Archief

flag_of_the_united_kingdomSix episodes of “In Europa” are now available with English subtitles, so we can finally make at least part of the series available for an English speaking audience.

What is “In Europa”? Watch this video (3 min.):

Promo

Or click on the episodes below to watch them on this website:

1900 - Dawn of the Century (English subtitles):
The turn of the century brought promises of unfathomable progress. New machines, new techniques, new ideas all seemed to clear the way for a new society and a new world. But before long, it became clear that the new era would bring all kinds of new and unexpected challenges along with it. In the first episode, viewers are given a preview of what’s to come in the rest of the series.

1914 - Vienna & Sarajavo (English subtitles):
The First World War brought to a definitive end any of the optimism with which the century began. On June 28, a Serbian farmer’s son by the name of Gavrilo Princip assassinated Archduke Franz Ferdinand in Sarajevo. Six weeks later, war was declared. In Vienna, we meet the grandson of the murdered Franz-Ferdinand. In Sarajevo, still recovering from its most recent war, we meet Mile Princip, the assassin’s great-nephew. Depending on the way the winds of politics are blowing, his great-uncle alternates from being regarded as a hero to as a terrorist.

1915 - Ypres, Belgium (English subtitles):
The war of 1914 was supposed to be a simple affair, to be over by Christmas. Unfortunately, it proved to be a different, new kind of war. Trench warfare was perfected as both sides tore open the fields of Flanders and France with an ever growing arsenal of destruction. Poisonous gasses and flamethrowers were introduced to tip the balance. In West Flanders, a truck still makes daily runs to collect unexploded ammo: 250,000 kilos a year. For some, this violence proved to be too much and they went crazy with fear: shellshock. Soldiers who lost their nerve were shot. To this day, grandchildren are trying to rehabilitate their grandfathers’ names.

1916 - The Somme (English subtitles):
The First World War proved to be a fertile breeding ground for technology. New inventions like the tank were introduced to inflict more damage and win battles, while in surgery and medicine new ways were found to repair those damaged. The thousands of severely mutilated soldiers, the men without a face, were given new noses, ears and jaws thanks to the tender beginnings of plastic surgery. On the home front, film footage shows the horrors of the real war as large as life on the big screen to those who stayed behind. Not only the soldiers, but all of society was traumatized: when an orphaned soldier wandered around not knowing where he was and his photo appeared in the paper, hundreds of mothers, children and girlfriends came forward to claim them as their own husband, friend or father.

1929 - Berlin (English subtitles):
After his release from the Tegel Prison in Berlin, where he was serving a sentence for the murder of his girlfriend Ida, Franz Biberkopf, the protagonist in the novel Berlin Alexanderplatz, starts to panic. The new Berlin grabs him by the throat. The city is adrift; it’s decadent, frivolous and lawless. Berlin  was the cultural center of Europe and many artists from around the world flocked there. In the meantime, the rumblings of one of the greatest disasters that a European country has ever brought  upon itself were resonating from below. The city was dancing on the volcano. Hitler and his followers were warming up for their rise to power four years later. Nowadays, the city has rediscovered its position as a European cultural center.

1942 - Germany (English subtitles):
From behind the drawing boards of the furnace manufacturers Topf & Söhne, the engineers could look out the window and see the smoke rising from the chimneys of camp Buchenwald. That smoke came from cremation furnaces that they had designed, and similar furnaces manufactured by them also burned bodies at Auschwitz and Bergen-Belsen. Were you a collaborator if you worked for Topf & Söhne? Should you have refused to service the furnaces at Auschwitz? Did you talk about what you saw at home at the dinner table? There’s only one question that remains after this episode and one that will never be answered: What would you have done back then?

Terugkijkend op de gehele serie In Europa, heeft iedereen natuurlijk een eigen mening over welke uitzendingen de mooiste of de beste waren - en welke de slechtste. En hoewel die voorkeuren natuurlijk bijzonder subjectief zijn, zeggen ze vast wel iets over de kwaliteit van de uitzendingen.

En korte rondvraag leverde de volgende top-5 van de redactie op (in chronologische volgorde):
- 1915 - Ieper, België: Over België tijdens de Eerste Wereldoorlog
- 1942 - Duitsland: Over de firma Topf und Söhne, die ovens bouwde voor concentratiekampen
- 1945 - Duitsland & Rusland: Over bombardementen op Duitse steden en verkrachtingen van Duitse vrouwen door Russische soldaten
- 1974 - Portugal: Over de Anjerrevolutie en socialistische landbouwexperimenten
- 1989 - Roemenië: Over de val van Nicolae en Elena Ceausescu

Zijn dit ook uw favoriete uitzendingen, of denkt u er heel anders over?

