Wat vindt u van ‘1961 - DDR’?

18 reacties

• De reactie van de oude Stasi-agent is vaak gehoord. Het marxisme zou een utopie zijn, de mens is niet te verenigen met de idealen van het communisme. Maar het communisme van Marx en Lenin sprak zich juist uit tegen utopisme. De kritieken van Marx op utopistisch communisme wind er geen doekjes om, in het boek ‘Marx, zo gelezen’ van Jasper Schaaf kunt u dit onder andere lezen. Marx was geen naive idealist, maar een wetenschappelijk socialist.

  Het treurige is dat het socialisme nooit een eerlijke kans heeft gehad, de revoluties geleid door communisten over de gehele wereld hebben allemaal plaats gevonden in derde wereld landen, terwijl de meest reactionaire kapitalistische regimes destijds het meest ontwikkeld waren. De USSR en later andere socialistische regimes hebben het zwaar te verduren gekregen, met oorlogen, handelsbarrières, sabotage, etc.

  Overigens is het ook interessant om te zien dat het economisch totaal slecht gaat met vrijwel alle voormalige socialistische staten, de fabrieken en landerijen zijn na de val van de muur voor een appel en ei verkocht, waarna vervolgens tal van bedrijven failliet zijn gegaan. Werkeloosheid, racisme en ziektes die uitgeroeid waren in het socialisme staken weer de kop op.

  Freek 25-01-2009

• Diezelfde ex-Stasi-agent zei ook dat met zoveel mensen en dus met zoveel verschillende idealen en behoeften socialisme en communisme bij voorbaat niet kunnen bestaan. Laat staan dat je het kunt opleggen door een land hermetisch van de wereld af te sluiten. De theorie is mooi, de praktijk is anders. Een duur experiment in alle opzichten, waarvoor ook de huidige jongere generatie nog moet boeten. Voor veel ouderen, waar ook ter wereld en onder welk politiek systeem dan ook, was “vroeger toch alles beter”. Deze man ziet het anders. Ik vond het een van de mooiste afleveringen!

  Jos 25-01-2009

• L.S.
  Graag geef ik een reactie over uw programma over de bouw van de muur, al was het maar omdat ik voor mijn werk veel in de (voormalige) DDR en de huidige “Neue Bundesländer” was.
  De insteek van het programma, dat het hier om een experiment van Duitsers zou gaan, vind ik volstrekt verkeerd. Het is een vervalsing van de geschiedenis. De inhoud van het de reportage is overigens verder hoogst interessant en boeiend.
  Na de tweede wereldoorlog heeft de geschiedenis in Oost-Duitsland zich door de Russische overheersing geheel anders ontwikkeld dan die in West-Duitsland.
  West-Duitsland werd door de geallieerden min of meer weer op de been geholpen en Oost-Duitsland werd leeggeroofd door de Russen. Niet alleen materiaal maar ook intellectuelen van enige betekenis werden naar Moskou gehaald. Hhet land bleef berooid achter. Mannen in West-Duitsland keerden weer terug bij hun families. Mannen uit Oost-Duitsland keerden of nooit meer terug of waren al opgegeven door de familie als zij na vele jaren terugkeerden bij hun families. Jaren waarin taal noch teken van ze ontvangen was omdat zij daar de kans niet voor kregen.
  In die berooide situatie was de bevolking van het land ontvankelijk voor de volgende leugens, na die van het Naziregime.
  Ulbricht en Honecker waren marionetten van het Sovjetsysteem, die de socialistische idealen in opdracht van de Sovjets hebben uitgevoerd. Zoals dat ook in Tsjecho-Slowakije en Hongarije gebeurde. Ook daar waren opstanden (1956 in Hongarije en in 1968 in Tsjecho-Slowakije).
  Er is geen weldenkende Duitser geweest die dit experiment heeft bedacht. Zij zijn er aan onderworpen. Net als in het Nazi-Duitsland (en ook in ons vaderland) zijn er altijd wel figuren, die in tijden waarin de leugen regeert , als sleutelfiguren en machthebbers komen boven drijven.
  De prachtige uitzending van hedenavond heeft dus wat mij betreft gewoon de verkeerde vlag gekregen die de lading moet dekken.
  De DDR is wel bevrijd van het Naziregime maar de bevrijding werd direct gevolgd door de bezetting door het Sovjetregime.
  Aanbeveling:
  De uitzendingen van de MDR “Damals in der DDR”
  http://www.mdr.de/damals-in-der-ddr
  Met vriendelijke groet,
  Bas van Son.

