Nog steeds denken kijkers dat de televisieserie In Europa gemaakt wordt door Geert Mak zelf. Mede op zijn verzoek spreek ik dat hier maar weer eens tegen. De tv serie In Europa wordt gemaakt door een uitgebreide redactie, die inmiddels al zo’n twee jaar met het project bezig is (zie colofon voor alle medewerkers). Natuurlijk is Mak’s boek het uitgangspunt. We volgen zijn reisroute, zijn historische voorkeur. Maar het kan niet anders of we moeten uit zijn verhalen een keuze maken. We kunnen immers niet alles vertellen.
De keuze wat we in welke aflevering laten zien, maken wij. Natuurlijk in samenspraak met Geert, maar hij heeft zich vanaf het begin op het standpunt gesteld dat de tv-serie onze zaak is. Hij schreef het boek, wij maken aan de hand daarvan deze serie.
Elke aflevering wordt gemaakt door steeds weer een andere regisseur, die aan de hand van een gedetailleerd scenario op stap gaat. Voor elk scenario is een researcher op reis geweest, die stapels boeken heeft gelezen, ontelbare telefoontjes gepleegd, mails geschreven etc. De meeste hoofdpersonen uit de afleveringen komen in Geert’s boek niet voor, die hebben wij speciaal voor de serie geselecteerd. Want televisie kent andere wetten dan een boek.
In Europa op tv is geen geschiedenisles, geen serie tv-colleges. Onze hoofdpersonen zijn bij voorkeur dan ook geen historici. De serie vertelt hoe het geweest moet zijn om in bepaalde periodes van die eeuw te leven, hoe het voelde, wat het met je deed. Liefst verteld door mensen van vlees en bloed die het hebben meegemaakt. Betrokken, emotionele vertellingen. En Geert Mak geeft met zijn voice over een historische context aan die verhalen.
Dus wie schrijft dat er wel meer over 1922 valt te vertellen dan de moord op Rathenau heeft gelijk. Maar zelfs als je 35 keer 35 minuten hebt om een hele eeuw te vertellen, dan nog moet je kiezen. Die keuze maken wij als redactie - en niet Geert Mak - elke week weer. Die keuze is uiterst subjectief en lang niet altijd bepaald door het historische belang van een gebeurtenis of een hoofdpersoon uit een bepaalde aflevering. We gaan voor de serie bijna altijd in de eerste plaats uit van de kracht van de hoofdpersonen en de manier waarop ze hun persoonlijke verhalen kunnen vertellen. In de hoop dat de kijker zich in die hoofdpersoon kan verplaatsen. Dat hij/zij begrijpt waarom mensen op bepaalde momenten in die eeuw deden wat ze deden.
Daar heb je misschien weinig aan voor je tentamen geschiedenis van de 20ste eeuw. Maar het vertelt wel veel over ons mensen, over de stommiteiten die we begaan, de zwakheden die we hebben en de moed die we op sommige momenten betrachten. Daarover, en over niks meer of minder gaat de televisie serie In Europa. En Geert Mak’s boek en hijzelf zijn daarbij een rijke, onuitputtelijke bron.
Als het goed is vullen boek en tv-serie elkaar aan. En wie meer geschiedenis wil, meer duiding, die kan altijd terecht bij de collega’s van het radioprogramma OVT, bij /Geschiedenis of op deze website.
Roel van Broekhoven (eindredacteur)
De website van Geert Mak en die van zijn uitgeverij Atlas berichten:
Abonneer je hier
Bekijk hier alle filmpjes over the making of In Europa
Klik hier