En, nog veel leuker natuurlijk: Wat vond u de slechtste aflevering van de gehele serie? En waarom?

Laat het ons weten door hieronder te reageren.

Een bericht van een Vlaamse kijker over de dood van zijn vriend Jacques en de uitzending 1915 - Ieper, België.

Geachte redacteur,

In het begin van deze uitzending is er een interview met Frederik Covemaeker, zoon van de overleden landbouwer Jacques.

Die bewuste maandagavond 23 mei 1983, tweede Pinksteren, heb ik de bewuste obus zien en horen ontploffen. Ik was als eerste bij Jacques. Helaas, geen hulp kon baten.

Het is vreselijk Jacques, die een vriend wielertoerist was, te zien sterven door een obus uit een nutteloze oorlog. Ik heb mij in mijn leven nooit zo hulpeloos gevoeld als die avond, moederziel alleen in de velden met een vriend die je ziet sterven. Vanaf die avond kon ik mij inbeelden welk leed en verdriet de mensen hebben bij het overlijden van een zoon, een vader, een familielid, een vriend in oorlogsgeweld. Ik heb dit verdriet meegemaakt toen zijn echtgenote Magda op het veld, waar nu die boom geplant is, bij hem gekomen is. Dit is werkelijk onbeschrijfbaar en hopelijk kom ik dit naar meer tegen.

Op de foto zie de priester die hem de laatste sacramenten toedient.

Met vriendelijke groeten,
Walter Tailly

PS: Op het ogenblik van de feiten woonde ik in Loker, op vijfhonderd meter van het gebeuren, mijn vroegere huis kan je herkennen op jullie film.

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

Niet alleen Nederlandse troepen gebruikten fietsen. De foto hiernaast toont zelfs een soldaat met een vouwfiets, in 1915 in Italië, in een tamelijk bergachtig gebied. (Misschien illustreert dit eindelijk eens duidelijk waarom de Italianen zo weinig succes boekten in de Eerste Wereldoorlog.)

Het Nationaal Archief heeft een serie van zestig WOI-foto’s op Flickr.com geplaatst. Daar zitten wat ongebruikelijke afbeeldingen tussen, bijvoorbeeld die van een Russische krijgsgevangene, die zich als man verkleed had om mee te mogen vechten. Of een foto van de ‘Draden des doods’ op de Nederlands-Duitse grens. Of die hiernaast.

Maar natuurlijk vindt u ook allerhande loopgraven, krijgsgevangenen en gewonden in beeld, foto’s van de lucht- en de zeeoorlog, en talloze foto’s van legeroefeningen. Bekijk de hele serie WOI-foto’s hier.

Meer zien?
- Bekijk hier nog een tweede set Eerste Wereldoorlog-foto’s van het Nationaal Archief op Flickr
- Bekijk alle fotosets van het Nationaal Archief op Flickr

Wie al verbaasd was over kleurenfoto’s en kleurenbeelden van de Tweede Wereldoorlog, zal nauwelijks geloven dat die ook bestaan van de Eerste Wereldoorlog. Toch zijn er verschillende verzamelingen van kleurenfoto’s uit de Eerste Wereldoorlog te vinden, vaak Frans van oorsprong.

Een grote collectie foto’s vind je bijvoorbeeld op de website World War One Color Photos, waarvan de foto links afkomstig is.

Franse foto’s vind je op deze Franse website met veel foto’s uit Elzas-Lotharingen uit 1917 - niet alleen van soldaten, maar ook van gewone burgers en kinderen (foto rechts).

Ook van Duitse zijde zijn er kleurenfoto’s. Hans Hildenbrand, een Duitse officiële oorlogsverslaggever, maakte bijvoorbeeld deze serie (inclusief de foto links; klik op de afbeelding voor een vergroting).

Tenslotte zijn zijn er ook andere kleurenbeelden van de Eerste Wereldoorlog gemaakt - letterlijk gemaakt: met moderne technologie zijn zwartwit-beelden omgezet naar kleurenbeelden. Zie bijvoorbeeld dit YouTube-filmpje:

Nog een kleurenfilmpje kijken? Klik hier.