  Bas van Son 25-01-2009

• De Geschiedenis zelf vind ik leuk maar de gesprekken met de “gewone” mensen vind ik redelijk kneuterig en halen je uit het verhaal.
  Dat vind ik overigens van de hele serie.
  Al in het begin; ging het over het ontstaan van de eerste wereldoorlog door de moordaanslag op de Oostenrijkse Kroonprins, heeft men een interview met de achterneef van de moordenaar die daar natuurlijk niks zinnigs over te melden heeft.

  Redmer Holwerda 25-01-2009

• @Bas van Son

  En Nederland en de rest van West Europa werd wederom het Kapitalisme herinstalleert, waarvan we vandaag de dag weer de wrange vruchten van proeven, het is maar net hoe je het bekijkt. In Nederland zijn er meer dan 2000 communistische verzetsstrijders door de Gestapo (in samenwerking met de Nederlandse inlichtingendienst) vermoord. Zij vochten tegen het fascisme, maar streefde ook naar een meer rechtvaardige samenleving.

  Als Ulbricht en Honecker marionetten van de Sovjets waren, dan zijn Drees en Balkenende marionetten van de Amerikanen.

  Voor vele mensen is het kapitalisme bedorven en zij verlangen naar een samenleving waarbij mensen op de eerste plaats gezet worden in plaats van het streven naar winst

  Freek 26-01-2009

• Met name het verhaal over de muur heeft me zeer geboeid en ook emoties bij me opgeroepen. Ik ben nu 65 jaar en tot vorig jaar nooit in Duitsland geweest. Na de verhalen thuis over de oolog, ging je niet om met Duitsers en zeker niet naar Duitsland.tot vorig jaar. Mijn nieuwsgierigheid heeft mij er toe gebracht om met vrienden toch een kort bezoek aan Berlijn te brengen. Het was verrassend,en zeker emotioneel hoe ik verbaasd was over de muur, Het was dus werkelijk waar.Ik ga zeker weer naar de muur en wat daarachter is. Hoe was het in Godsnaam mogelijk dat mensen onder het socialsme konden leven.

  Peter Jansen 26-01-2009

• Alle uitzendingen vond ik tot nu toe heel boeiend om naar te kijken. Door één aspect/onderdeel er uit te lichten en uit te vergroten wordt dat een soort bril waardoor je naar een tijdvak of periode in de geschiedenis kunt kijken. Die uitvergroting m.b.t. de beoogde nieuwe mens in het Oost-Duitsland van Honecker lijkt niet overeen te stemmen met de geschiedenis, maar ik heb zelf te veel voormalige Oost-Duitsers gesproken, ook voordat de muur viel, die bevestigden wat in deze aflevering naar voren kwam. Door dit systeem ontstond de mens die sommigen nu nog steeds zijn, ondanks alle negatieve zaken, die ook zij (soms) wel zagen.

  Nelle Amons-Smink 26-01-2009

• Die kalkstreeptrekker die bekeerd zou zijn tot het kapitalisme is niets anders dan een doodgewone opportunist die onder ieder regiem wel zal weten te overleven, ook als hij destijds het naziregiem nog bewust zou hebben meegemaakt. Helaas vormen dit soort typen altijd de meerderheid in ieder land. Meer respect heb ik voor mensen als Gudrun Klitzke.

