijke getal veel hoger ligt, getuige dit artikel op de BBC World site:

“…But the official figures are unlikely to tell the whole story, say rights groups such as the China Labour Bulletin (CLB), which puts annual deaths at around 20,000.”
Maar de meeste artikelen die je tegenkomt, liggen echter wel in de richting van 5000:

In USA Today stond bijvoorbeeld een portret van “China’s senior safety inspector” - inderdaad, Mr. Li.

“…No industry has demanded Li’s attention - or captured his wrath - as much as mining. Although mining fatalities fell 20% last year to 3,786, according to official records, “the death toll is still too big, and the occurrence of major accidents has not been effectively curbed,” Li said.

De website Knowledge Allianz:

… In 2006 alone, over 4,700 coal miners died in mining accidents in China….

Asian Research:

On latest mining accidents in China (2003)

Arne van Elk – Documentalist Wereldomroep

Wereldnet-correspondenten: Mr. Li ‘down under’

18 februari 2008 door Redactie Mr. li

wereldnet_mrli1.jpgWereldnet is het dagelijks radioprogramma van VPRO en RNW met het ‘lokale wereldnieuws’ van Nederlanders in den vreemde. Speciaal voor “Looking for Mr. Li” berichten deze Nederlandse expats over de Chinezen in hun land. Joëlle Glas woont in Australië.

AUSTRALIE - Joëlle Glas stuurt ons deze dialoog tussen een Chinese banketbakker en zijn klant.

CAKE ORDER….READ MESSAGE FIRST

Chinese cake-shop employee answers the phone: “Hello ‘dis Superquinn Cake, how I help you?”

Customer: “I would like to order a cake for a going away party this week.”

Employee: “What you want on cake?”

Customer: “Best wishes, Suzanne” and underneath that “We will miss you”.

Employee: “Dat all? Okay, Bye.

cake.jpg

Joëlle Glas - Werelnetcorrespondent in Australië.

Wereldnet is elke werkdag live te beluisteren op Radio 1 van 5:30-6:00 uur en daarna op Radio Nederland Wereldomroep van 12:30-13.00 uur. Zie voor de website van Wereldnet voor meer informatie over uitzendtijden, correspondenten etc.

Wereldnet-correspondenten: Mr Li in Lesotho

15 februari 2008 door redactie Mr. Li

wereldnet_mrli1.jpgWereldnet is het dagelijks radioprogramma van VPRO en RNW met het ‘lokale wereldnieuws’ van Nederlanders in den vreemde. Speciaal voor “Looking for Mr. Li” berichten deze Nederlandse expats over de Chinezen in hun land. Gerard Mathot woont in Lesotho.

Vanwege de corruptie gedurende het militaire bewind (1986 tot 1993) kreeg een aantal Chinezen een Lesotho-paspoort, waardoor ze ook kleine zaakjes konden beginnen.

Vanwege de African Growth and Opportunity Act (AGOA) van de USA werden sinds 2000 vele Chineze textielfabrieken in het land opgezet, omdat daardoor export naar Amerika goedkoper werd. De fabrieken verschaffen ongeveer 50.000 arbeidsplaatsen; een groot aantal in een land van maar 2 miljoen inwoners.

Hoewel er spanningen zijn tussen werkgevers en werknemers, vooral vanwege culturele verschillen, zijn de Chinese fabrieksmanagers in het algemeen welkom.

Er kwamen echter problemen toen zij hun familieleden Lesotho binnenbrachten. Die namen over het hele land de kleine winkeltjes over (die heten hier cafés) waar de gewone man zijn inkopen doet. Deze cafés verkopen voedsel, zeep, paraffine en kaarsen, waar het meeste geld van arme mensen aan opgaat.

Cafés waren meestal in de handen van Basotho (inwoners van Lesotho), terwijl grotere zaken gewoonlijk Zuid-Afrikaans zijn. Basotho kunnen echter niet tegen de ervaren Chinezen opconcurreren, omdat ze ook nog eens goedkoop producten uit China kunnen invoeren.

Die Chinezen irriteren de mensen, omdat zij aan hen het meeste van hun geld wel moeten overdragen, want de Basotho-cafés zijn gewoonlijk duurder.

Gerard Mathot - Gerard Mathot is Wereldnet-correspondent. Vanaf 1971 woont hij in Lesotho, waar hij aan de National Universiteit of Lesotho wiskundeleraren heeft opgeleid en na-geschoold en voor het ministerie van Onderwijs programma’s heeft opgezet. Inmiddels gepensioneerd houdt hij zich nog steeds met een groot aantal onderwijsprojecten bezig.

Wereldnet is elke werkdag live te beluisteren op Radio 1 van 5:30-6:00 uur en daarna op Radio Nederland Wereldomroep van 12:30-13.00 uur. Zie voor de website van Wereldnet voor meer informatie over uitzendtijden, correspondenten etc.