Eerdere berichten



Een van de aardige kanten van dit tijdsgewricht is dat er steeds meer online beschikbaar komt. Zo is onlangs de volledige reeks België in de Tweede Wereldoorlog op de website DBNL gepubliceerd - voor iedereen toegankelijk.

Het bestaat uit 9 delen (1-6 en 8-10; deel 7 is nooit verschenen), die tussen 1973 en 1990 verschenen zijn. Hierin is al het onderzoek gepubliceerd, dat tevens de basis vormde voor de bijbehorende TV-serie.

Voor wie altijd al meer heeft willen weten over België in de Tweede Wereldoorlog, heb ik alle delen op een rijtje gezet:
- Deel 1: De verloren vrede (1918-1939)
- Deel 2: Een bezet land
- Deel 3: De nieuwe orde
- Deel 4: Het verzet
- Deel 5: De kollaboratie
- Deel 6: Het verzet deel 2
- Deel 8: Het cultureel leven tijdens de bezetting
- Deel 9: Het minste kwaad
- Deel 10: Mei 1940, van Albertkanaal tot Leie

Geïnteresseerden in België tijdens de Eerste Wereldoorlog wijs ik natuurlijk met liefde op de In Europa-aflevering 1915: Ieper.

En wilde u zich altijd al eens verdiepen in Geschiedenis van de Nederlandse stam (1930) van Pieter Geyl: ook dit werk staat integraal online op dezelfde website. Waar gaat het over? In Geyl’s eigen woorden:
“Ik wil beproeven de geschiedenis van de Nederlandse stam te schetsen. Onder de Nederlandse stam versta ik alle volken en volksgroepen voor wie het Nederlands de moedertaal is.” Deze Nederlandse stam is “in twee hoofdgroepen verdeeld, met nog een verbasterd en haast verloren aanhangsel. Van de twee hoofdgroepen trouwens, behoort er een tot het Belgisch staatsgeheel”. Bekijk het hele boek hier.

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

Sinds zaterdag 20 september wordt de COMPLETE EERSTE SERIE van In Europa (1900-1943) herhaald, in blokken van twee afleveringen per zaterdagmiddag.

ZATERDAG 4 OKTOBER (Ned. 2):
- 13.40u: Aflevering 3: 1914 - Wenen & Sarajevo
- 14.15u: Aflevering 4: 1915 - Ieper, België

Het volledige uitzendschema van de herhalingen van de eerste serie vindt u hier.

Meer over ‘1914 - Wenen & Sarajevo’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1914 - Wenen & Sarajevo’
- Lees alle weblogberichten over 1914
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1914

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

“De Eerste Wereldoorlog wordt herinnerd als een zinloze slachting. Hoofdschuddend kijken we naar de miljoenen die sneuvelden voor ‘leugens’ en ‘holle kreten’. Maar onze verbijstering is arrogant en beledigend voor de soldaten. In hun ogen had de oorlog wel degelijk zin.”

Dit schrijft Rob Hartmans in Historisch Nieuwsblad in een artikel met de titel “De Eerste Wereldoorlog was geen collectieve verstandsverbijstering”. Hierin haalt hij onder andere de In Europa-aflevering over 1915 aan. Wie meer wil weten over 1915, kan ik - behalve de 1915-aflevering van In Europa - Rob Hartmans’ artikel van harte aanbevelen.

Het draait om de vraag of wij het verleden wel goed begrijpen. Waarom sloegen de soldaten niet veel massaler aan het muiten als ze de oorlog als ‘zinloos’ beschouwden? Is het een juiste interpretatie om te spreken van ‘blinde gehoorzaamheid’ (van de soldaten) of ‘collectieve verstandsverbijstering’ (van iedereen)? Of was er wel degelijk een ‘zin’ voor de soldaten toen, die wij nu niet zo snel meer begrijpen?

Verder noemt Hartmans ook een heleboel literatuurtips, die ik u niet wil onthouden. Niet alleen boeken van latere historici, maar ook vele van soldaten die deze loopgravenoorlog zelf hebben meegemaakt.

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

Een nieuwe filmversie van All Quiet on the Western Front staat gepland voor 2009, zag ik op IMDb. Dit is een verfilming van Im Westen Nichts Neues, een boek uit 1929 van Erich Maria Remarque over de ervaringen van jonge Duitse soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog. Nazi-Duitsland beschouwde dit als een anti-oorlogsboek, bestempelde het tot ongewenste kost voor de Duitse jeugd en verbood het. In 1938 werd Remarque, die sinds 1932 al buiten Duitsland woonde, zelfs zijn Duitse staatsburgerschap afgenomen.

