Aflevering 2: Waarom is er zoveel valse kunst op de markt?
Er wordt geschat dat 20% van de kunst die in Nederland verhandeld wordt vals is. Als die cijfers kloppen, worden er jaarlijks tienduizenden euro’s verdiend aan waardeloos werk. Hoe weet een argeloze kunstkoper of een schilderij ‘goed’ is of niet? Jansen & Janssen gaan op zoek naar echt vals werk.
Wie een beetje handig met kwast en penseel is, kan in Nederland een aardige boterham verdienen aan valse kunst. Een waardeloos schilderijtje van de rommelmarkt wordt afgeschuurd en tot negentiende eeuws landschapje getransformeerd of een bestaand werkje wordt een beetje opgeleukt door de kleuren wat op te frissen en de naam van een grote meester toe te voegen. Gouden handel, want een waardeloos doek wordt op die manier zomaar honderden of duizenden euro’s waard.
Maar dat zijn dan toch alleen de broddelwerkjes die je op internet of de braderie koopt? Volgens Ard Huiberts en Sander Kooistra, die een boek over valse kunst schreven, is de hele kunsthandel medeplichtig aan het kopersbedrog. De hebberigheid van koper en handelaar houdt het systeem in stand, en de schaamte doet de rest. Want welke kunstkenner wil toegeven dat hij fout zat?
Jansen & Janssen willen wel eens weten wie zich allemaal met het uitbannen van valse kunst bezig houden. Ze gaan langs bij de veilinghouder, de kunsthandelaar, de ex-vervalser en de ex-politieman om erachter te komen hoe de argeloze kunstkoper beschermd wordt tegen vals werk. Is dat een taak van justitie, zoals de commissie bestrijding valse kunst van de branchevereniging TMV zegt? Of zou de kunsthandel zelf meer kunnen doen?
Uitzending: 2 augustus 2007, NED 3, 22.00 uur.
Lees ook:
“Is mijn Picasso echt? Tips en trucs voor de beginnende kunstkoper”
“Een echte Mondriaan (computer says no)” uit VPRO Gids nr. 30
Schokkende uitzending. Vooral de apatische opstelling van de Commissie Bestrijding Valse Kunst doet de nekharen overeind staan. Het heeft bijna de schijn dat deze commissie uit zelfbehoud niet te streng durft te zijn richting de veilinghuizen.
En dan zonder blikken of blozen zeggen dat men niet adviseert om aangifte te doen, omdat het toch geen zin heeft. Deze commissie ligt ongeveer een half jaar na haar oprichting met alle ledematen in de lucht.
Brr….
PS jammer dat ik zo snel geen contactgegevens van de commissie kan vinden op het net.
een der comissieleden is Arno Verkade, Werkt bij Christies.
Wel wil ik betwijfelen of er werkelijk 20% vals is. Niet alle kunstenaars hebben een catalogus van gemaakt werk bijgehouden.
M.b.t. de voorwaarden van de veilinghuizen Federatie Veilinghouders: let op: je hebt maar één (1) maand om aan te tonen dat een werk vals is …..! En dat is in een aantal gevallen veel te weinig. Onderzoek kost tijd, zeker als er laboratoriumonderzoek aan te pas komt. En te laat reageren betekent dat je hangt!
Ik heb ervaring met een werk van Gustave de Smet, gekocht bij veilinghuis Glerum te Amsterdam. De inzender, een grote bekende kunsthandelaar uit de Spiegelstraat te Amsterdam, weigerde, ondanks een tweetal expertiserapporten, waaruit bleek dat dit kunstwerk niet van deze kunstenaar afkomstig was, het werk vals te noemen (de rechter oordeelde, dat ik zelf maar een kostbaar laboratoriumonderzoek moest doen laten uitvoeren)(niet gedaan).
Het werk is weer gewoon in de handel en laatstelijk opgedoken bij een veilinghuis in Middelburg, waar hij kennelijk het werk ter veiling heeft aangeboden…
Kopen bij de Amsterdamse veilinghuizen Christies en Sotheby’s geeft echter meer ruimte tot onderzoek (van 1 tot 5 jaar de tijd). Aan te bevelen dus. Een kopen bij goede serieuze kunsthandelaren die hun werk op echtheid schriftelijk garanderen. Niet voor 1 maand of 1 jaar, maar waar je na 5, 10 of 20 jaar nog kunt teruggaan met het werk en je geld kunt terugkrijgen. Ze bestaan, heus. Ook deze handelaren maken wel eens een fout (niets menselijks is hun vreemd) , maar wentelen dat niet af op de rug van hun klanten (al dan niet stiekum via een kleiner veilinghuis) maar nemen dat risico zelf. Vraag om (langdurige, schriftelijke) garanties!