Voor reclamemakers als spreker Tom de Bruyne van Boondoggle, maar ook voor verhalenvertellers, rijst de vraag: “Hoe kunnen we een merk (of programma) zo interessant maken dat mensen erover gaan praten?”

Hoe zorgen we ervoor dat niet alleen verhalen worden verteld via de daarvoor geschikte media (crossmediaal), maar ook dat het verhaal wordt opgepikt en wordt doorverteld? (transmediaal). En is het dan transmedia storytelling of transmedia story directing? Je vertelt een bepaald verhaal, maar hoe regiseer je hoe het verhaal verder gaat?

Tom geeft een zestal tips aan de hand van een reclamecampagne die Boondoggle maakte voor een televisieprogramma over de dierentuin van Antwerpen. In de Antwerpse Zoo zou een baby olifantje geboren worden en die gebeurtenis werd gebruikt om aandacht te genereren voor het televisieprogramma en de dierentuin.

Tips voor transmediaal verhalenvertellen:


1. Maak bite-size chunks
Denk aan clips van ‘Idols’ of ‘Britains got talent’, waarbij de gekste fragmenten worden aangereikt aan de fans, zodat ze dit makkelijk kunnen doorsturen via Facebook, Hyves of YouTube.  Onder het mom van ‘Dit moet je zien!’ zorgen de hapklare brokken voor meer aandacht voor het uiteindelijke programma. ‘Word of mouth’ op internet gaat niet alleen over doorvertellen, maar over het delen van content in ‘Bite-Size Chunks’.
Voorafgaand aan de geboorte van het olifantje werden persberichten verstuurd over de livestream waarop de geboorte live te volgen zou zijn. Ook werd er een actie opgezet waarbij men een naam mocht verzinnen voor de baby olifant.

2. Opbouwen van buzz
Conversatie rond programma opbouwen; zorg dat mensen gaan praten over het programma. In heel Antwerpen werd op grote gebouwen een echo van de zwangere olifantenmoeder geprojecteerd met ‘Zwanger?’

3. Ontwerp plannen voor die-hard fans
De fanschare van televisieprogramma’s, waar reclamemakers vaak jaloers op zijn, gaan vaak een stapje verder om je merk of verhaal te promoten of te verdiepen. Denk aan mensen die naar het glazen huis van 3FM komen of de duizenden mensen die aan de voorrondes van Idols meedoen.  Het is goed om die harde kern te faciliteren. In de olifantencase zorgde Boondoggle ervoor dat mensen hun Facebook profielfoto konden ‘elefantizen’, oftewel een slurfje konden toevoegen aan hun avatar en daaronder verscheen de tekst ‘Ik wacht op Baby K’ en een link naar de site van de baby olifant.

4. Duik op in communities
Rond programma’s of grote merken ontstaan vaak fanbases, hetzij positieve, hetzij negatieve fanbases,  hang daar rond en beïnvloed of stimuleer het gesprek.Tom toont de negatieve fanbase van het programma Survivor. Hier kwamen kritische kijkers bij elkaar om het programma te ontmaskeren, onderzoek te doen naar wie de winnaar zou kunnen zijn en de makers van het programma wisten dat en gingen die achterdocht voeden door te infiltreren en net verkeerde informatie te delen, waardoor de discussie over de echtheid van het programma nog vuriger werd.

5. Plan voor onverwachtheid
Zorg dat je financiële en redactionele ruimte hebt om te reageren op wat er gebeurt met je verhaal of merk. De Bruyne vertelt over het onstaansproces van het ‘nieuwe’ rood met witte logo van de populaire radiozender ‘Studio Brussel’. De liefhebbers van Studio Brussel waren gewend aan het grungy logo van Studio Brussel en vonden het nieuwe gladde logo niks. Er ontstonden allerlei tegenbewegingen, maar de makers geloofden in het nieuwe logo en om de haat tegen te gaan plakten ze stickers met het logo in allerlei urinoirs in de stad, met daarbij de tekst “Dit is je laatste kans om er nog eens op te zeiken!”.

6. Plan voor beweging
Hoe kun je mensen aanzetten om iets te doen? Hoe zorg je voor beweging in je verhaal of rondom je merk?  Bij de olifantencase konden mensen een widget op hun site zetten waarin je het progresteron gehalte van de mama olifant kon bekijken en kon zien of het al bijna zover was. Ook kon je een SMS ontvangen wanneer het bijna tijd was. Dit zorgde ervoor dat tijdens de bevalling 1.2 miljoen mensen naar de livestream keken.

7. Plan zonder plot
Je kan als verhalenverteller nog een stapje verder gaan en de regie volledig uit handen geven en het programma baseren op wat er in een community gebeurt. Ook daarvoor moet je wel blijven sturen en voorproduceren. Denk aan ‘Media Me’  van Bert Kommerij of het voorbeeld dat Tom aanhaalt van de site ‘I am Cherry girl’ waarbij Cherry Girl voor MTV dagelijks goede voorbeelden van positive living zoekt op het web en dat ’s avonds uitzendt. Wat gebeurt er als je een tv programma baseert op wat er in community gebeurt en welke verhaallijnen kan je voorzien?

8. Opbouwen van contact strategie
Voor publieke omroepen is het een beetje een ‘no go area’, maar door een database met gegevens bij te houden is het mogelijk om een waardevolle lange termijn relatie op te bouwen met bezoekers/kijkers of fans en kan je ze telkens bij het verhaal betrekken. Tom geeft als voorbeeld dat een van studenten ooit werd gesmst door de programmamakers van Big Brother, toen Kelly, één van de hoofdpersonen, het huis moest verlaten. Zij had het gevoel een scoop te hebben en leefde helemaal mee met de het verhaal. Ook met nieuwsbrieven, tweets of een blogpost kan je de liefhebbers op de hoogte houden van het laatste nieuws van het verhaal.

Na de geboorte van het kleine olifantje Kai Mook stuurde de Antwerpse dierentuin vier miljoen geboortekaartjes aan alle mensen, die mee hadden gedaan met het verhaal. Daarna begon ook het televisieprogramma ‘’t Leven zoals ’t is’ over de dierentuin van Antwerpen, uiteraard met een wekelijkse update over het olifantje.

Door samen het verhaal van de baby olifant te beleven, de liefhebbers te betrekken bij het (her)vertellen van het verhaal, blijkt het dus mogelijk om die wedstrijd om de aandacht te winnen en is het jouw verhaal, merk of programma dat letterlijk het meest spraakmakend wordt.

Wat betekent deze verschuiving voor de publieke omroeper? Hoe kan je je verhaal vertellen zodat ook de jeugd het hoort, begrijpt en navertelt?

In tradionele verhalen is er één individu die een verhaallijn meemaakt en de acties die er plaatsvinden zijn geschreven door één schrijver.