  Ed Algra 26-01-2009

• Je hoort van voormalige Oost-Duitsers dat het leven in de DDR zo slecht nog niet was. En ja, was ik daar geboren, ik had er waarschijnlijk ook geprobeerd er het beste van te maken. Maar dat neemt niet weg dat mensen opgesloten zaten achter een muur met schietbevel en neergeknald werden wanneer ze probeerden naar de andere kant te vluchten. De Stasi was overijverig en legde dossiers aan van iedereen. Het kwam er ongeveer op neer dat 50% van de bevolking de andere 50% bespioneerde. De doodstraf bestond er tot 1983, en dissidenten werden zonder dat zij wisten wat er ging gebeuren van achter in het hoofd geschoten. Familie kreeg nooit de ware doodsoorzaak te horen. Van wie aan de Oostzee ging kamperen werd ´s nachts de tent doorzocht, en wie in zee ging werd door grenswachten met verrekijkers in de gaten gehouden. En van alles wat er misging in eigen land gaf de DDR de BRD de schuld.
  Dat land waagde het nota bene zichzelf `das bessere Deutschland´ te noemen! Wie vanuit het westen kwam zag bij de eerste kennismaking al dat het foute boel was: bijna veertienhonderd kilometer prikkeldraad, wachttorens, mijnenvelden, automatische schietinstallaties en doodgeschoten wild, jankende speurhonden, gewapende grenswachten, zelfs op Bahnhof Friedrichstrasse. Dat kon toch niets goeds beloven?
  Het wegkijken van Gudrun Klitzke in deze uitzending spreekt voor mij boekdelen. Zij had zo haar voordelen van het systeem, geeft voor de bouw van de muur de schuld aan de koopjesjacht van de West-Duitsers, maar wil niet onder ogen zien dat inmiddels 3 miljoen Oost-Duitsers het land de rug toekeerden, en dat in de maanden voor de bouw van de muur 3000 mensen per dag het land ontvluchtten.
  Als je het zo bekijkt moest de DDR zichzelf wel `einsperren´, maar het was eerder een teken dat het land helemaal geen bestaansrecht had.
  Toen de Sovjets zich terugtrokken en de muur werd geopend was het meteen gedaan.
  Interessante uitzending, maar laat dat `sociale experiment´ maar weg. Er werd een land gecreëerd van wegkijkers, jaknikkers en meelopers, van wie velen nog steeds hun draai niet kunnen vinden in een open samenleving.

  Jan Duvekot 26-01-2009

• Die kalkstreeptrekker is inderdaad iemand als verreweg de meeste mensen, die op de eerste plaats bezig zijn met hun eigen leventje, los van ideologie en dus los van opportunisme. Menigeen die hem nu veroordeelt, zal niet anders hebben gehandeld, want hoe leeg zijn de barricaden nu.

  Marko 26-01-2009

• De heer Mak slaagt er nog steeds niet in afkortingen correct te verklaren;
  zo betekent LPG “Landwirtschaftliche- Produktions- Genossenschaft en dus niet ” Landwirtschaftliche Produktions Gemeinschaft”
  Het is wellicht maar een detail maar toch…

  Nico 26-01-2009

• Jammer dat er ook niet iemand aan het woord kwam, die het er niet mee eens was. Misschien komt er nog een uitzending over de rol van de kerk?
  Vanaf begin jaren 80 is er een intensief contact tussen mensen uit de kerken in Oost-Duitsland en Nederland. Tot op de dag van vandaag ontmoeten veel van deze mensen elkaar jaarlijks. Voor de ‘Wende’ was dat in Oost-Duitsland. Nu is het om en om. Er wordt veel met elkaar gesproken.

  De film: ‘Das Leben der Anderen’ laat zien hoe er ook anders over gedacht kon worden en wat voor gevolgen dat kon hebben.

  Anoniem 26-01-2009

• In één woord, machtig interessante uitzending!!!! En echt, er waren mensen die “die Nase” zo vol hadden van “Krieg, Arbeitslosigkeit und Armut”, dat ze verhuisden van West naar het “bessere Deutschland” die DDR. Alleen kon men niet v ermoeden dat ze zo bedrogen zouden worden. En ja, indoctrinatie was van alle dag; dat laat Gudrun Klitzke wel zien. Hoewel als ik terug denk aan Hongarije 1956 en de ongenuanceerde reactie daarop van heel veel Nederlanders, kan men zien dat politieke indoctrinatie hier ook wel degelijk aanwezig was. “Er werd een land gecreëerd van wegkijkers, jaknikkers en meelopers” schrijft iemand hierboven. Maar die zijn er ook genoeg hier, ik ken ze zelfs binnen mijn eigen werkkring.

  Harmen Timmerman 27-01-2009

• Moet Geert Mak niet eindelijk eens aandacht geven aan zijn uitspraak van het Duits? Dit was vreselijk: Strasse met de a van laf, Golzow met de z van Zaandam, enzovoort enzovoort. Als iemand zo nonchalant omgaat met de meest gesproken taal van Europa, wat dan te denken van zijn minder gemakkelijk te controleren verhalen? Een volmaakte Duitse uitspraak kunnen wij niet van een Nederlandse tv-spreker verwachten - wel dat hij serieus probeert er tenminste iets van te maken.

