Wie in Nederland zijn eerste huis koopt, moet tegenwoordig al snel een slordige 250.000 euro neertellen. Als je niet met z’n tweeën bent en meer dan het gemiddelde verdient, is dat een bedrag dat met geen mogelijkheid is op te brengen. Jansen & Janssen gaan op zoek naar een betaalbare starterswoning.

Met een modaal inkomen (30000 euro per jaar) kun je een hypotheek van anderhalve ton krijgen. Maar zijn er eigenlijk wel huizen van anderhalve ton? Een eerste zoektocht op woningsites levert alleen flats en garageboxen op. Gek genoeg gaan ook nieuwbouwhuizen voor twee tot drie ton van de hand. Overal in Nederland. Dat wil zeggen, bijna overal. Want in het Brabantse Casteren, in de gemeente Bladel hebben 34 jonge starters een huis gebouwd voor minder dan anderhalve ton. Waarom kan het in Casteren blijkbaar wel en in de rest van Nederland niet? Heeft er eigenlijk wel iemand belang bij betaalbaar bouwen?

Jansen & Janssen begeven zich op de bouwplaats en spreken met starters, wethouders, makelaars, projectontwikkelaars en alle mogelijke deskundigen. Want wat moet dat nou helemaal kosten, zo’n stapel stenen?
Bekijk hier de uitzending

Lees ook:
“Zelf bouwen. Kan dat?”
Hugo Priemus: “kabinet heeft fatwa afgezegend over de woningmarkt”
“Belgisch bouwen” uit VPRO Gids 35

Er is veel te veel kantoorruimte in Nederland, en er komt alleen maar meer bij. En dat terwijl je in een stad als Amsterdam tien jaar wacht op een huurwoning of drie ton neer mag tellen voor een krap flatje. Waarom bouwen we wel kantoren en geen huizen?

Jansen & Janssen gaan op zoek naar de economische logica van de leegstand. Ze spreken met de belegger, de vastgoedprofessor, de projectontwikkelaar, de wethouder en alle mogelijke andere deskundigen. Hoe is het mogelijk dat er doorgebouwd wordt terwijl er tegelijkertijd zoveel kantoren leegstaan? Daar moet toch flink verlies geleden worden? En waarom zakken de huurprijzen van die kantoren eigenlijk niet? Zit daar een truc achter?

Welke rol speelt de overheid? Want gemeentes beconcurreren elkaar om het hardst om hippe, creatieve bedrijven binnen te halen, maar creëren daarmee zelf de overcapaciteit. Door grond bouwrijp te maken en uit te geven en de wegen en leidingen alvast aan te leggen wordt er vaak dubbel werk gedaan. Dat klinkt niet als een erg efficiënte besteding van belastinggeld. Zou daar niet iets aan te doen zijn?

Jansen & Janssen gaan op zoek naar de verantwoordelijke overheid. Wie ziet er op toe dat er niet al te veel kantoren gebouwd worden?

Uitzending: 30 augustus 2007, 21.55 uur, Nederland 3

Bekijk hier de uitzending

Lees ook:
Wethouder moedigt kraken aan

Bekijk hier het interview met Maarten van Poelgeest

Hoeveel kantoorruimte staat er leeg?

“Out of office” - over de transformatie van kantoren, uit VPRO-Gids 34

We laten overal onze sporen na. Of we nu geld overmaken, bellen, e-mailen, gebruikmaken van een zoekmachine of een vliegreis maken, in allerlei databanken worden onze gegevens opgeslagen. Kun je nog anoniem zijn in een tijd waarin alle grenzen vervaagd zijn? Jansen & Janssen gaan op zoek naar je privacy.

Dankzij het digitale tijdperk is het voor overheden steeds eenvoudiger geworden om heel veel persoonsgegevens op te slaan en te koppelen. Sinds 11 september 2001 is vooral de Amerikaanse overheid ‘data hungry’, en probeert ze zoveel mogelijk gegevens te verzamelen. Gegevens van haar eigen burgers, maar ook van ons.

Onze Google-zoektermen kunnen opgevraagd worden, telefoonverkeer dat via Amerika loopt (zoals telefoneren via Skype) mag op inhoud bekeken worden, en Europese bedrijven met een vestiging in de VS vallen ook onder Amerikaanse wetgeving waardoor ze gedwongen kunnen worden om persoonsgegevens af te staan. Het lijkt erop dat steeds meer van onze gegevens de oceaan oversteken, zonder dat we weten wat er met die gegevens gebeurt.De afgelopen maanden heeft de Europese Commissie onderhandeld over een nieuw akkoord over passagiersgegevens. Minister Hirsch Ballin heeft besloten dat de Tweede Kamer eerst z’n goedkeuring moet uitspreken over het akkoord.