In een interactief verhaal kan een lezer het plot, de activiteiten en de hoofdpersonen veranderen en ervaart het verhaal op een eigen persoonlijke en ook unieke manier. Ook is er geen sprake van één auteur, maar het schrijven van het verhaal is een groepsproces. Het enige dat je als producent of interactieve maker kunt bepalen is de gecontroleerde omgeving, de arena waarin het verhaal zich afspeelt. Verder ga je organisch om met de flow waarin de spelers het verhaal vertellen en ben je eerder een ‘story director’ dan een ‘story teller’.

Dan en Adrian Hon van het Engelse bedrijf Six to Start zijn gespecialiseerd in het maken van interactieve verhalen, en werkten samen met grote ‘inhoudsmakers’, zoals Penguin Books en omroepen als de BBC en Channel4.

Six to Start zet online en offline verhaalelementen in, maakt gebruik van oneindig veel communicatiekanalen als Twitter, Facebook en YouTube, maar kijkt vooral goed naar de intrinsieke kracht van (alternate reality) games, een televisieprogramma of een evenement en benutten dat voor het vertellen van een verhaal. Voor de gebroeders Hon is het essentieel dat je de ‘native media’ gebruikt waar ze het meest geschikt voor zijn.

Dan Hon toont een aantal geslaagde voorbeelden van het mengen van drama met interactie, waaronder ‘GLEE’, een highschool musical serie van FOX, waarin je kan twitteren met de hoofdpersonen, je previews kon zien van de serie op videoplatform Hulu, je muziek van de musical kon luisteren en kopen bij iTunes en uiteindelijk kwam de serie ook op televisie.
Voor de serie LOST werd, om de periode tussen het tweede naar het derde seizoen te overbruggen, een complete parallele online verhaallijn voor de serie geschreven. The Lost Experience was een complete multimediale speurtocht via telefoon, email, reclames, billboards en valse websites, waarbij de mysteries van LOST moesten worden ontrafeld.

De site, maar ook alle andere media, moeten de verhaallijn verdiepen en niet alleen kopietje zijn van de aankondiging van het programma in de televisiegids. Interactief verhalen vertellen is geslaagd als de belever zich kan onderdompelen in het verhaal via verschillende media, meer te weten kan komen over het plot en kan meebepalen in de wendingen in het verhaal.

Zo liet de BBC een dertiental jongeren van 17 tot 22 een web only serie maken voor Eastenders, E20, dat vanaf januari 2010 op bbc.co.uk/eastenders te zien is en bindt daarmee een heel nieuwe doelgroep aan het verhaal. Bij Spooks9, een fictieve online variant van de serie Spooks, was The Guardian zelfs enthousiaster over de online wereld dan over de televisieserie zelf. Het verhaal van Spook9 speelt zich af in 2013, vlak na een nuclaire aanslag op ‘een groot evenement’ in London (wat kan dat nou zijn? ;-). Via een fictieve nieuwssite uit het jaar 2013 kan je achterhalen wat er allemaal gebeurt in dit jaar en via het Spooks9 netwerk kan je opsporingsfoto’s verzenden en achter de daders aangaan. Dat is een totaal andere beleving dan zitten voor de televisie en maar wachten wat er wordt voorgeschoteld.

Zelf heeft Six to Start net ‘Misfits’ gelanceerd, een comedy dramaserie voor en over jongeren, waarbij alle hoofdpersonen tijdens de uitzending meetwitteren en live met je chatten, scripts zijn uitgewerkt in een online stripboek, videofragmenten zijn te bekijken en door te sturen, quizzes, games en wedstrijden zijn te spelen en via een blog en verdiepingsmissies kom je nog meer te weten over de personages. Zonder dat alles krijg je maar de helft (of minder) van het hele verhaal mee.

En met ‘Smokescreen’ heeft Six to Start met Channel4 een fake online serie gemaakt over privacy en identiteit, zonder dat er televisie aan te pas kwam. Met behulp van de online services ‘Gaggle’, ‘Fakebook’ en ‘Tweetr’, mysterieuze telefoontjes naar jouw eigen telefoon, aanwijzingen op sites en met chatberichten zetten ze een fake online community neer, waarbinnen zich een jongeren dramaserie voltrekt.

Interactief verhalen vertellen is productioneel, technisch en conceptueel ‘a hell of job’. Daarom geeft Dan Hon een aantal tips tot besluit:

1. Begin goed
Alle creatieve partnerships hebben tijd nodig, wederzijds respect tussen game designers, online strategen en televisie/radio-makers moet groeien en neem tijd om te ontdekken wat elkaars sterke punten zijn.

2. Doe je huiswerk
De game industrie mag dan jong zijn, in vergelijking met televisie, maar het is wel een rijke en diverse industrie. Onderzoek welke verschillende genres zijn, neem tijd om te ontdekken welke vormen het best passen bij het verhaal dat je wilt vertellen.

3. Formuleer je doelstellingen
Waarom wil je een game inzetten, waarom wil je een verhaal interactief vertellen? Wat hoop je te bereiken?

4. Na de release begint het pas
Televisieseries zijn vaak al ver voordat ze worden uitgezonden af en daarna hoeft er niet meer naar omgekeken te worden. Bij interactieve concepten ga je een ‘long term commitment’ aan. Er moet gemodereerd, gereageerd, je vertelt samen met je spelers het verhaal, dus je moet er van begin tot eind bij betrokken zijn.

5. Tot slot: Neem risico’s!
Probeer iets nieuws, de nieuwe media bieden eindeloos veel kansen om te innoveren, te experimenteren en succes te behalen, maar leer van elkaars voorbeelden en laat je inspireren door succesverhalen, wellicht zoals beschreven in dit artikel.

Dit artikel is geschreven in opdracht van NPOX. Lees alle verslagen van het festival op http://www.npox.nl

Veel programma’s zijn actief op sociale netwerken en ook de VPRO is terug te vinden op Facebook en Twitter. Maar wat is wijsheid op deze netwerken en hoe voorkomen we dat we als VPRO versnipperd raken? Daarover organiseerde VPRO Digitaal een bijeenkomst met webredacteuren.

Een opkomst van meer dan 30 mensen liet zien dat het onderwerp tot de verbeelding spreekt. Sommige redacties hebben al vier twitter-accounts, anderen kijken nog rustig rond. De informatie was voor iedereen bedoeld. Alle besproken informatie en nog wat meer is hieronder als PDF-document te downloaden om nog eens rustig na te lezen.

Download documenten als PDF:
Vlugschrift Sociale Netwerken
Bijlage I - Facebook
Bijlage II - Twitter

In navolging van BBC’s Hackday, werd de warming up georganiseerd voor de NPOX en ICO (NPO Internetcoördinatie) Mashdagen in september, waarbij techneuten elkaar opzoeken en zoveel mogelijk content en services van de omroepen bij elkaar ‘mashen’ en praktisch onderzoek doen naar wat de bundeling van services voor inhoudelijke meerwaarde kan opleveren.

