VPRO_Kenniscentrum

Het was alweer de 8e editie van de Stifo@Sandberg masterclass, waarin teams van nieuwe media ontwerpers en programmamakers aan elkaar gekoppeld worden om in 12 weken tot een cross-over project te komen, waarin wordt geëxperimenteerd met nieuwe manieren van verhalen vertellen.

Het Stimuleringsfonds Nederlands Culturele Omroepproducties (STIFO) en het Sandberg Instituut (masteropleiding van de Gerrit Rietveld academie) organiseren de masterclass op het gebied van experimenten met interactieve documentaires en de resultaten waren helaas iets minder verrassend dan de vorige editie.

René van Engelenburg en Daniel Dekkers trapten af met PMCS, Plein Museum Centraal Station, een interactief stedelijk spelbord voor de publieke en semi publieke ruimte als stations en pleinen. De installatie bestaat uit vijf enorme schermen, die door het publiek met Nintendo Wii controllers te beïnvloeden zijn. Het idee is om verschillende installaties te plaatsen op verschillende locaties in Nederland en daarmee een ‘megamuseum’ voor interactieve kunst te maken. De makers van PMCS willen kunstenaars in de gelegenheid stellen om na te denken over de openbare ruimte, reizen en interactie met het publiek en ze uit te dagen om materiaal te maken voor de installaties. Het project is niet het eerste project dat interactie in de publieke ruimte zoekt, maar de NS heeft al enthousiast op het plan gereageerd.

Quirine Racké, Helena Muskens, Debra Solomon presenteerden ‘The Real Issue’, een blog die een percepie wil bieden op de thema’s realiteit en authenticiteit. Ik begrijp zelf niet wat er nieuw is aan een blog, maar een ‘lifestyle schetsboek’ over deze thema’s zou wellicht een nieuw publiek kunnen aanspreken.

Filmmaker David Lammers en designer Dima Stefanova werkten, met enige strubbelingen, samen aan het project ‘The Chance-Engine’, een tool om mensen collectief naar bewegende beelden te laten kijken, met als doel om de kenmerken van film samen te laten komen met kenmerken van internetgebruiker (ongeduld/snel klikken/steeds verder willen). Een gebruiker kiest uit een aantal thema’s en op basis van die thema’s wordt er een filmpje afgespeeld. Telkens als er een nieuwe gebruiker bij komt verandert ook het beeld van de andere gebruikers. Samen vormen de gebruikers een nieuw narratief en maken ze zelf betekenis met de thema’s. In de pilot hadden de makers YouTube filmpjes gebruikt om het project te illustreren, maar in het definieve project willen ze ook zelf filmmateriaal gaan maken voor het project.

Heel opvallend was Traanfontein, een project van Norbert Ter Hall en Ruben van Leer, dat een daadwerkelijke fontein moet worden, gevuld met echte tranen. De makers willen emotie vieren en zouden het project graag zien in de Nederlandse Bank, omdat daar de waarde van emotie zou kunnen worden opgeslagen. Op dit moment kunnen mensen hun tranen opsturen via de post, of mensen kunnen terplekke komen wenen…

Mirjam Marks (documentaire maakster) en Heerko van der Kooij (maakt vooral installaties op festivals) maakten ‘7scene-shuffle’, waarbij er 7 jongeren gevraagd werden om korte docu te maken over eigen leven, met behulp van opdrachten van de makers. De zeven films worden tegelijkertijd getoond op het web, waarbij de bezoeker kan kiezen welke jongere en welk thema ze wil zien en daardoor zie je overeenkomsten in de levens van de jongeren. Naast dat het op het web te bekijken is, of lineair op televisie, kan ook op festival als installatie, waarbij je alle filmpjes ziet, maar je bijvoorbeeld zelf voor audio kan kiezen door nummer te bellen met je telefoon. In de toekomst willen de makers het project ook openstellen voor jongeren om zelf filmpjes up te loaden.

Een arbeidsintensief, maar creatief en innovatief project is Gladijs, gemaakt door documentairemaker Patrick Bisschops en technologisch uitvinder Keez Duyves (o.a. van PIPS:lab). Glad ijs is een serie mediaportretten van makers; artiesten, sporters, kunstenaars, mensen die iets moois maken. Per maker bedenkt Keez een nieuwe uitvinding/tool/applicatie/installatie om de essentie van het werk van die maker bloot te leggen, en zo, dat het, in ‘t ideale geval, ook inzetbaar zou kunnen zijn om dat werk uit te voeren. Keez en de PIPS:lab crew logeren bij de maker thuis. Snuffelen aan elkaar, ontdekken elkaars werk en vervolgens doet Keez een uitvinding. Patrick legt dit proces telkens vast in een documentaire. Als voorbeeld hebben de makers een pilot gemaakt met Peter Bes, schilder van 63 jaar oud en hij gebruikt geen computer bij zijn tekeningen en schilderijen. Na een sessie met een 360º camera en wat handige online tools is een documentaire en een installatie die de gebruiker kan besturen het resultaat.
Het resultaat is door een bezoeker van Stifo@Sandberg online gezet bij Mobile Reporters.

‘Een rondje van de zaak’ is een project dat gemaakt is in opdracht van de A10 en is een grootstedelijke interactieve campagne die zich afspeelt op televisie, internet en (in de file) op de ring van Amsterdam. De makers van dit project, Merel Mirage en Agnes de Ruijter pitchten het idee van vier ‘Green Screens’, grote schermen, aan de A10, die kunnen worden beïnvloed door de filerijders en bedrijven die zich aan de A10 bevinden. Op de schermen kan allerlei informatie vertoond worden, kan men de luchtkwaliteit op dat moment zien, filmpjes kijken, etc. Het bleef een beetje onduidelijk hoe de automobilisten precies interacteren met de schermen en hoe dit veilig en milieubewust gemaakt kan worden.

Het afsluitende project was FLOSS van Bjorn Wijers en Marjolijn Ruijg. FLOSS staat voor Free Libre Open Source Software en dat is een documentaire over de software. De film behandelt thema’s als Creative Commons, OLPC, wikipedia en intellectueel eigendom en portretteert de FLOSS beweging. De film is in de toekomst te vinden op www.flossthemovie.net (niet te verwarren met http://www.flossthemovie.com/
een film over een tandartsassistente…)

Zoals Mieke Gerritzen, hoofd van het Sandberg instituut, treffend opmerkte, was het onderscheid tussen de resultaten van de mensen die de opdracht hadden een platform te creeëren of die een filmmaak opdracht hadden moeilijk te benoemen tijdens deze editie en lijkt het er op dat steeds men steeds meer de kracht van digitale mogelijkheden begrijpt en gaat benutten. Dat biedt, ondanks deze ietwat behouden editie van de masterclass, weer perspectieven voor leuke nieuwe manieren van verhalen vertellen.

Voor een overzicht van eerdere projecten zie: http://stifosandberg.stimuleringsfonds.nl