Jansen & Janssen spreken met europarlementarier Sophie in ‘t Veld, privacywaakhond Jacob Kohnstamm van het College Bescherming Persoonsgegevens en Aleid Wolfsen, PvdA-Tweede Kamerlid. Iedereen is het er over eens dat het nieuwe akkoord geen verbetering is: de termijn dat gegevens bewaard mogen worden is opgerekt en we weten niet wie er allemaal bij kan. Maar betekent dat dan ook dat de Tweede Kamer tegen zal stemmen?

Uitzending: 23 augustus, 22.00 uur, NED3

Bekijk hier de uitzending

Lees ook:

Kohnstamm: “Ik hoop dat Tweede Kamer tegen akkoord passagiersgegevens stemt”

“Wat doet een bedrijf met mijn gegevens? Gewoon vragen!”

Dossier Privacy (Holland Doc)

en: “Big Brother in je portefeuille” uit VPRO gids nr. 33

Deze uitzending kwam niet tot stand met medewerking van Buro Jansen en Janssen. Het televisieprogramma Jansen & Janssen is op geen enkele wijze gelieerd aan Buro Jansen en Janssen.

De laatste jaren neemt het aantal grutto’s in Nederland in rap tempo af. En dat ondanks de tientallen miljoenen euro’s aan subsidiegelden die we de afgelopen vijf jaar in de grutto en andere weidevogels hebben gestoken. Is de grutto nog te redden of kunnen we het beestje maar beter vergeten? Jansen & Janssen zoeken het uit.

Er zijn weinig vogels waar we ons zo tegenaan bemoeien als de grutto. De grutto broedt bij voorkeur in de Nederlandse weilanden en Nederland heeft dan ook internationale verantwoordelijkheid om het beestje te beschermen. En dus doen we onderzoek, heel veel onderzoek en geven we boeren al sinds de jaren tachtig subsidie om óm de gruttonesten heen te maaien en de vogels met rust te laten.

Ook de laatste jaren is er weer van alles geprobeerd: er is een gruttokaart gekomen, het project ‘Nederland Gruttoland’ zag het licht, er werd zelfs een ‘gruttogala’ gehouden ter ere van onze nationale vogel, maar veel heeft dat niet opgeleverd. De eerste cijfers wijzen uit dat ook 2007 weer een dramatisch jaar is geweest voor de grutto.

Jansen & Janssen trekken het veld in en spreken met onderzoekers, vogelliefhebbers, beleidsmakers, natuurbeschermers en boeren. Gaan grutto’s en het moderne boerenbedrijf eigenlijk wel zo goed samen? En als de subsidie zo weinig oplevert, kunnen we er dan niet beter mee stoppen of het geld anders besteden?

Uitzending: donderdag 16 augustus, 21.45 uur, Ned3
Bekijk hier de uitzending

Lees ook:

“Wat kost ons de grutto?”

en: “Domme Grutto” uit VPRO gids 32.

Groente-, fruit- en tuinafval hoort in de groene biobak. Een kleine moeite, en nog goed voor het milieu ook. Tenminste, dat verhaal is ons altijd verteld. Maar het ministerie van VROM stelt op haar website dat het voor het milieu niet meer uitmaakt of je gft gescheiden inzamelt. Hebben we dan al die jaren voor niets met een groene bak gezeuld? Jansen & Janssen zoeken het uit.

Nederland is niet langer kampioen afvalscheiding. De hoeveelheid ingezameld gft-afval daalt de laatste jaren, en de doelstellingen worden niet gehaald. Geen wonder, want Rotterdam is al gestopt met het ophalen van gft, en in grote delen van Den Haag wordt de groene bak alleen nog opgehaald als je een ‘gratis gft-abonnement’ aanvraagt. Nogal verwarrend, want gemeenten zijn tegelijk wettelijk verplicht om gft op te halen. Blijkbaar zijn het nu de gemeenten die mogen bepalen wat goed is voor het milieu.