(zie foto’s)

Een mashup is niets anders dan een bundeling van verschillende dingen, waardoor er door die bundeling een meerwaarde ontstaat. Zo is bijvoorbeeld de site van In Europa een mashup, waarbij Google Maps wordt gecombineerd met afleveringen van Geert Mak over bepaalde locaties en samen vormt dat een mooi historisch video overzicht van een bepaalde locatie.

Door bepaalde informatie vrij te geven wil de publieke omroep sociale innovatie stimuleren en moedigt het developers, van binnen en buiten de omroep aan om mooie dingen te maken met de content van de omroepen. Een aantal voorlopers van het web was bij de kickoff van het project aanwezig en presenteerde alvast ideëen over de ideale omroep mashups.

De bijeenkomst was live te bekijken op de eerste mashup van het project: http://mashen.ning.com, waar deelnemers zich konden (en kunnen!) aanmelden, twitterberichten over het evenement werden gebundeld en thuisblijvers konden kijken naar de live Mogulus stream.

De mashup die de NYTimes maakte van Twitterberichten over de Superbowl in Amerika en een kaart, laat duidelijk zien waar de Superbowl het meest populair was, en een andere hele toffe mashup is de Flickr Clock, die de meest recent geuploade video’s uit de Flickr-pool “flickrclock” toont en zo zijn er nog vele honderden andere voorbeelden.

Peter Robinett, o.a. webdeveloper van Bubblefoundry, legt in zijn presentatie uit dat er twee soorten mashups zijn. Een mashup kan een soort wiel zijn, waarbij de as je inhoudelijke focuspunt is en daaromheen verzamel je bijbehorende content. Zo kies je bijvoorbeeld tijd als focuspunt en aan dat gegeven koppel je nieuwe inhoud, denk aan het voorbeeld van de Flickr Clock.

Een andere vorm van mashups is als een ‘daisy-chain’, een kransje van madeliefjes, waarbij je begint met een bepaald uitgangspunt en daaraan steeds verdere creatieve stappen neemt. Bijvoorbeeld, VPRO’s muziekportal 3VOOR12 maakt een concertregistratie van de band De Jeugd van Tegenwoordig in Paradiso in Amsterdam. Aan die video zou je de tourgegevens van de band kunnen koppelen, zodat je, terwijl je aan het kijken bent, weet of de band binnenkort bij jou in de buurt speelt. Of je zou een koppeling kunnen maken met een Google blog search van alle recensies die over dat optreden geschreven zijn, zodat je weet wat de aanwezigen van het concert vonden. Door de diensten aan elkaar te koppelen creëer je een meerwaarde

Dat je ook de teletekstgegevens van alle uitzendingen van Ned 1 zou kunnen mashen met de programma’s op Uitzending Gemist, laat Martijn Pannevis zien in een werkende demo van zijn mashup OpTV. Het resultaat is een inhoudelijke zoekmachine, die zoekt IN de uitzendingen op Nederland1. Typ je bijvoorbeeld het woord ‘JSF’ in, dan zie je dat het 35 keer op Nederland 1 genoemd is, zowel in het Journaal, als in Buitenhof, Pauw en Witteman en in het Gesprek met de Premier.

Als externe developer zouden Peter en Martijn het liefst zien dat de omroepen niet (alleen) zelf aan het mashuppen sloegen, maar dat ze de data, zoals de gegevens van Uitzending Gemist, op een nette manier zouden aanbieden, waardoor developers zoals zij er mee aan de slag kunnen. In dat openstellen van de content van de omroepen zijn al wat stappen gezet. Maarten Brinkerink van het Instituut voor Beeld en Geluid presenteert het Open Beelden project dat in juni dit jaar opgeleverd gaat worden. Open Beelden wordt een mediaplatform voor online toegang van het archiefmateriaal van Beeld en Geluid, beschikbaar gesteld voor creatief hergebruik. Zo mogen liefhebbers in de toekomst het materiaal downloaden, remixen en hergebruiken, onder vermelding van de Creative Commons licentie.

Er zijn prachtige historische mashups denkbaar met de ‘open beelden’. Denk bijvoorbeeld aan een uitzending van Andere Tijden, gemashupped met de polygoonjournaals en de beelden uit het Rijksvoorlichtingsdienst archief, die voor het Open Beelden project beschikbaar gemaakt worden. Het wordt helemaal interessant als je dat ook nog koppelt aan de eerder al vrijgegeven historische fotocollectie van het Nationaal archief op de fotosite Flickr.

Een project dat zich ook erg goed leent voor een mashup is het Beagle project van de VPRO, dat projectleider Eef Grob van de VPRO presenteert. De Beagle is een crossmediaal project, waarbij de VPRO de reis, die Darwin inspireerde tot zijn evolutie theorie, gaat navaren, en daarover een groot aantal televisie uitzendingen maakt, maar waarbij het schip ook via de website 24/7 te volgen is en de bezoeker de hele reis kan meebeleven. Tijdens de reis zijn er allemaal aanknopingspunten om een mashup van te maken. Wat te denken van een mashup van de route van het schip op Google Maps, een live video stream van een webcam aan boord en de informatie van Buienradar? Gezamelijk geeft dat een mooie inkijk in de omstandigheden van het schip, zonder dat je alle data zelf hoeft te verzamelen of uit te zenden.

Erik Borra, nieuwe media onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en mashup maker, merkt op dat het voor het slagen van de crossmediale doelstellingen van een programma, zoals de Beagle, van groot belang is dat je mashup-makers duidelijk maakt waaróm zij aan jouw programma zouden moeten bijdragen. De BBC bevestigt dat op het Hackers day weblog. Als je wilt dat de gepassioneerde developers community aan de slag gaat met jouw content moet je zorgen dat het netjes en gestructureerd wordt aangeboden, support leveren aan de ontwikkelaars en een platform faciliteren aan de mashuppers. In het geval van het Beagle project zou je bijvoorbeeld van tevoren kunnen duidelijk maken welke thema’s er in de uitzending aan bod komen, zodat mensen thematische mashups kunnen maken en ook echt bijdragen aan de daadwerkelijke uitzending of de inhoud op de site.

Dat er nog heel wat drempels genomen moeten worden voordat de Publieke Omroepen alles op een keurige manier beschikbaar kunnen maken, wordt ook duidelijk door de tweede presentatie van Maarten Brinkerink over ‘Waisda’. Om content thematisch aan elkaar te koppelen is het van belang dat het goed gelabeld is. Met het project Waisda van Beeld en Geluid worden internetgebruikers aangemoedigd om in de vorm van een spel de doorzoekbaarheid van audiovisuele archieven te vergroten. Het is een experimenteel annotatiespel voor video, waarbij de speler moet zeggen wat hij of zij ziet. Op die manier kunnen video’s waarvan de inhoud nog niet goed omschreven is, toch gelabeld worden zonder extra kosten.

Verder zijn er uiteraard allerlei inhoudelijke, juridische en technische kwesties die opgelost moeten worden, maar dit is dan ook de eerste stap die gezet wordt om de publieke omroepen écht open en publiek te maken.

