John Adams

Jeffrey Eugenides is een van Amerika’s grootse schrijvers. Als dat nog niet zo duidelijk is, dan komt dat omdat hij slechts om de negen jaar een boek schrijft. Zijn eerste roman, The Virgin Suicides, over vijf meisjes die zelfmoord plegen in de buitenwijken van Detroit, deed de grond onder de voeten van zowel recensenten als lezers schudden. Zijn tweede roman, Middlesex, over de beproevingen van een Grieks-Amerikaanse hermafrodiet, won de Pulitzer Prize. Zijn nieuwste boek, The Marriage Plot, is een klassieke driehoeksverhouding en is, in de woorden van Kirkus Reviews, “een prachtige roman - erudiet, meelevend en diepgaand in de analyse van liefdesrelaties.” Moderatie: Tim Overdiek.

Bijna alles wat je weet over de zwarte Amerikaanse geschiedenis heeft te maken met één ding: de zogeheten Great Migration, toen miljoenen mensen de zware omstandigheden van het zuiden achterlieten voor een beter leven in het noorden. Isabel Wilkerson won dit jaar de Pulitzer prijs voor haar baanbrekende debuut. Door middel van meer dan 1200 interviews vertelt zij het ware, menselijke verhaal over de beweging die ons jazz, hip-hop, soul food en zo veel meer gaf. Een avond vol epische verhalen.

The New York Times Book Review noemt Jonathan Franzens nieuwe boek Freedom een meesterwerk van Amerikaanse fictie. Time Magazine plaatste Franzen zelfs op de voorpagina, met als ondertitel “Great American Novelist”. En de lofuitingen stapelen zich snel op. Franzens roman beslaat het “post-11 september decennium”. Door het volgen van de ontwikkelingen binnen een familie creëert Franzen een grootse beschouwing op een land en continent; wat uitmondt in een beschouwing op, zoals de titel al zegt, de krachtigste en meest gebruikte term in het Amerikaanse woordenboek. Een avond met – in de woorden van The Guardian – “de herboren Great American Novelist”.

Waar Richard Russo’s romans Empire Falls en Bridge of Sighs nog omvangrijk waren, is zijn achtste boek, That Old Cape Magic, kleiner: een warm, komisch portret van een man in een midlife crisis. Terwijl de held, Jack Griffin, zich door zijn dagelijkse beslommeringen heen sleept ligt urn met de as van zijn overleden vader in de achterbak van zijn auto: letterlijk de bagage van zijn verleden. Zoals de Washington Post in hun recensie schreef: “Richard Russo heeft een roman geschreven voor mensen wier grootste vrees is te worden als hun ouders. Dat wil zeggen, iedereen.”

Bret Easton Ellis brak door als schrijver op 20-jarige leeftijd met de publicatie van Less Than Zero. Sindsdien bespot hij, maar bouwt tegelijkertijd ook zijn oeuvre rond, de thema’s die hem beroemd maakten, zoals drugsgebruik, designkleding of amoreel gedrag in het algemeen. In zijn nieuwe boek keert hij terug naar de karakters uit zijn debuut. Ze zijn nu veertigers en nog steeds woonachtig in Los Angeles. Donna Tartt haalde in haar recensie van het boek het ongemakkelijke gevoel van het boek aan: “’s nachts knippert het lichtje van de Blackberry op het nachtkastje, het onderbewuste gegons van dreiging is alomtegenwoordig.”

The Help (in Nederland vertaald in Een Keukenmeidenroman) stond meer dan een jaar bovenaan de bestsellerlijst van The New York Times. De populariteit ontstond door de weelderig geschreven verhaal en setting, maar ook door de bravoure van het boek. Kathryn Stockett, een blanke “southern” schrijfster uit Jackson, Mississippi, wilde het verhaal van zwarte hulpen in de huishouding in het oude, zuidelijke Verenigde Staten vertellen. En dit vertellen in ouderwets dialect. Deze beslissing was niet bepaald politiek correct maar betaalde wel uit. Sommige bloggers noemden haar boek racistisch, andere juist dapper. The Huffington Post verklaarde het succes als volgt: “The Help gaat over iets. Iets echts. Iets dat er toe doet.”

