Archief

flag_of_the_united_kingdomSix episodes of “In Europa” are now available with English subtitles, so we can finally make at least part of the series available for an English speaking audience.

What is “In Europa”? Watch this video (3 min.):

Promo

Or click on the episodes below to watch them on this website:

1900 - Dawn of the Century (English subtitles):
The turn of the century brought promises of unfathomable progress. New machines, new techniques, new ideas all seemed to clear the way for a new society and a new world. But before long, it became clear that the new era would bring all kinds of new and unexpected challenges along with it. In the first episode, viewers are given a preview of what’s to come in the rest of the series.

1914 - Vienna & Sarajavo (English subtitles):
The First World War brought to a definitive end any of the optimism with which the century began. On June 28, a Serbian farmer’s son by the name of Gavrilo Princip assassinated Archduke Franz Ferdinand in Sarajevo. Six weeks later, war was declared. In Vienna, we meet the grandson of the murdered Franz-Ferdinand. In Sarajevo, still recovering from its most recent war, we meet Mile Princip, the assassin’s great-nephew. Depending on the way the winds of politics are blowing, his great-uncle alternates from being regarded as a hero to as a terrorist.

1915 - Ypres, Belgium (English subtitles):
The war of 1914 was supposed to be a simple affair, to be over by Christmas. Unfortunately, it proved to be a different, new kind of war. Trench warfare was perfected as both sides tore open the fields of Flanders and France with an ever growing arsenal of destruction. Poisonous gasses and flamethrowers were introduced to tip the balance. In West Flanders, a truck still makes daily runs to collect unexploded ammo: 250,000 kilos a year. For some, this violence proved to be too much and they went crazy with fear: shellshock. Soldiers who lost their nerve were shot. To this day, grandchildren are trying to rehabilitate their grandfathers’ names.

1916 - The Somme (English subtitles):
The First World War proved to be a fertile breeding ground for technology. New inventions like the tank were introduced to inflict more damage and win battles, while in surgery and medicine new ways were found to repair those damaged. The thousands of severely mutilated soldiers, the men without a face, were given new noses, ears and jaws thanks to the tender beginnings of plastic surgery. On the home front, film footage shows the horrors of the real war as large as life on the big screen to those who stayed behind. Not only the soldiers, but all of society was traumatized: when an orphaned soldier wandered around not knowing where he was and his photo appeared in the paper, hundreds of mothers, children and girlfriends came forward to claim them as their own husband, friend or father.

1929 - Berlin (English subtitles):
After his release from the Tegel Prison in Berlin, where he was serving a sentence for the murder of his girlfriend Ida, Franz Biberkopf, the protagonist in the novel Berlin Alexanderplatz, starts to panic. The new Berlin grabs him by the throat. The city is adrift; it’s decadent, frivolous and lawless. Berlin  was the cultural center of Europe and many artists from around the world flocked there. In the meantime, the rumblings of one of the greatest disasters that a European country has ever brought  upon itself were resonating from below. The city was dancing on the volcano. Hitler and his followers were warming up for their rise to power four years later. Nowadays, the city has rediscovered its position as a European cultural center.

1942 - Germany (English subtitles):
From behind the drawing boards of the furnace manufacturers Topf & Söhne, the engineers could look out the window and see the smoke rising from the chimneys of camp Buchenwald. That smoke came from cremation furnaces that they had designed, and similar furnaces manufactured by them also burned bodies at Auschwitz and Bergen-Belsen. Were you a collaborator if you worked for Topf & Söhne? Should you have refused to service the furnaces at Auschwitz? Did you talk about what you saw at home at the dinner table? There’s only one question that remains after this episode and one that will never be answered: What would you have done back then?

Niet alleen Nederlandse troepen gebruikten fietsen. De foto hiernaast toont zelfs een soldaat met een vouwfiets, in 1915 in Italië, in een tamelijk bergachtig gebied. (Misschien illustreert dit eindelijk eens duidelijk waarom de Italianen zo weinig succes boekten in de Eerste Wereldoorlog.)