Op 17 & 18 september kan iedereen die geïnteresseerd is in het NPOX/ICO Mashcamp zich aanmelden op http://mashen.ning.com en kunnen programmamakers met een goed idee voor een mashup of developers die NPO content willen gaan mashen zich verzamelen.

–

Dit bericht verscheen ook op de NPOX website.

(zie hier foto’s)

‘Per ongeluk’ was het door technische tekortkomingen een tijdje zo, dat verhalenvertellen eenrichtingsverkeer was, waarbij alleen de mensen met de dure camera’s, uitzendstraten, zenders en grote onderzoeksteams een stem hadden. Dat was jammer, want een verhaal is natuurlijker wanneer het is ingebed in sociale netwerken.

Gelukkig was dit enkel een toevallige en tijdelijk tekortkoming. Door  de komst van internet is de journalist van tegenwoordig, en dus ook de onderzoeksjournalist, een onderdeel van een genetwerkte samenleving. Journalistiek bedrijven is niet meer eenrichtingsverkeer, maar gebeurt genetwerkt, waar een onderwerp van de uitzending in een cluster voorbij komt en de onderzoeksjournalist laat zien wat er al is, waar het over gaat, en hoe er door het netwerk verdieping aan wordt gegeven.

Het is nog zoeken, dat ontkent niemand, hoe een onderzoeksjournalist het web precies kan inzetten om een verhaal te verdiepen en te verbeteren. Er is zelfs nog iemand in de zaal die het aandurft om het internet een ‘hype’ te noemen. Internet zal zeker nog vele vormen aannemen, maar verdwijnen zal het niet, daarover zijn de sprekers van de NPOX en ONJO bijeenkomst over “Crossmediaal werken en publiceren in de onderzoeksjournalistiek” het eens.

Henk van Ess, Tim Overdiek en Jaap Stronks laten, onder begeleiding van Twan Huys, de zaal vol onderzoeksjournalisten van onder andere Zembla, Argos, Reporter, de NOS en Tegenlicht zien waarom het loont moeite te doen voor dit nieuwe medium, hoe je ‘the wisdom of the crowds’ kan inzetten, en met welke tools, slimme vragen en samenwerkingen je een leidende onderzoeksjournalist kunt zijn binnen deze nieuwe media ecologie.

Laten we beginnen bij het Waarom. Nieuwsconsumptie is veranderd. Mensen komen niet meer naar jou, dus jij moet naar de mensen toe. Door als nieuwsmaker aanwezig te zijn binnen de groep mensen die met hetzelfde onderwerp bezig is, bereik je twee doelen. Ten eerste weet de groep dan dat jij bezig bent met het onderwerp en dat je werkt aan een radio item, artikel of televisieprogramma dat hen interesseert. Door je aanwezigheid op ’t web vinden mensen ook je materiaal.

Ten tweede zorgt jouw aanwezigheid binnen het sociale netwerk voor verdieping en een beter journalistiek verhaal. Het gaat er juist niet om zoveel mogelijk mensen bij elkaar te vinden, maar het gaat om het maken van goede verhalen, gebruik het publiek, leidt de conversatie binnen het netwerk en verdiep daarmee je verhaal.

“Mijn hemel! Hoe doe ik dat dan? Moet ik leren Twitteren en elke uitzending opknippen voor YouTube en hoeveel mensen kijken zo’n filmpje eigenlijk uit en is het onze taak dan wel om aan de hand van al die reacties nog een follow-up te doen?”

De uitdaging van crossmediaal werken in de onderzoekjournalistiek is om het te verhaal op verschillende platforms te verweven: voor de uitzending maak je mensen warm en doe je onderzoek op internet, door mee te praten in fora, je onderzoeksvraag voor te leggen op je blog en vragen te stellen via Twitter. Dan volgt de uitzending op radio of televisie of je schrijft een artikel.  Tot slot doe je de follow up: wat was het resultaat? Heeft jouw onderzoek politici slapeloze nachten bezorgd? Zijn er meer misstanden aan het licht gekomen? Is er zoveel nieuws aan het licht gekomen dat je er nog een uitzending aan besteed?

Om je te begeven op het web zijn er ontzettend veel mediatools die het de welwillende journalist gemakkelijk maken.

Live audio kan al op het web, en met niet al teveel moeite kan je een eigen radiostation starten met  M-Audio of Radionomy. Spreker Jaap Stronks heeft op zijn weblog online gear nog meer handige tips voor voor de journalist.  Maar ook live video gaat goed met services als Ustream (live 1 camera) of Mogulus (live schakelen tussen meerdere camera’s mogelijk op meerdere locaties).

Twitter is een goed middel om snel vragen te kunnen stellen aan mensen en geïnteresseerden te laten weten waar je mee bezig bent. Daarbij gaat het niet om mededelingen als “Ik lees de krant”, maar om “Ontluisterend dat er nu toch echt een JSF gaat komen!” met daarbij mogelijk een link naar het artikel. Ook het zakelijke netwerk LinkedIn is een zeer geschikt middel om jouw professionele netwerk gerichte vragen te stellen.

Henk van Ess geeft aan dat de loslippigheid van het web heel prettig kan zijn. Het woord “AIVD” intikken in LinkedIn geeft een lijstje van 24 mensen die toegeven bij de geheime dienst te werken. Dat is illegaal, maar prettig voor journalisten.

In de WOB-site van het ministerie van Binnenlandse Zaken kun je zoeken op een naam, en dan krijg je indieners bij de zoekresultaten. Maar die is in de PDF weggelakt. Die kun je met ‘kopiëren’ en ‘plakken’ weer tevoorschijn halen. Ook foto’s bevat metadata die je met behelp van software tevoorschijn kunt halen. In Word kun je met behulp van de revisieknop (“wijzigingen bijhouden”) eerdere versies tevoorschijn toveren. Vraag dus altijd een digitale versie!

Er is ook software (Diffdoc Pro) die twee teksten automatisch vergelijkt, interessant als er conceptteksten met uiteindelijke teksten moeten worden vergeleken. Het programma Bitform Discover laat zien welke documenten verborgen informatie bevat.

Wat is de nationaliteit van een e-mail verstuurder? Read Notify (35 dollar per jaar) laat dat zien, en ook 1 op de 10 gevallen kun je zien waar mensen naar doormailen. In de Waybackmachine (archive.org) kun je het oude web terugzien. Domeindelver.nl geeft je alle gegevens van internetadressen, van de eigenaren van de site tot en met de oprichtingsdatum. In de eigenschappen van een document (bijvoorbeeld op de site van MinbuZa) kun je vaak lezen welke ambtenaren de kamervragen in werkelijkheid beantwoorden.

Google Translate kan je wel helpen om in het buitenland bronnen of informatie te vinden. Website Watcher, het programmaatje geeft je welke documenten er verborgen op de site staan.

