Waarom besteden jullie geen aandacht aan de onafhankelijkheid van Indonesië en de ‘politionele acties’, maar wel aan Algerije? Heeft de redactie van In Europa er moeite mee om schandvlekken op het Nederlandse blazoen te belichten?
Dit soort vragen ontvangen we geregeld. Natuurlijk is het ondoenlijk om een uitleg te geven over alles wat we niet behandelen, maar over Indonesië komen genoeg vragen om dit toch eens uit de doeken te doen.
Om mogelijke misverstanden uit de wereld te helpen: Deze redactie heeft er geen enkele moeite mee om onaangename gebeurtenissen uit of de soms moeilijke omgang met het Nederlandse verleden te belichten. Zie bijvoorbeeld de aflevering 1946 - Israel & Europa, waarin de omgang met de jodenvervolging in Nederland aan de orde komt. In Europa gaat echter niet alleen over Nederland, maar over heel Europa. De afleveringen 1946 - Israel & Europa en 1950 - Europa hadden al sterk Nederlandse invalshoeken, dus nog een aflevering ertussen over Indonesië leek ons wat al te Hollands worden.
Een andere reden om de onafhankelijkheid van Indonesië niet te behandelen, is dat deze geschiedenis in Nederland tamelijk bekend is. Een van de eerste befaamde films is natuurlijk Indonesia Merdeka van Roelof Kiers (o.a. te zien op HollandDoc) uit de jaren zeventig. Verder maakte bijvoorbeeld Andere Tijden de uitzendingen ‘De Excessennota‘ (9 april 2002), ‘Drees en Indonesië‘ (26 oktober 2004) en de tweedelige uitzending ‘Celebes’ (deel 1, deel 2) over kapitein Westerling. En zie ook al het video- en audio-materiaal dat /Geschiedenis heeft geplaatst bij het artikel ‘Zestig jaar na de Eerste Politionele Actie: terugblik op een koloniale oorlog’. Of bekijk alle film, audio en artikelen in het de /Geschiedenis-dossiers Indonesische onafhankelijkheidsoorlog en Indonesië - Nederlands-Indië. En dit is nog slechts een kleine greep. We menen dus dat er bepaald geen tekort aan aandacht voor of materiaal over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd is.
Een reden temeer is natuurlijk dat Geert Mak in zijn boek In Europa - waarop de televisieserie gebaseerd is - nauwelijks aandacht besteedt aan Indonesië. De tv-serie In Europa houdt zich geografisch gezien tamelijk strikt aan Europese continent, ook om financiële redenen. Algerije ligt weliswaar net buiten Europa, maar filmen in Algerije is nog altijd minder kostbaar dan filmen in Indonesië.
Bijzonder aan Algerije is ook dat maar liefst tien procent van de bevolking in Algerije de Franse nationaliteit had, veel meer dan gebruikelijk in koloniën. Verder werden we getroffen door de parallellen met het heden wat betreft de martelingen door Franse troepen: Guantánamo Bay, Abu Ghraib, waterboarding etc. Generaal Paul Aussaresses uit de uitzending doceerde in de jaren zestig - ten tijde van de Vietnamoorlog - gedurende enkele jaren in Fort Bragg, North Carolina: de Amerikanen hadden wel interesse in zijn ervaringen in Algerije. Toen we een aflevering over de dekolonisatie wilden maken, vonden we de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd dus al met al een aantrekkelijker onderwerp dan de Indonesische.
Tot slot: We moeten natuurlijk keuzes maken. Ook met een serie van 35 afleveringen, want daarin willen we een hele eeuw en een heel continent aan bod laten komen.
Meer over ‘1958 - Frankrijk & Algerije’:
- Bekijk de hele uitzending 1958 - Frankrijk & Algerije
- Bekijk meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1958
- Bekijk the making of ‘1958 - Frankrijk & Algerije’