Joseph O’Neill is geboren in Ierland, opgegroeid in Nederland, heeft in Engeland gestudeerd en woont in New York. Zijn veelvuldig onderscheiden roman Netherland weerspiegelt deze achtergrond, alsook zijn passie voor cricket. De held van het verhaal is een Nederlander die zich onderdompelt in de huidige multi-etnische samenleving van New York. De ongeveinsd filosofische stijl van Netherland maakte het een van de meest geprezen romans van 2008, en O’Neill zelf is dé directe link tussen de Nederlandse en Amerikaanse maatschappij. Een gesprek over woorden en wickets.

Een van de belangrijkste Amerikaanse schrijvers van haar generatie spreekt voor het eerst bij het John Adams Institute. Toni Morrison – die alom grote erkenning krijgt voor haar magisch realisme en haar weergave van de maatschappelijke worsteling van de zwarte Amerikaanse bevolking – is zo’n zeldzame schrijver die zowel door critici wordt geprezen als door het lezerspubliek wordt aanbeden. In haar laatste roman, A Mercy, geeft een moeder haar dochter weg om haar een grotere kans op een goed leven te geven. Hierbij ontrafelt de lezer geleidelijk de ware betekenis achter, op het eerste oog, wrede daden. Het Nobelprijs Comité zei over deze gelauwerde schrijfster: “in haar romans, die worden gekarakteriseerd door visionaire kracht en poëzie, geeft zij leven aan een essentieel onderdeel van de Amerikaanse realiteit.”

Ron Rash schrijft poëzie, korte verhalen en romans. Hij is een typische ‘Southern’ schrijver; een ambachtsman van geraffineerd gesmede literatuur. Zijn werk krijgt pas sinds kort meer aandacht in de VS – hij is onopgemerkt een schrijver van bestsellers geworden – en deze aandacht is ver over datum. Te luisteren naar “de elegante, delicate stem van deze poëet en verhalenverteller uit de Appalachen,” zoals de New York Times het noemt, geeft het gevoel dat je wandelt door de heuvels van de Carolina’s. De wereld van Serena, zijn meest recente boek en de eerste die in Nederland in vertaling verschijnt, is somber, bitter maar ook vol zwarte humor. De Guardian noemt het “een spectaculair boek”, dat zich kan meten aan de grootse werken uit de zuidelijke literatuur.

Laten we het hem zelf maar zeggen: “ik ben de grootste misdaadschrijver ooit.” James Ellroy schrijft ruige, intense fictie. Hij heeft en groot ego en stijl. Veel van zijn oeuvre speelt in Los Angeles in de jaren 50, een heftige omgeving die bevolkt wordt door agenten en slechte daden. Zijn nieuwe boek, Blood’s a Rover, is het derde deel van een trilogie die, zoals de New York Review of Books het noemt, “een wrede, nieuwe geschiedenis weergeeft van de jaren 60 en 70 in de Verenigde Staten.” Zijn stijl wordt wel omschreven als “kaal”, “staccato” en “gecontroleerd.” Zoals een recensent het treffend beschreef: “Ellroy schrijft alsof hij letterlijk door de duivel op de hielen wordt gezeten.” Kijk hier naar deze unieke artiest van de misdaadroman.

In het West-Indisch Huis las hij een passage voor uit het boek en sprak hij met Jan Donkers over zijn werk.

Briljant, zinderend, geniaal, adembenemend: zomaar wat willekeurige beschrijvingen die gebruikt worden bij Jonathan Safran Foer’s twee veelgeprezen romans. Nu, op een leeftijd van 32 en vader van kleine kinderen, heeft Foer zijn aandacht verlegd naar non-fictie, en naar het voedsel dat wij eten. Eating Animals is niet een oproep tot vegetarisme, maar een goed onderbouwd en op sommige momenten schrikbarend inzicht in de vleesindustrie. In zijn bekende poëtische schrijfstijl neemt Foer de lezer in vogelvlucht mee door het onderwerp en in de wereld van microben en dierenmishandeling, tot het moment dat het uiteindelijk op het bord komt. Kijk hier naar een van de meest intellectuele literaire geesten van de Verenigde Staten.