Dit is bepaald niet de eerste verfilming: eerder verschenen er al een All Quiet on the Western Front van Delbert Mann (1979) en een All Quiet on the Western Front van Lewis Milestone (1930). In beide films wordt Amerikaans gesproken. De film van Lewis Milestone (1930) werd beloond met 2 Oscars: de Academy Awards voor Beste Film en voor Beste Regisseur.

Een prachtige episode zie je vlak na het begin van Milestone’s film: de leraar van de klas waarin alle hoofdpersonen van de film zitten, spoort in een steeds gloedvoller en bombastischer wordend betoog zijn leerlingen aan om zich en masse aan te melden voor het leger. Terwijl op de achtergrond de marcherende soldaten door mensenmassa’s worden toegejuicht, horen we de leraar maar liefst vier minuten lang (!) oreren tegen de klas. Hij richt zich tot verschillende leerlingen, die hij individueel de vraag stelt of ze zich willen aanmelden voor het leger - waarna de opgezweepte leerlingen dit collectief gaan doen.

KIJKTIP:
- Bekijk All Quiet on the Western Front van Lewis Milestone (1930) integraal (op www.archive.org).

LEESTIPS:
- Erich Maria Remarque - Im Westen Nichts Neues (Van het westelijk front geen nieuws/All Quiet on the Western Front)
- Erich Maria Remarque - Der Weg Zurück (vervolg op Im Westen Nichts Neues)

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

EUDe aflevering over de firma Topf und Söhne (1942) van de tv-serie In Europa heeft de persprijs voor het beste tv-programma gekregen van het Europees Parlement-bureau Den Haag. De VPRO-serie maakte Europa zichtbaar voor een groot publiek, aldus een journalistenjury.

» Lees verder

de_schaep.jpgHet in elkaar monteren van een aflevering is een hels karwei. Er moeten keuzes gemaakt worden over vorm en inhoud op basis van kunde en instinct. Soms betekent dit dat je waardevolle bijdragen moet weglaten voor het verhaal dat je maakt. In zo’n geval blijft dat materiaal stilletjes liggen wachten tot iemand anders dit weer oppikt.

Een mooi voorbeeld hiervan is het interview met Sophie de Schaepdrijver, professor aan Penn State University en een expert op het gebied van de Eerste Wereldoorlog. Ze gaat in gesprek met onze eindredacteur Roel van Broekhoven over het pad naar de Grote Oorlog. Een mooi interview dat ik u niet wilde onthouden:

Bekijk het hele interview hier

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

oorlogisnergensvoornodig.jpgDe In Europa Salon van OVT van afgelopen zondag was ook deze keer weer een zowel qua bezoekers als inhoud afgeladen geheel. Geert Mak ging in gesprek met militair historicus Wim Klinkert en medisch historicus Leo van Bergen, auteur van Zacht en Eervol. Lijden en sterven in de Grote Oorlog - een bijzonder (goed) boek over het lichamelijke en psychische leed van de soldaten in de loopgraven van 1914-1918.

Beluister hier de In Europa Salon - 1915.

Alle uitgezonden In Europa Salons kunt u beluisteren via deze link.

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

afl1915.jpg
Komende zondag om 21:05 aflevering 4 van In Europa. Geert Mak trekt naar Ieper, het grootste kerkhof van de wereld. Daar kwam het front in 1915 tot stilstand.

Extra: een interview met regisseur Roel van Broekhoven over de allereerste aflevering die we hebben gemaakt.

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

Gisteren was er natuurlijk alle aandacht voor de herdenking van de slag bij Passchendaele, maar wat ik me niet had gerealiseerd was dat een van mijn favoriete tv-helden daar is omgekomen. Het moment dat Captain Edmund Blackadder tenslotte toch uit de loopgraven stormt staat me nog goed bij. Voor de liefhebber die laatste scène.

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

senegaleseww1.jpg

“It is quite impossible that I should return alive. [But] don’t be grieved at my death, because I shall die arms in hand, wearing the warrior’s clothes. This is the most happy death that anyone can die.”