Het Nationaal Archief heeft een serie van zestig WOI-foto’s op Flickr.com geplaatst. Daar zitten wat ongebruikelijke afbeeldingen tussen, bijvoorbeeld die van een Russische krijgsgevangene, die zich als man verkleed had om mee te mogen vechten. Of een foto van de ‘Draden des doods’ op de Nederlands-Duitse grens. Of die hiernaast.

Maar natuurlijk vindt u ook allerhande loopgraven, krijgsgevangenen en gewonden in beeld, foto’s van de lucht- en de zeeoorlog, en talloze foto’s van legeroefeningen. Bekijk de hele serie WOI-foto’s hier.

Meer zien?
- Bekijk hier nog een tweede set Eerste Wereldoorlog-foto’s van het Nationaal Archief op Flickr
- Bekijk alle fotosets van het Nationaal Archief op Flickr

Wie al verbaasd was over kleurenfoto’s en kleurenbeelden van de Tweede Wereldoorlog, zal nauwelijks geloven dat die ook bestaan van de Eerste Wereldoorlog. Toch zijn er verschillende verzamelingen van kleurenfoto’s uit de Eerste Wereldoorlog te vinden, vaak Frans van oorsprong.

Een grote collectie foto’s vind je bijvoorbeeld op de website World War One Color Photos, waarvan de foto links afkomstig is.

Franse foto’s vind je op deze Franse website met veel foto’s uit Elzas-Lotharingen uit 1917 - niet alleen van soldaten, maar ook van gewone burgers en kinderen (foto rechts).

Ook van Duitse zijde zijn er kleurenfoto’s. Hans Hildenbrand, een Duitse officiële oorlogsverslaggever, maakte bijvoorbeeld deze serie (inclusief de foto links; klik op de afbeelding voor een vergroting).

Tenslotte zijn zijn er ook andere kleurenbeelden van de Eerste Wereldoorlog gemaakt - letterlijk gemaakt: met moderne technologie zijn zwartwit-beelden omgezet naar kleurenbeelden. Zie bijvoorbeeld dit YouTube-filmpje:

Nog een kleurenfilmpje kijken? Klik hier.

Een mooie anekdote uit een email aan de redactie:

‘N.a.v. de uitzending over Gavrilo Princip door Geert Mak kwam ik bij onderstaande bladzijde 52 uit Jo Spier, Dat alles heeft mijn oog gezien: Herinneringen aan het concentratiekamp Theresienstadt (Elsevier, 1978). Wellicht is dit Geert Mak onbekend, en daarom verzoek ik u het hem door te sturen:

“Serajewo
Theresienstadt 1943

We zaten in onze werkplaats zonder kolenschop. Men deelde ons bij het kampmagazijn mede dat ze geen kolenschoppen hadden maar men verklaarde zich bereid om iets te bezorgen waarmee we ons zouden kunnen behelpen.

Ze gaven ons een voorwerp dat bij nadere beschouwing het naambordje van een graf bleek te zijn. Op het bordje stond: ‘Hier ruhet der Serbische Märtyrer Gabriël Princip’. [red.: tekening hiernaast]

Gabriël Princip was de Servische student die in 1914 de Oostenrijkse troonopvolger bij een bezoek aan Serajewo heeft doodgeschoten. Dat was het ’startschot’ voor de Eerste Wereldoorlog. Hij is in de gevangenis van Theresienstadt aan tuberculose gestorven. Twee jaar lang hebben we kolen geschept met z’n gedenkteken.”

J. van A.’


De webredactie dankt J. van A. bijzonder hartelijk - ook voor de tekening!

Meer lezen over Jo Spier?

- Bekijk een aantal van de cartoons van illustrator Jo Spier (op Flickr.com) van ná de Tweede Wereldoorlog, waarin hij annexatie van Duits grondgebied door Nederland bepleit

- Zie zijn biografie op de onderzoekswebsite VillaBouchina.nl of in de digitale versie van het Biografisch Woordenboek van Nederland (BWN)

Meer over ‘1914 - Wenen & Sarajevo’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1914 - Wenen & Sarajevo’
- Lees alle weblogberichten over 1914
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1914

Sinds zaterdag 20 september wordt de COMPLETE EERSTE SERIE van In Europa (1900-1943) herhaald, in blokken van twee afleveringen per zaterdagmiddag.