  Siard Dwarshuis 27-01-2009

• Een kwart eeuw na Hagen Koch trok de 22-jarige kunstenaar Wolfram Hasch opnieuw een dikke witte streep. Het bracht hem (opnieuw) in de DDR-gevangenis. Twintig maanden Bautzen. Op bevel van dezelfde opdrachtgever, die Koch had: Stasi-chef Mielke.
  Zie: http://erikdegraaf.blogspot.com/2009/01/witte-streep-door-berlijn.html

  Erik de Graaf 27-01-2009

• Wie de Netwerk-uitzending met Hagen Koch wil zien, kan ‘m deze week vinden op het digitale kanaal GeschiedenisTV: zie http://www.geschiedenistv.nl

  Joop Hopster 27-01-2009

• De woorden van Siard Dwarshuis zijn mij uit het hart gegrepen. De presentatie door Geert Mak is niet alleen qua Duits een complete ramp.Dat geldt evenzeer bij zijn uitspraak van alle andere talen (incl. Nederlands).
  De fout hiervoor ligt niet alleen bij Mak zelf maar bij de regisseur van de serie. Die had Mak behoren te behoeden voor deze speciale kritiek op zijn persoon. Er lopen in Hilversum genoeg vakmensen rond die een presentatietekst met meer kennis van zaken en verantwoordelijkheidsgevoel over hun lippen krijgen. Maar ja… Mak had nu eenmaal dat boek geschreven! Trouwens (en dat is de makke van de hele serie) het zijn alleen momentopnamen en dan ook nog vanuit één (politieke?) visie en dat geeft geen zuiver beeld.
  Voor een uitzending over de DDR ben je niet klaar met de gesprekken met deze paar mensen (van twee mensen die destijds in een bevoorrechte positie leefden kun je geen eerlijk oordeel over het misdadige regime verwachten).
  Er is zegge één geval bekend dat uitdrukkelijk vanuit het westen geschoten is en dat was toen DDR-Vopo’s schoten op enkele vluchtelingen op de Spree. Westduitse (Berlijnse) grenspolitiemensen schoten toen terug. Hier had een kritische reactie van Mak moeten komen toen er met veel aplomb werd gesteld dat vanuit het Westen op Oostduitsers geschoten werd.
  Deze uitzending heeft een te rooskleurig beeld geschapen van de grootste en wreedste massagevangenis die de wereld sedert WO II heeft gekend. In de dagelijkse praktijk werd een abject nazi-regime vervangen door een even abject stasi-regime waar geen plaats was voor “andersdenkenden”.
  Als voorbeeld: Hitlerjugend werd FDJ (Freie Deutsche Jugend), compleet met kinderuniformen en vlaggenceremonies.
  Militaire parades compleet met vaandels en vlaggen en marsmuziek.
  Gestapo en Stasi
  Werd de Duitse “Man in de straat” tot in het voorjaar 1945
  door de propaganda machine nog altijd voorgehouden hoe voorspoedig de oorlog voor Duitsland cerliep; tot slechts enkele dagen voor de Val van de muur werd de DDR-Genosse (Iedereen was in meerdere of mindere mate Genosse) voorgehouden in welk een ideaalstaat men leefde.
  Zeker, er waren bepaalde zaken goed geregeld, dat kon zelfs van Hitler Duitsland gezegd worden, maar voor en tegen tegen elkaar afwegend blijft maar één conclusie over. Je zal daar maar hebben moeten leven.
  En hoe het werkelijk is geweest, dat is er absoluut niet uitgekomen.

  Anoniem 27-01-2009

• De mooiste uitzending tot nu toe!
  Misschien niet in de laatste plaats doordat ik voor 1989 vaak in de DDR was, via de Vereniging Nederland-DDR want zoiets bestond ook!
  De uitzending gaf een m.i waarheidgetrouw beeld.
  In het zijdelings belichte onderwerp “antifasistische identiteit” , iets waar men zich volledig op voorstond in de SED ideologie, miste ik bij het voorbeeld van de opvoeding van de Jeugd middels de bezoeken aan de vormalige concentratiekampen (Sachsenhausen bij Berlijn werd genoemd) het noemen van hetzelfde kamp als Sovjet interneringskamp tot in de jaren 50!
  Nog in 1990 trof men daar, in de bossen bij Oranienburg, een massagraf aan van gedetineerden welke daar begin jaren 50 door de KGB om het leven waren gebracht!
  Tenslotte; laten we niet vergeten; ondanks alle idealisme en de wens tot een”
  `ander Duitsland` in 1945 bestond er geen DDR zonder de USSR, dat bleek wel in 1989 toen alles als een kaartenhuis instortte.
  Een pijnlijke geschiedenis, dat was het zeker.

  William Daalderop 27-01-2009

Reageer!