De woorden van een soldaat voor de slag bij de Somme. Maar niet van een Brit of Fransman die zijn thuisland verdedigt of een Duitser die voor zijn Keizer vecht. Ze werden opgeschreven door Indar Singh, een Sikh uit India. Hij was een van de ongeveer 140.000 Indiërs die aan het Westelijke Front voor hun kolonisator vochten. Nog eens zo’n aantal bevond zich aan het Oostelijke front in het huidige Irak.

» Lees verder

boekenja.jpgIn de podcasts noemt Geert Mak ook andere boeken die aan een beter begrip van landen, personen of tijdperken bijdragen. Daarom beginnen we vanaf vandaag met de Leeslijst.

U, geachte lezer, wil ik vooral aanmoedigen om met uw eigen suggesties te komen om voor een immer groeiende bibliotheek te zorgen. Voor deze week graag uw titels voor de periode 1914-1918, graag met motivatie. We trappen af met de boeken die Mak ons zelf voorstelde. Vult u zelf vooral aan.

VOOR DE PERIODE 1900-1914

radetzky.jpg Radetzkymars, door Joseph Roth. De geschiedenis van het verval van de Habsburgse monarchie gezien door de ogen van de hoofdpersoon, kapitein von Trotta. Het verhaal begint in 185 met diens grootvader, die door een toeval het leven van de jonge keizer redt, en eindigt met de dood van de keizer in 1916. Het geheel is doordrenkt van de nostalgische “Sisi”-sfeer van het Habsburgse Rijk. Een rijk dat aan het begin van het boek nog mag geloven in haar sprookje, maar dat met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog onafwendbaar op de afgrond afstevent.


hitlers_wien.jpgHitlers Wien, door Brigitte Hamann. In het eerste hoofdstuk van het boek en in de tweede aflevering van onze serie zullen we ons in het Wenen van 1906 verdiepen. Als een broedplaats van nieuwe, wilde ideeën - maar vooral als een voorzichtige reconstructie van Hitler’s leven als jongeman.

VOOR DE PERIODE 1914-1918

veldenvanweleer.jpgVelden van Weleer: “Een onovertroffen reisgids langs de Belgische en Franse slagvelden van de Eerste Wereldoorlog is het voortdurend bijgewerkte boek van Chrisje en Kees Brants.” Vol met dagboekfragmenten van soldaten probeert het boek een inzicht in de waanzin van de Grote Oorlog te geven.

keegan.jpgThe First World War, door John Keegan. Het beste, alomvattende boek over de Grote Oorlog door één van de bekendste militair historici. Keegan beperkt zich niet tot het westelijk front, maar neemt ook de de zeeën en oostelijke oorlogstheaters mee. Een onmisbaar standaardwerk.

De redactie ziet uw suggesties met interesse tegemoet.

Meer over ‘1900 - Dawn of the Century’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1900 - Dawn of the Century’
- Lees alle weblogberichten over 1900
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1900

Meer over ‘1906 - Berlijn & Wenen’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1906 - Berlijn & Wenen’
- Lees alle weblogberichten over 1906
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1906

somme.jpg
De tweede aflevering van de wekelijkse podcast staat weer voor u klaar. Vandaag deel II, 1914-1918, de Eerste Wereldoorlog. Om de vorige aflevering te beluisteren klikt u hier. Wie zich wil abonneren, kan dat hier doen. Mocht u vragen hebben over hoe het allemaal werkt, klikt u dan hier. Veel plezier.

Downloaden van deze aflevering kan via deze link (klik uw rechtermuistoets en kies voor opslaan als….)

UPDATE: Onze player doet raar, we werken er aan. De webredactie betreurt de omslachtigheid.
UPDATE II: Komt u er echt niet meer uit, dan kunt u ook gewoon op deze plek terecht. De Webredactie hoopt dat uw dag en uw liefde voor Europese geschiedenis door deze zaken niet al te zeer verpest is. Wij wensen u nog een fijne dag.

Er is op dit moment een crew nabij Ieper om samen met Piet Chielens, de conservator van het museum In Flanders Fields in Ieper, de laatste hand te leggen aan de uitzending van 1915. Het oorlogsmuseum In Flanders Fields dankt zijn naam aan het beroemde gedicht van John McCrae. Die tekst zou de basis zijn voor Jaques Brel’s Marieke. En hierbij meteen de vraag voor nieuwe lezers: is dat ook zo? Het beste antwoord krijgt een prijs.

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

» Lees verder

Archief