ZATERDAG 4 OKTOBER (Ned. 2):
- 13.40u: Aflevering 3: 1914 - Wenen & Sarajevo
- 14.15u: Aflevering 4: 1915 - Ieper, België

Het volledige uitzendschema van de herhalingen van de eerste serie vindt u hier.

Meer over ‘1914 - Wenen & Sarajevo’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1914 - Wenen & Sarajevo’
- Lees alle weblogberichten over 1914
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1914

Meer over ‘1915 - Ieper, België’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1915 - Ieper, België’
- Lees alle weblogberichten over 1915
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1915

Eerdere berichten



salon25novklein1.jpgNaast de lovende reacties (waarvoor dank) komen er ook kritische opmerkingen binnen (waarvoor dank). Over de inhoudelijke keuzes die in de uitzendingen worden gemaakt is niet iedereen het eens (dan zouden hier de alarmbellen pas echt gaan rinkelen), vaak komt het erop neer dat men de context, de nuancering, of de andere interpretaties mist in de uitzendingen. Soms is de kritiek terecht, soms ook niet. In een tv-serie kun je helaas nu eenmaal veel minder kwijt dan op papier.

Maar voor iedere pijn hebben we een medicijn, want juist om rond de uitzendingen verdieping aan te brengen is er de In Europa Salon bij onze vrienden van OVT. Iedere zondagochtend van 10 tot 11 uur op Radio 1 is er alle ruimte voor discussie en verbreding. Luistert u dus vooral mee: live op Radio 1 of achteraf via de website van OVT.

In de laatste editie schoven naast Geert Mak twee historici aan met grote staat van dienst: prof. Henk Wesseling en Sophie de Schaepdrijver. Gedrieën gingen ze uitvoerig in op de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog.

Beluister hier de In Europa Salon - 1914.

Alle uitgezonden In Europa Salons kunt u beluisteren via deze link.

Meer over ‘1914 - Wenen & Sarajevo’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1914 - Wenen & Sarajevo’
- Lees alle weblogberichten over 1914
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1914

britta.jpgAflevering 1914 zit op dit moment in de montage. De komende dagen zit documentairemaakster Britta Hosman te werken aan haar verhaal van misdaad en boete. Een familiedrama waar aan beide kanten de gevolgen van een enkel gaatje in een uniform 93 jaar later nog te voelen zijn. In Sarajevo spreekt ze de familie van de dader, in Wenen die van het slachtoffer. Georg von Hohenberg is de kleinzoon van Franz Ferdinand, de kroonprins van de Oostenrijkse Dubbelmonarchie wiens dood het bepalende zetje gaf voor de Eerste Wereldoorlog.

In Bosnië woont Gavrilo Mile Princip, achterneef van de beroemde Gavrilo Princip, de moordenaar van Franz Ferdinand. Mile’s kijk op de gebeurtenissen van 1914 zijn wezenlijk anders dan die van de mensen buiten de Servische gemeenschap, Gavrilo was een held van zijn volk, iemand die op durfde te staan tegenover de Oostenrijkse onderdrukker, een echte Serviër.

Meer over ‘1914 - Wenen & Sarajevo’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1914 - Wenen & Sarajevo’
- Lees alle weblogberichten over 1914
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1914

Hieronder alvast stills uit de aflevering.

» Lees verder

senegaleseww1.jpg

“It is quite impossible that I should return alive. [But] don’t be grieved at my death, because I shall die arms in hand, wearing the warrior’s clothes. This is the most happy death that anyone can die.”

De woorden van een soldaat voor de slag bij de Somme. Maar niet van een Brit of Fransman die zijn thuisland verdedigt of een Duitser die voor zijn Keizer vecht. Ze werden opgeschreven door Indar Singh, een Sikh uit India. Hij was een van de ongeveer 140.000 Indiërs die aan het Westelijke Front voor hun kolonisator vochten. Nog eens zo’n aantal bevond zich aan het Oostelijke front in het huidige Irak.

