Onze serie is begonnen als een mooi scenario. Zeventien afleveringen waarin individuele verhalen de diepte en breedte van hun historische context beschreven. Geen gewone geschiedenisles maar een serie die een nieuw pad tussen documentaire en geschiedenisles moest banen. We menen dat we over het geheel genomen daar redelijk goed in zijn geslaagd. De komende aflevering leverde echter enorme problemen op: Duitsland 1939, codenaam Vaterspeise.
De term komt van Richard von Schirach, de zoon van Baldur von Schirach. Vader was de leider van de Hitler Jugend geweest en tijdens de oorlog gouverneur van Wenen. Na de oorlog belande Baldur in de gevangenis vanwaar hij bijna dagelijks brieven naar zijn zoon stuurde. Gretig nam de jonge von Schirach deze tot zich en noemde ze zijn “vaterspeise” oftewel, vadervoedsel.
Dit verhaal zou het centrum moeten worden van een aflevering die de allure van het nazi regime nader moest duiden, het succes van de Anschluss ging verklaren, een licht zou werpen op nazi propaganda en tevens de begrippen schuld en verantwoordelijkheid zou aanscherpen. Dat was achteraf gezien misschien wat al te ambitieus.
Het grote probleem was om aan al deze verhalen recht te doen binnen 35 minuten. Dat bleek niet te gaan, er waren te veel verhalen met teveel detail, te veel sprekers met teveel verhalen. Bijna een heel jaar lang heeft onze researcher Christine geprobeerd het onmogelijk mogelijk te maken, tevergeefs. Vaterspeise, een woord dat onderhand niet meer op onze redactie mag worden uitgesproken, was onmaakbaar. Uiteindelijk moest er gesnoeid worden in het aantal verhalen en thema’s in de aflevering. Zoals Christine het uiteindelijke thema definieert:
“De research en productie van deze aflevering werd begeleid door de steeds terugkomende vragen - hoe heb je als hoogopgeleide en cultureel hoogstaande persoon aan de barbaarse gruweldaden van het nazi-regime mee kunnen doen? En wat voor leven leid je als je opgroeit als kind van een hoogstaande nazi functionaris? Ben je dan niet ook een slachtoffer? Bestaat er zoiets als een “erfschuld”?
Met maakster Britta Hosman werd naarstig gezocht naar de invalshoek die eenheid in de aflevering zou brengen. Als eerste werd het propagandaverhaal uit de aflevering gehaald en tot een eigen uitzending gemaakt; die heeft u afgelopen zondag kunnen zien.
Vervolgens bracht men het woud aan potentiële gasten terug tot drie: Richard von Schirach, Katrin Himmler (de achternicht van Heinrich Himmler) en Richard von Weizsäckern (oud-bondspresident van West-Duitsland). Drie zeer verschillende persoonlijkheden die allen op hun eigen manier in het reine probeerden te komen met de daden van hun families. Britta Hosman praat met hen over hun jeugd, hun meest prangende kwesties en de blijvende last van de zonden van hun vaders. Of we dichter bij antwoorden zijn gekomen laten we aan u de kijker over.
Meer over ‘1939 - Duitsland’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1939 - Duitsland’
- Lees alle weblogberichten over 1939
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1939
Ook in Nederland werden kinderen opgeleid om de toekomstige elite te worden in Hitlers rijk. Aanstaande donderdag bij Andere Tijden: de Reichsschule voor Nederlandse jongens.
Elke week maakt onze vormgever en ontwerper Robin een zogeheten “teaser” voor de website. Die teaser zijn altijd al heel mooi, maar met het komende thema - de sirenenzang van de Nazipartij - kon hij werkelijk aan de slag. Daarom een beetje extra hulde voor zijn bijdrage deze week. De webredactie is er bijzonder bij mee.
Abonneer je hier
Bekijk hier alle filmpjes over the making of In Europa
Klik hier