Jansen & Janssen gaan op zoek naar een antwoord in afvalland en spreken met vuilnismannen, boze burgers en alle andere deskundigen die de grote gft-verwarring kunnen verklaren. Het duo vraagt zich af of het ministerie van VROM zelf nog wél weet wat het beste is voor het milieu. Zeker omdat we binnenkort ook onze plastic flesjes naar een flessenbak mogen gaan brengen. Kan VROM, het milieuministerie, ons ervan verzekeren dat dat wel de allerbeste optie voor het milieu is?

Bekijk hier de uitzending

Lees ook:

“Steeds minder gft-afval gescheiden ingezameld”

“Plastic Heroes: start gescheiden inzameling van plastic flessen en flacons”

Nieuwsbericht gemeente Groningen: “Groningen wil plastic liever niet gescheiden inzamelen”

“Lekker warm dankzij vuilnis” uit VPRO-gids 31.

Er wordt geschat dat 20% van de kunst die in Nederland verhandeld wordt vals is. Als die cijfers kloppen, worden er jaarlijks tienduizenden euro’s verdiend aan waardeloos werk. Hoe weet een argeloze kunstkoper of een schilderij ‘goed’ is of niet? Jansen & Janssen gaan op zoek naar echt vals werk.

Wie een beetje handig met kwast en penseel is, kan in Nederland een aardige boterham verdienen aan valse kunst. Een waardeloos schilderijtje van de rommelmarkt wordt afgeschuurd en tot negentiende eeuws landschapje getransformeerd of een bestaand werkje wordt een beetje opgeleukt door de kleuren wat op te frissen en de naam van een grote meester toe te voegen. Gouden handel, want een waardeloos doek wordt op die manier zomaar honderden of duizenden euro’s waard.

Maar dat zijn dan toch alleen de broddelwerkjes die je op internet of de braderie koopt? Volgens Ard Huiberts en Sander Kooistra, die een boek over valse kunst schreven, is de hele kunsthandel medeplichtig aan het kopersbedrog. De hebberigheid van koper en handelaar houdt het systeem in stand, en de schaamte doet de rest. Want welke kunstkenner wil toegeven dat hij fout zat?

Jansen & Janssen willen wel eens weten wie zich allemaal met het uitbannen van valse kunst bezig houden. Ze gaan langs bij de veilinghouder, de kunsthandelaar, de ex-vervalser en de ex-politieman om erachter te komen hoe de argeloze kunstkoper beschermd wordt tegen vals werk. Is dat een taak van justitie, zoals de commissie bestrijding valse kunst van de branchevereniging TMV zegt? Of zou de kunsthandel zelf meer kunnen doen?

Uitzending: 2 augustus 2007, NED 3, 22.00 uur.

Bekijk hier de uitzending

Lees ook:

“Is mijn Picasso echt? Tips en trucs voor de beginnende kunstkoper”

“Een echte Mondriaan (computer says no)” uit VPRO Gids nr. 30

Op de grote autobeurzen staan ze ieder jaar te glimmen: superzuinige concept cars die soms wel 1 op 100 rijden. Toch vinden we dit soort auto’s nooit terug bij de dealer om de hoek. Het Nederlandse wagenpark rijdt – ondanks benzineprijzen die door het dak zijn gegaan - bijna net zo onzuinig als twintig jaar geleden. Als je auto 1 op 20 haalt, mag je als bezitter al in je handen knijpen. Maar kunnen onze auto’s nou echt niet een stuk zuiniger, zeg 1 op 50?

De zoektocht naar de ultrazuinige auto voert Jansen & Janssen naar Munchen, waar twee ingenieurs sleutelen aan de Loremo, een autootje dat 1 op 66 rijdt en in 2009 op de markt moet gaan komen.

Gek genoeg wordt de Loremo niet door de BMW’s van deze wereld gemaakt. Blijkbaar zien de grote autofabrikanten geen brood in zuinigheid. Kunnen ze niet, of willen ze niet? Of hebben de autofabrikanten gelijk als ze zeggen dat er helemaal geen vraag is naar zuinige auto’s? Gelukkig hebben we een overheid die de verkoop van zuinige auto’s stimuleert. Met een energielabel - vergelijkbaar met dat voor koelkasten - kan de autokoper in een oogopslag zien of de auto in kwestie zuinig is of niet. Tenminste, dat was de bedoeling van de regeling. Maar hoeveel oogopslagen heb je precies nodig voordat je het begrijpt?

Uitzending: donderdag 26 juli om 22.00 uur op Nederland 3

Bekijk hier de uitzending

Lees ook:
Zuinig is duur: Hoe Volkswagen stopte met de productie van zuinige auto’s
en “Verkoop Toyota Prius ingestort?”