» Lees verder

boekenja.jpgIn de podcasts noemt Geert Mak ook andere boeken die aan een beter begrip van landen, personen of tijdperken bijdragen. Daarom beginnen we vanaf vandaag met de Leeslijst.

U, geachte lezer, wil ik vooral aanmoedigen om met uw eigen suggesties te komen om voor een immer groeiende bibliotheek te zorgen. Voor deze week graag uw titels voor de periode 1914-1918, graag met motivatie. We trappen af met de boeken die Mak ons zelf voorstelde. Vult u zelf vooral aan.

VOOR DE PERIODE 1900-1914

radetzky.jpg Radetzkymars, door Joseph Roth. De geschiedenis van het verval van de Habsburgse monarchie gezien door de ogen van de hoofdpersoon, kapitein von Trotta. Het verhaal begint in 185 met diens grootvader, die door een toeval het leven van de jonge keizer redt, en eindigt met de dood van de keizer in 1916. Het geheel is doordrenkt van de nostalgische “Sisi”-sfeer van het Habsburgse Rijk. Een rijk dat aan het begin van het boek nog mag geloven in haar sprookje, maar dat met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog onafwendbaar op de afgrond afstevent.


hitlers_wien.jpgHitlers Wien, door Brigitte Hamann. In het eerste hoofdstuk van het boek en in de tweede aflevering van onze serie zullen we ons in het Wenen van 1906 verdiepen. Als een broedplaats van nieuwe, wilde ideeën - maar vooral als een voorzichtige reconstructie van Hitler’s leven als jongeman.

VOOR DE PERIODE 1914-1918

veldenvanweleer.jpgVelden van Weleer: “Een onovertroffen reisgids langs de Belgische en Franse slagvelden van de Eerste Wereldoorlog is het voortdurend bijgewerkte boek van Chrisje en Kees Brants.” Vol met dagboekfragmenten van soldaten probeert het boek een inzicht in de waanzin van de Grote Oorlog te geven.

keegan.jpgThe First World War, door John Keegan. Het beste, alomvattende boek over de Grote Oorlog door één van de bekendste militair historici. Keegan beperkt zich niet tot het westelijk front, maar neemt ook de de zeeën en oostelijke oorlogstheaters mee. Een onmisbaar standaardwerk.

De redactie ziet uw suggesties met interesse tegemoet.

Meer over ‘1900 - Dawn of the Century’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1900 - Dawn of the Century’
- Lees alle weblogberichten over 1900
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1900

Meer over ‘1906 - Berlijn & Wenen’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1906 - Berlijn & Wenen’
- Lees alle weblogberichten over 1906
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1906

somme.jpg
De tweede aflevering van de wekelijkse podcast staat weer voor u klaar. Vandaag deel II, 1914-1918, de Eerste Wereldoorlog. Om de vorige aflevering te beluisteren klikt u hier. Wie zich wil abonneren, kan dat hier doen. Mocht u vragen hebben over hoe het allemaal werkt, klikt u dan hier. Veel plezier.

Downloaden van deze aflevering kan via deze link (klik uw rechtermuistoets en kies voor opslaan als….)

UPDATE: Onze player doet raar, we werken er aan. De webredactie betreurt de omslachtigheid.
UPDATE II: Komt u er echt niet meer uit, dan kunt u ook gewoon op deze plek terecht. De Webredactie hoopt dat uw dag en uw liefde voor Europese geschiedenis door deze zaken niet al te zeer verpest is. Wij wensen u nog een fijne dag.

mak.JPG

Welkom bij de In Europa Podcast. Vanaf vandaag zal Geert Mak ons door honderd jaar Europese geschiedenis leiden. We beginnen vandaag met hoofdstuk 1, 1900-1914.
Downloaden kunt u hier.

Meer over ‘1900 - Dawn of the Century’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1900 - Dawn of the Century’
- Lees alle weblogberichten over 1900
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1900

Meer over ‘1906 - Berlijn & Wenen’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1906 - Berlijn & Wenen’
- Lees alle weblogberichten over 1906
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1906

Archief