Google geeft je naar schatting maar 20% van alle bestaande sites. Daarbij willen eigenaren van de informatie vaak niet dat je het echt vindt: met robots.txt sluiten ze het uit in de zoekresultaten.  Het zit verscholen in databases. De tip: zoek het verborgen web, zoek de database die je het antwoord geeft. En, probeer met een simpele zoekterm, bijvoorbeeld “zoek ambtenaar”  ook jezelf eens te verrassen. Soms is die database er echt.

Tot slot zijn de zoekmachine van Google en Google News uiteraard bekend, maar het is interessant om te weten dat ook YouTube als videosite ook steeds vaker als zoekmachine fungeert en veel mensen via die weg bij jouw programma komen. Het simpelweg integraal overzetten van een radio of televisie uitzending op YouTube heeft daarin geen zin, maar zinvol taggen (dus niet ‘onderzoeksjournalistiek’, maar wel ‘cor strik afghanistan’) of het aanbieden van de meest spraakmakende fragmenten en dan doorverwijzen naar de site werkt goed.

Tot slot: volg de sprekers via Twitter:
@henkvaness
@overdiek
@jaapstronks en uw schrijver @leolovestwtr
of zoek je co(ncu)llega’s op http://media.twittergids.nl/

–

Dit artikel verscheen ook op http://www.npox.nl en is geschreven door Leonieke Verhoog, met een bijdrage van Erik van Heeswijk.

Toch, het is mogelijk om het belangrijkste pijnpunt uit de discussies te destilleren. Op het gevaar af dat ik een enorme open deur intrap, is het extreem belangrijk alle hindernissen voor alternatieve distributie weg te nemen. Het geldt voor ons allemaal, maar laten we een TV-voorbeeld nemen: Eric Feng van Hulu.com - een videosite en joint venture van Fox en NBC - geeft aan dat er vorig jaar 14,3 miljard video’s online werden bekeken. De advertentiemarkt daarbij bedroeg 850 miljard dollar en groeit elk jaar 200%, evenals de kwaliteit van de video en de behoefte van de mediaconsument.

Dat is een niet te negeren beweging, en eigenlijk weet elk TV-bedrijf in Nederland dat ook wel. Maar bijna niemand verbindt er ook daadwerkelijk de verstrekkende conclusies aan: over 10 jaar heeft lineaire TV zoals we het kennen, een andere plek. We moeten nadenken over verspreiding via Joost, Boxee, en alle sociale netwerken die we kunnen verzinnen. Radicale keuzes maken over de versimpeling van het auteursrecht, nadenken over wat dat allemaal betekent voor het verhaal dat je wil vertellen. Misschien wel programma’s net wat anders maken.

In een sessie met de BBC werd duidelijk hoe snel de verschuivingen gaan. In de zaal, gevuld met media-geinteresseerden, keek nog slechts 20% live TV. De rest van hen keek allemaal on demand, en slechts on demand. Via digitale kanalen, online, via mobiel. De crux is dat we steeds meer onze mediaconsumptie aanpassen op onze locatie, plek en gedrag en niet andersom. Ik weet dat het lastig is het gedrag van de goeroe’s en nerds te plakken op de toekomst van het algemene publiek, maar het is iets dat we wel serieus moeten nemen. En dat doen we niet. Of in ieder geval niet genoeg.

Ik heb een hekel aan mensen die constant de revolutie uitroepen en de gevestigde orde per definitie als achterhaald beschouwen. Ik ben een overtuigd voorstander van journalistiek en heb nooit geloofd dat blogs de gehele professionele journalistiek gaan vervangen. Of dat crowdsourcen - de wijsheid van velen in een sociaal netwerk - hetzelfde is als onderzoeksjournalistiek.

Maar we moeten niet de fout maken dat het nog wel even gaat duren. Het gaat sneller dan we denken. Veel sneller. Eigenlijk is internet goed en wel 15 jaar bezig, en laat het al diepe groeven achter in alle mediasectoren. In een panel over het auteursrecht verzuchtten enkele toppers uit de muziekindustrie unaniem: “we zullen de wet toch moeten aanpassen aan wat al lang een grootschalige realiteit is. De rest is struisvogelpolitiek.” Voor wie dat niet gelooft is er een aardige remedie: SXSW2010, volgend jaar maart.

Erik van Heeswijk, hoofd Digitaal VPRO

Dit was aflevering 3 in een drieluik over SXSW en de toekomst van de media. Deel 1 en 2 vind je hier en hier. Dit artikel verscheen ook op Villamedia.

Meer uitgebreide en live evenementverslaggeving door Nederlandse aanwezigen vind je op http://sxswnl.posterous.com/.

De best bezochte workshops op de South by Soutwest (SXSW) draaien daarom ook om ontwikkeling van ‘content voor mobiel’. Ook de journalistiek zal meegaan in de explosie van innovatie rondom de kleine apparaatjes. Nu al hebben Nu.nl en Teletekst applicaties gebouwd voor de iPhone, en is werkelijk elk journalistiek bedrijf in Nederland bezig hun artikelen en programma’s op de mobieltjes te krijgen.

In principe is dat nog niet zo spectaculair, we gooien onze prachtige artikelen en programma’s gewoon weer naar een ander platform, niks aan de hand. Zo hebben kranten ook de e-reader en omroepen Boxee en Joost.

En natuurlijk staat de iPhone centraal. Dat kan ook niet anders, in een congresgebouw waar momenteel de grootste iPhonedichtheid ter wereld heerst. Maar de eerste meer revolutionaire toepassingen zijn ook al zichtbaar en technisch mogelijk. Bijvoorbeeld een workshop van een aantal Sapient mensen over Augmented Reality (AR).  Een ingewikkelde term die betekent dat de virtuele wereld en de echte wereld langzaam vermengen. Dat klinkt kletskoek van overhypte goeroe’s (en dat zijn veel van de toepassingen ook wel), maar er al duidelijk aansprekende en nuttige voorbeelden.

Wikitude bijvoorbeeld is een reisgids op de mobiel, maar met een hele aparte functie; als je de camera op een berg of gebouw richt geeft het direct alle informatie die je nodig hebt. Het ‘herkent’ zelf de omgeving en creëert een informatieve laag direct uit Wikipedia. Het geeft een ongelooflijke ervaring, een echte mix van universa (zie hier dit aanstekelijke filmpje).

Een voorbeeld dichter bij huis is de ING ATM zoeker, dat je op beeld direct aangeeft waar de pinautomaten verscholen zitten. Op SXSW veel meer voorbeelden van games waar animatiefiguren door je kamer dansen en pingpongen. Het loont de moeite om eens naar de vreemde ”>AR experimenten op Youtube te kijken.

