Waarom besteden jullie geen aandacht aan de onafhankelijkheid van Indonesië en de ‘politionele acties’, maar wel aan Algerije? Heeft de redactie van In Europa er moeite mee om schandvlekken op het Nederlandse blazoen te belichten?

Dit soort vragen ontvangen we geregeld. Natuurlijk is het ondoenlijk om een uitleg te geven over alles wat we niet behandelen, maar over Indonesië komen genoeg vragen om dit toch eens uit de doeken te doen.

Om mogelijke misverstanden uit de wereld te helpen: Deze redactie heeft er geen enkele moeite mee om onaangename gebeurtenissen uit of de soms moeilijke omgang met het Nederlandse verleden te belichten. Zie bijvoorbeeld de aflevering 1946 - Israel & Europa, waarin de omgang met de jodenvervolging in Nederland aan de orde komt. In Europa gaat echter niet alleen over Nederland, maar over heel Europa. De afleveringen 1946 - Israel & Europa en 1950 - Europa hadden al sterk Nederlandse invalshoeken, dus nog een aflevering ertussen over Indonesië leek ons wat al te Hollands worden.

Een andere reden om de onafhankelijkheid van Indonesië niet te behandelen, is dat deze geschiedenis in Nederland tamelijk bekend is. Een van de eerste befaamde films is natuurlijk Indonesia Merdeka van Roelof Kiers (o.a. te zien op HollandDoc) uit de jaren zeventig. Verder maakte bijvoorbeeld Andere Tijden de uitzendingen ‘De Excessennota‘ (9 april 2002), ‘Drees en Indonesië‘ (26 oktober 2004) en de tweedelige uitzending ‘Celebes’ (deel 1, deel 2) over kapitein Westerling. En zie ook al het video- en audio-materiaal dat /Geschiedenis heeft geplaatst bij het artikel ‘Zestig jaar na de Eerste Politionele Actie: terugblik op een koloniale oorlog’. Of bekijk alle film, audio en artikelen in het de /Geschiedenis-dossiers Indonesische onafhankelijkheidsoorlog en Indonesië - Nederlands-Indië. En dit is nog slechts een kleine greep. We menen dus dat er bepaald geen tekort aan aandacht voor of materiaal over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd is.

Een reden temeer is natuurlijk dat Geert Mak in zijn boek In Europa - waarop de televisieserie gebaseerd is - nauwelijks aandacht besteedt aan Indonesië. De tv-serie In Europa houdt zich geografisch gezien tamelijk strikt aan Europese continent, ook om financiële redenen. Algerije ligt weliswaar net buiten Europa, maar filmen in Algerije is nog altijd minder kostbaar dan filmen in Indonesië.

Bijzonder aan Algerije is ook dat maar liefst tien procent van de bevolking in Algerije de Franse nationaliteit had, veel meer dan gebruikelijk in koloniën. Verder werden we getroffen door de parallellen met het heden wat betreft de martelingen door Franse troepen: Guantánamo Bay, Abu Ghraib, waterboarding etc. Generaal Paul Aussaresses uit de uitzending doceerde in de jaren zestig - ten tijde van de Vietnamoorlog - gedurende enkele jaren in Fort Bragg, North Carolina: de Amerikanen hadden wel interesse in zijn ervaringen in Algerije. Toen we een aflevering over de dekolonisatie wilden maken, vonden we de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd dus al met al een aantrekkelijker onderwerp dan de Indonesische.

Tot slot: We moeten natuurlijk keuzes maken. Ook met een serie van 35 afleveringen, want daarin willen we een hele eeuw en een heel continent aan bod laten komen.

Meer over ‘1958 - Frankrijk & Algerije’:
- Bekijk de hele uitzending 1958 - Frankrijk & Algerije
- Bekijk meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1958
- Bekijk the making of ‘1958 - Frankrijk & Algerije’

6 reacties

  • ik ben het met joop Hopster eens dat de geografische nabijheid van Noord-Afrika, alsmede het feit dat daar de Duitse overheersing in de tweede wereldoorlog ook een rol speelde goede redenen zijn om noord Afrika ‘in Europa’ te betrekken. Verder draagt het feit, dat de Fransen hun koloniale onderdanen daadwerkelijk als Franse burgers zag en de Franse cultuur in alle aspecten van de samenleving doorvoerde er toe bij dat men de Mahreb als een stukje van Europa zou kunnen zien. Toch is over onze eigen dekolonisatie nog zeker niet het laatste word gesproken. Zolang er nog mensen leven die dit hebben meegemaakt, loont het de moeite om hun verhaal te blijven horen.

    rolf bron 19-01-2009
  • `Deze vraag brandde op mn lippen (onder meer door de complete afwezigheid van het topic in mn middelbare schoolcarriere ) , ik vind deze verklaring bevredigend (tot het kostenaspect aan bod komt) idd het is in EUropa niet in Holland. Dekolonisatie in het algemeen (niet een specifieke natie) had ik echter wat eerlijker gevonden.

    Michel Kosters 20-01-2009
  • Net als Michel, heb ik begrip voor de verklaring. Helaas ging mijn 4 jaar VWO onderwijs niet verder dan de 19e eeuw en is In Europa voor mij een goede aanvulling. Een documentaire over de dekolonisatie van Indonesie in de stijl van In Europa zou wat mij betreft een goed plan voor de komende jaren zijn.

    Erik Groen 20-01-2009
  • @Allemaal: De vele documentaires via de links in het bericht hierboven bieden alvast een begin. Geniet ervan!

    Joop Hopster 21-01-2009
  • De redenen om voor Frankrijk te keizen vind ik niet goed. Zowel bij mij zelf als In mijn directe omgeving is er een grote onwetendheid over de misdaden in Indonesië. De reacties op een eventuele spijt betuiging worden met stuitende argumenten door de militairen en VVD-ers naast zich neer gelegd. (‘ze willen alleen maar geld’, of dat terecht is wordt niet afgevraagd, mannen die voor het inkomen moesten zorgen zijn vermoord, De militaire actie is volgens de VN een oorlogsmisdaad als ik het goed begrepen heb) Er is een wijk in Haarlem waar de straten zijn vernoemd naar de oorlogsmisdadigers.
    De reden vind ik ook niet goed omdat we als Nederlanders maar al te snel wijzen naar anderen, de Duitsers of de Japanners waren toch veel erger. Nederland verschuilt zich achter haar eigen onwetendheid en slachtofferschap.

    anno dijkstra 21-01-2009
  • Het boek heet: IN EUROPA, de uitzendingen heten IN EUROPA. En beiden behandelen de Europese geschiedenis met betrekking tot de wereld en de gevolgen daarvan voor Europa in de eerste plaats. Vooral tegen het licht van twee wereldoorlogen is het Europa van nu begrijpelijk en overzichtelijk te maken. De politionele acties van Nederland in Indonesie zijn vooral voor die landen belangrijk; op het Europese en wereldtoneel nauwelijks van invloed. Dat ligt met Frankrijk toch iets anders al was het dat Frankrijk uit zorg om weggespoeld te worden door de wereldmachten USA en USSR een eigen nucleair arsenaal wenste zonder NATO inmenging. Een unicum in Europa. Dus men. Dijkstra, m.b.t. Europa is Indonesiës’ onafhankelijk heid net zo relevant als de Indiase onafhankelijkheid. Belangrijk maar niet bepalend.

    Remco Baggelaar 22-01-2009

Reageer!