Leuk allemaal, maar is dit allemaal relevant voor de journalistiek? Ik denk het wel. Wij journalisten zullen eraan moeten wennen dat mensen onze media consumeren wanneer en op welke plek zij zelf willen. Dat lijkt triviaal, maar het mobieltje zal laten zien dat informatie op manieren geconsumeerd gaat worden, die we op dit moment nog niet eens kunnen verzinnen. Zo zal wellicht de lokale journalistiek kunnen profiteren van alle GPS toepassingen op de telefoon (zoals Google Latitude) . Het zal gevolgen hebben voor onze workflow van een krant als mensen op elk moment van de dag updates gaan verlangen. Nu al zie je mensen in de trein op een klein schermpje naar het journaal kijken.

Maar de misschien wel meest aantrekkelijke kant van mobiel werd door Rob Gonda van Sapient naar voren gebracht: op internet willen mensen een free lunch, maar de iPhone bewijst dat mensen daar nog gewend zijn te betalen. Krijgen wij journalisten er per ongeluk nog een businessmodel bij ook…

Erik van Heeswijk is hoofd van VPRO Digitaal

Dit was aflevering 2 in een drieluik over SXSW en de toekomst van de media. Deel 1 vind je hier. Dit artikel verscheen ook op Villamedia. Meer uitgebreide en live evenementverslaggeving door Nederlandse aanwezigen vind je op http://sxswnl.posterous.com/

De lezingen waar men kan binnenlopen variëren van “Help, mijn baas begrijpt niet wat Web 2.0 is!” tot en met “Hoe verdien ik geld met mobiel?”. De overvolle zalen zuigen het allemaal op: van trendgevoelige onzin (“Hoe is mijn online karma?”) tot en met essentiële vragen voor de toekomst van de media (“Wat moeten kranten met het web?”).

Maar voor wie eens door de onderwerpenlijst grasduint, valt al snel één ding op: zeker de helft gaat over User Generated Content. Journalisten die denken dat dat gedoe met community’s en publiek wel zal voorbijdrijven, zullen de komende jaren een veilig heenkomen moeten zoeken.

Want als publiek en panelleden het ergens over eens zijn, dan is het dat interactie nog slechts aan het begin staat van wat het vermag. Sites als Facebook en Twitter worden oppermachtig, Google is het al, en als de traditionele journalistiek daarop geen antwoord formuleert gaat het de aansluiting met het publiek missen. Natuurlijk, anno 2009 is ook het realisme ingedaald, niet elke community levert iets van waarde of geld op. Er zijn ook eindeloze hoeveelheden met rommel. Daarom worden ook lange sessies gevuld met tips en trucs: hoe komt echte kwaliteit boven drijven? Met name Derek Powazek (Blogger, Technorati) geeft een aantal nuttige designtips. Geen methode wordt onbesproken gelaten.

Het is lastig om kwaliteit te bieden, maar enorme kracht van de beweging zelf staat niet meer ter discussie. Wat overblijft is de poging van Steven Johnson in ‘The Ecosystem of News’ om de plaats van de journalistiek opnieuw te definiëren. Het klassieke maar goed vertelde antwoord: journalisten zijn er om die grote hopen met informatie te filteren en een podium te geven, en om dat te doen wat individuele bloggers meestal niet kunnen: uitgebreid onderzoek doen. Punt. Gewoon doen.

Één van de centrale vragen voor de journalistiek echoot door de zalen: welke rol gaat de journalistiek spelen in de ordening van de informatiemaatschappij? Een term om te onthouden is de ‘API’. Het principe is simpel: de databases van de toekomst zijn er niet alleen om informatie op te slaan, ze gaan onderling steeds meer informatie uitwisselen met simpele technische protocollen. Zo wordt het steeds eenvoudiger om een site te maken die zowel de filmtrailers van de New York Times bevat, plus de filmtitels van je lokale videotheek en de laatste artikelen van de bloggers in je buurt: naar welke films gingen zij en hoe goed waren die volgens de krant? De communitysite Facebook gebruikt de praatsite Twitter om te laten zien waar je vrienden mee bezig zijn, en Twitter gaat de foto’s uit je Flickr account naar hen toeduwen. Alles hangt met alles samen. In de wereld van de informatie houdt niemand meer de kaarten voor de borst, niet meedoen is sterven. En dat geldt niet alleen voor bibliotheken, Google, gemeenten en musea, maar ook voor ons, journalisten. De New York Times en de Amerikaanse publieke omroep hebben dat - gezien hun workshop ‘Get Me Rewrite! Developing APIs and the Changing Face of News’ al gezien.

Het klinkt technisch en futuristisch, maar de gevolgen zullen de komende jaren voor iedereen zichtbaar worden. De ontsluiting van kwaliteitsinformatie uit alle hoeken en gaten gaat ervoor zorgen dat er heel krachtige combinaties gemaakt kunnen worden, die zelfs journalistiek gaan aanvoelen. Geen nood als je dat niet helemaal begrijpt, dat doen wij ook niet. Maar stof tot nadenken: wat gebeurt er als bijvoorbeeld Misdaadkaart.nl kan linken naar elke internetter die artikelen of foto’s plaatst van de gebeurtenis? Biedt de lokale journalistiek daarbovenop echt meerwaarde? En welke?

Toegegeven, de klassieke valkuil loert hier ook in elke hoek van dit enorme congrescentrum: nemen wij, goeroes en nerds, niet onterecht ons eigen mediagedrag als leidraad voor de toekomst? Is het ‘algemene publiek’ (je weet wel, die mensen zonder iPhone) hier wel voldoende vertegenwoordigd om ons de les te lezen over wat zij willen? Een punt van aandacht voor de rondetafelgesprekken, hier op SXSW.

Erik van Heeswijk is hoofd van VPRO Digitaal

Dit was aflevering 1 in een drieluik over SXSW en de toekomst van de media. Dit artikel verscheen oorspronkelijk op Villamedia. Meer uitgebreide en live evenementverslaggeving door Nederlandse aanwezigen vind je op http://sxswnl.posterous.com/

Er wordt flink geroddeld over jouw programma en jij weet van niks. Je ontdekt een nieuwe hype, die de rest van Nederland vorig jaar al had ontdekt. Je publiek klaagt massaal, maar jij luistert niet. Actiegroepen rondom het thema van jouw programma ontstaan, maar jij praat niet mee. Jij blijft prachtige programma’s maken, maar niemand weet dat. Hoe kan dat toch? [quote uit verslag NPOX 2008]

Wie of wat een merk wil zijn, wordt steeds minder belangrijk. Mediaconsumenten vormen dat beeld zelf. Bijvoorbeeld op weblogs, fora en communitysites zoals Hyves, Twitter, MSN of YouTube. Geholpen door ervaringen en sentimenten die met veel enthousiasme via sociale netwerken worden gedeeld. Daar wordt bepaald of je merk ertoe doet of niet. Het merk als ‘zender’ staat in deze sociale omgevingen buitenspel. Al is het alleen maar omdat de mogelijkheid tot ingrijpen gewoonweg ontbreekt of programmamakers geen natuurlijk onderdeel vormen van het netwerk.

Dit kan grote gevolgen hebben voor het merk VPRO, omdat het gesprek en de beeldvorming van het merk VPRO buiten de eigen podia en in andere sociale netwerken worden bepaald.  Dat het steeds moeilijker wordt om de doelgroep via massamedia te bereiken klinkt als een mogelijke dreiging voor de omroep VPRO, maar kan ook op strategische wijze worden ingezet om van de fans van de VPRO, de kijkers/luisteraars/bezoekers (consumenten) ambassadeur te laten worden voor het merk.Wie enige controle over z’n merkimago wil houden, moet zich letterlijk tussen de mensen begeven en moet de nieuwe ‘arena’s’ kennen en betreden. Maar hoe zit het met de aanwezigheid van de VPRO op ‘externe websites’, platformen en podia?

We kunnen onmogelijk een complete weergave geven van de online discussies omtrent de VPRO op internet. De VPRO bestaat uit heel erg veel verschillende merken en mensen weten vaak niet dat een merk bij de VPRO hoort, denk aan Draadstaal of 3VOOR12. Mensen praten daarom niet altijd over de VPRO, maar de discussie gaat vaak over 1 programma of over 1 presentator of specifieke uitspraak. Het is daarom onmogelijk om van alle discussies over VPRO content in 2008 een overzicht te maken. Hoe achterhaal je bijvoorbeeld of iemand iets over Dennis van der Ven op zijn Hyves heeft gezegd als hij het heeft over ‘Die ene van Draadstaal’? Om toch enig inzicht te verschaffen van de aanwezigheid van de VPRO op internet volgen nu een aantal opvallende cijfers en voorbeelden van de zichtbaarheid van de VPRO in het digitale domein.

De VPRO naar co-creatie

De VPRO is in 2008 op internet niet onopgemerkt gebleven. Zo hebben fans van (programma’s van) de VPRO 35 verschillende Hyves netwerken opgericht, al dan niet gerelateerd aan een VPRO programma, redactie thema of personage. In totaal zijn er ongeveer 36.000 mensen actief lid van een Hyve, die iets te maken heeft met de VPRO. Denk bijvoorbeeld aan de Rembo en Rembo Hyve, opgericht door ene Bart, waarvan zo’n 15.000 mensen lid zijn geworden,  of de ‘Mannen van de Radio’ Hyve met 2015 leden. Maar ook de Holland Sport Hyve (1996 leden) en de Hyve van de Friese lokale afdeling van 3VOOR12 met 1027 leden tonen aan dat verschillende VPRO merken het goed doen op dit nieuwe medium.

Dat de VPRO al de goede weg is ingeslagen wat betreft co-creatie samen met het publiek, bleek onder andere uit het feit dat er twee prestigieuze prijzen werden gewonnen op dit vlak. Ten eerste won het crossmediale programma Landroof de Prix Italia, één van de meest prestigieuze mediaprijzen ter wereld, in de categorie ‘Empowering Audiences’. De jury prees Landroof voor haar interactiviteit en de grote input en betrokkenheid van burgers. Over het programma werd (en wordt nog steeds) veel gesproken op internet, zo ook bij de SP en de Zeeuwse Bibliotheek.

De site van Landroof werd gebouwd met de externe community software Ning. Deze software maakt het de bezoekers heel gemakkelijk om foto’s, video’s en teksten toe te voegen, groepen op te richten en vrienden te worden van elkaar. Landroof heeft inmiddels 2224 actieve en geregistreerde leden en is in 2008 door 105.279 unieke bezoekers bekeken. Een community platform met iets minder leden, maar met een nog hoger bezoekersaantal is de site van Café de Liefde, waar inmiddels 1939 mensen lid zijn en dat door 122.886 unieke bezoekers is bekeken in 2008.

Voor de ‘Lowlands mashup‘, de multimediale festivalverslaggeving van 3VOOR12 én het publiek tijdens Lowlands 2007, kreeg 3VOOR12 de Tegel uitgereikt, de jaarlijkse prijs voor de journalistiek, in de categorie internet/multimedia. De festivalmashups van 3VOOR12, waarbij tijdens grote festivals, zoals Pinkpop, Awakenings en Lowlands, een bundeling wordt gemaakt van foto’s, filmpjes, blogposts en tweets van het publiek, de redactie en de bezoekers thuis om de festivalbeleving zo groot mogelijk te maken, werden in 2008 nog verder doorontwikkeld. Naast de prijs voor deze vernieuwende manier van verslag doen, samen met het festivalpubliek én de thuisblijvers, zorgde een ander spannend experiment ook voor veel rumoer in de ‘blogosphere’.

Kort voor Lowlands 2008 ontwikkelde VPRO Digitaal de ‘Lowlands Heatmap‘, waarin het publiek via de mobiele telefoon kon aangeven of een concert ‘Hot or Not’ was en kon zien waar het op dat moment het leukst was. Het persbericht van VPRO Digitaal over deze Heatmap werd massaal opgepikt door weblogs en fora over mobiele toepassingen, omdat het naadloos aansloot bij de opkomende trend van mobiel internet en locatie gebonden toepassingen van mobiele telefoons.

VPRO 3VOOR12 Lowlands 2008 Heatmap from Owen van Dijk on Vimeo.

Samenwerken met je fans

Dat juist het omarmen van fans van je merk leidt tot mooie samenwerkingen wist 3VOOR12 al een tijdje, sinds het bestaan van de 16 lokale afdelingen van 3VOOR12. In 2008, tijdens het 10-jarig verjaardagsfeest van 3VOOR12, kwam die samenwerking tot een hoogtepunt in LIVE 3VOOR12. LIVE3VOOR12 liet zien wat een gedreven community kan doen. Het programma van de avond van 15 mei was georganiseerd door het leger van een kleine duizend 3VOOR12 vrijwilligers en de medewerkers van de landelijke site.  Op podia uiteenlopend van Het Paard van Troje, Tivoli Oude Gracht, Luxor Live, De Nieuwe Nor, Hedon, P60, en W2 lieten ze de beste nieuwe muziek van eigen bodem zien en horen. Behalve deze gelijktijdige optredens in de popzalen van het land, waren alle evenementen ook te zien op internet, in het speciaal voor de gelegenheid gemaakte ‘videogrid’. Elke 3VOOR12 divisie had een eigen kanaal en de kijker kon zelf schakelen tussen het aanbod aan artiesten dat op de verschillende kanalen te zien was.

10 jaar 3VOOR12 from VPRO 3VOOR12 on Vimeo.

In 2008 deed ook een oud VPRO fenomeen opnieuw intrede; de achterwerk in de kast - kast. Ditmaal niet in een televisieprogramma, maar live uitgezonden op het internet. Door gebruik te maken van de externe foto en video website Flickr kon er relatief simpel een systeem gebouwd worden waarbij de video’s automatisch op internet verschenen. De kast heeft op het Lowlands festival terrein gestaan en heeft in 3 dagen 268 filmpjes opgeleverd, en het heeft ook op het Cinekid Festival gestaan, waar de kinderen (en de ouders) 847 videootjes opnamen.

Het VPRO account op Flickr.com (opgericht in de zomer van 2008) werd ook ingezet voor de Gids cover wedstrijd. De 375 inzendingen van deze coverwedstrijd en de 847 Achterwerk in de kast video’s werden in totaal 34.828 keer bekeken.

Hapklare brokken

Het blijkt dat het een goed idee is, wat betreft de bezoekers aantallen, om bestaande VPRO content, zoals

foto’s, video’s, achtergrondartikelen, interviews, ongebruikt beeldmateriaal zoveel mogelijk op externe platformen en op de nieuwe arena’s en sociale netwerken te ‘recyclen’.

Sinds 2007 bieden we VPRO materiaal in hapklare brokken aan op onze Netvibes Universes, een soort

startpagina met daarop alles van de VPRO, van Holland Doc, van 3VOOR12 of van /Geschiedenis. Bezoekers kunnen vervolgens met die hapklare brokken hun eigen startpagina samenstellen. In 2008 hebben we

Netvibes ook ingezet om een snel en simpel overzicht te maken van alles wat er speelde bij de VPRO en daarbuiten rondom de viering van 50 jaar Nederpop en de site is door 2212 bezoekers bekeken.

Een ander sociaal netwerk dat we vaak hebben ingezet in 2008 is de eerder genoemde fotowebsite Flickr waar 107.528 keer werd gekeken naar foto’s en video’s van of over de VPRO. Ook op YouTube worden de VPRO programma’s goed bekeken en krijgen sommige fragmenten een bloeiend tweede leven. We hebben zelf 8 officiële VPRO YouTube kanalen en de 72 video’s op het VPRO kanaal zelf zijn maar liefst 2,055,611 keer bekeken. Toren C deed het erg goed op YouTube in 2008, de korte fragmenten zijn leuk om even tussen je werk door te bekijken en makkelijk door te sturen. Het best bekeken op het YouTube VPRO kanaal in 2008 is de compilatie van de documentaire Beperkt Houdbaar van Sunny Bergman. 17.44 % van alle kijkers van het VPRO YouTube kanaal keken dit fragment en het is opvallend dat er nét iets meer Belgische mensen keken dan Nederlandse mensen.

Er wordt 65 keer gereageerd op de Beperkt Houdbaar compilatie op YouTube, waarvan 3 keer als videoreactie, en dat is dus onder andere de plek waar de discussie over dit onderwerp en deze documentaire zich afspeelt.

Het verschuiven van de podia

En dat de discussie zich niet alleen op YouTube buiten de podia afspeelt van de VPRO zelf blijkt ook doordat er op Twitter, een service waar korte berichtjes kunnen worden getypt aan heel veel mensen tegelijk, ongeveer 3500 keer over het woord ‘VPRO’ getwitterd is in 2008. Veel ‘Twitteraars’ zitten met de laptop op schoot televisie te kijken en voorzien het programma op Twitter van commentaar.

Het podium van uitzenden is dus een heel ander podium dan waar de discussie over die uitzending plaatsvindt en het meten van de impact op die publieke discussie is zeker één van de uitdagingen waar we met VPRO Digitaal, maar eigenlijk met de hele VPRO en ook als Publieke omroep over na moeten blijven denken en beleid op moeten maken.

Soms is het ook andersom en biedt de VPRO plotseling een online podium aan een onverwachte discussie, die normaalgesproken op het voetbalveld, thuis op de bank of op ‘t werk besproken zou worden. Zo was in december 2008 het geval bij het dreigende ontslag van Feyenoord voetbaltrainer Gert-Jan van Beek en de fans van deze man gebruikten de site van Holland Sport als een soort petitie forum om hem een hart onder de riem te steken. De redactie ontving ook meer dan 200 mails over deze uitzending.

Dit overzicht is niet compleet en er zijn nog veel meer externe diensten en services waar de VPRO zich al bevindt of waar over de VPRO gesproken wordt. Denk aan de Theo en Thea Facebook fangroepen met meer dan 400 enthousiaste leden, de 3VOOR12 MySpace pagina, de Facebook groep van Tegenlicht, en de VPRO bedrijfspagina op LinkedIn.

De VPRO is dus in 2008, bewust en soms onbewust, volop vertegenwoordigd geweest op externe sites en in nieuwe arena’s. Ook in 2009 moet de VPRO blijven luisteren naar al die discussie’s, meepraten, enthousiasmeren, ondersteunen en vooral omarmen en dan zorgt de rest van de wereld wel voor het VPRO Feest voor de Geest!

Er zijn een aantal mogelijkheden om online je foto’s en filmpjes te bewerken, vanuit elk willekeurig internetcafe, zonder lokaal geinstalleerde software. Het afgelopen jaar zijn een groot aantal web-based foto en film montage/bewerkings programma’s ontstaan, vooral gebasseerd op AJAX of Flash.

De web applicaties die we hier bespreken varieren van de meest simpele foto bewerkings programmaatjes tot Photoshop look-a-likes. Uiteraard komen ze niet in de buurt van een echt programma zoals Photoshop of Gimp, maar als tijdelijke oplossing zijn ze goed.

7 Online Foto bewerkings programma’s:

De beste van allemaal tot nu toe is: Sumo Paint.
Sumo Paint is een gratis kloon van photoshop die écht goed is. Het kan alles wat Adobe photoshop ook biedt en misschien wel meer. Je moet je even registreren en het is even zoeken hoe je kunt beginnen met het bewerken met plaatjes, maar zodra je het eenmaal onder de knie hebt, heb je geen photoshop meer nodig. Ook is het makkelijk om je bewerkte foto’s op te slaan op je eigen computer of online in je Sumo account.

Bekijk hieronder het promotie filmpje van Sumo of lees meer op de informatiepagina op de Sumowebsite:

Andere online alternatieven:

• Fauxto
• Picnik
• Picture2Life
• Pixenate
• Snipshot
• Fototool

Naast dat je afbeeldingen kan vergroten of verkleinen het contrast, de helderheid en de kleuren kan aanpassen, kan je in de meeste programma’s ook de filters aanpassen (blur, sharpen) en andere leuke effectjes toevoegen, zoals het toevoegen van een kader of het maken van collages.

Deze varianten zijn allemaal gratis, meestal in Beta, en het kan dus voorkomen dat de aanraders niet meer online zijn of niet meer werken, maar vooralsnog werken de bovenstaande programma’s wel. Vaak moet je ook inloggen en dus een gebruikersnaam aanmaken om te kunnen beginnen.

Voor een overzicht van de verschillen tussen de bovengenoemde online foto bewerkingsprogramma’s kan je kijken op: http://www.extremetech.com

Niet alleen foto’s, maar zelfs video’s zijn online te bewerken. Meer hierover vind je op het gedeelte van de wiki van het Kenniscentrum over Online video montage.