Wat vindt u van 1950 - Europa?

44 reacties

• Ik heb wederom met grote belangstelling de uitzending van In Europa van 4 januari bekeken.

  Ik vond dat daarin één misser school. Terecht laakte u de tegenstelling in het Vlaams-Waalse dorp tussen de Vlamingen en Walen, maar ongemerkt, en neem ik aan ongewild, schiep u een afstand tussen de Vlaming en de Nederlander. Terwijl u de Vlaming die daarin aan het woord was ondertitelde, deed u dat niet bij bijvoorbeeld Kohnstamm, die moeilijker te verstaan was dan de uitstekend verstaanbare Vlaming. Als inderdaad de gespletenheid in België tussen Vlamingen en Walen een onrustbarend teken is voor de eenwording van Europa, dan is dat toch zeker een gecultiveerde tegenstelling tussen Vlamingen en Nederlanders!
  Maar laat u door deze kritische opmerking in de marge niet ontmoedigen. Ik blijf kijken!

  Lambert J.Giebels 04-01-2009

• Wat ik zo mooi aan de serie In Europa vind zijn de vaak verrassende verbanden tussen verleden en heden, vaak ook verteld door levende getuigen of hun nazaten. Verbanden ook tussen gebeurtenissen hier en daar in dat zo diverse Europa. En dat in een klein half uur.. Maar ook komen vaak de uitersten en grilligheden der geschiedenis in beeld. De makers schetsten mooie verbanden tussen (west) Europa rond 1950 en het huidige Kosovo. Ik ben opnieuw doordrongen van het belang van dit project van het moderne Europa, hoe weinig inspirerend het tegenwoordig vaak ook is of lijkt. Deze aflevering lijkt me vooral ook heel geschikt voor een eigen ‘roadshow’ langs de Europese scholen om jonge mensen te laten zien waar dat Europse ideaal vandaan komt en hoe moeilijk dat in het begin was. Ook aan hen is het om van ‘ons’ Europa iets meer te maken dan een gezamenlijke munt en louter economische standaardisering. Gezien het gemak waarmee zij tegenwoordig vaak reizen kan dat best lukken, de geschiedenis gaat door..

  Ricardo 04-01-2009

• Een misser in de uitzending van 4 januari vind ik de suggestie dat Servié of de Serviers geen deel van Europa zouden willen uitmaken. Servië heeft daar uitdrukkelijk om gevraagd, maar o.a. Nederland houdt dat tegen vanwege het servische oorlogsverleden. Wat dat betreft is de haat van Nederlanders richting Servië - die ook weer in deze uitzending wordt gedemonstreerd - een belemmering voor toenadering.

  Hans Dijkman 04-01-2009

• Wat ik vreesde gebeurde dus vanavond; in een uitzending van nauwelijks 45 minuten werd even snel de koppeling gelegd tussen de EU en de huidige situatie in Kosovo. En dat kan werkelijk niet zonder in helderheid te kort te schieten of grove beoordelings fouten te maken.

  Het Vlaams/Waalse taalconflict kan op geen enkel punt vergeleken worden met de strijd tussen twee volken met een verschillende taal, cultuur en religie die elkaar al eeuwen op leven en dood het recht op grondgebied betwisten. Onverdraagzaamheid bij de selectie van een dirigent of het massaal wegpesten of vermoorden van buren zijn toch echt verschillende grootheden

  Natuurlijk is uw boodschap in de film helder en duidelijk; de EU en de ECB hebben zonder twijfel bijgedragen aan de relatieve rust in het na-oorlogse Europa.
  Het is echter dezelfde EU geweest die ook een aanzienlijke bijdrage heeft geleverd aan het huidige conflicten op de Balkan m.n. in Kosovo.

  Zoals de Duitsers door de condities van Versailles zo voelen de Serven zich geschoffeerd door het negeren van VN resolutienr 1244 dd Juni 1999 door de EU en daarmee de aantasting van hun soevereiniteit. De redenatie dat Servie het ‘recht’ op deze soevereiniteit verspeeld had door hun harde aanpak van het UCK heeft namelijk geen enkele statenrechtelijke grond.

  Het besluit tot verzelfstandiging van Kosovo is niet onomstreden en niet unaniem; niet in de VN noch in de EU. U wenst dat niet en ondergetekende al helemaal niet maar de huidige situatie in dat gebied zal eerder aanleiding geven tot een nieuw ernstig conflict dan een duurzame vrede.

  Terwijl de stabiliteit van de EU loopt rond Brussel toch echt geen gevaar loopt.

  Martin 04-01-2009

• Geachte Martin, u maakte terecht kanttekeningen m.b.t. de kwestie Kosovo en het taalconflict in België, e.e.a. is inderdaad vaak kort door de bocht. Toch vind ik dat er In Europa mooie korte statements in beeld en geluid gemaakt worden die genoeg stof voor verdere discussie opleveren. Dat hoort ook bij het immer voortdurende debat over de (interpretatie van) geschiedenis. Ik geloof niet dat er in deze aflevering een vergelijking gemaakt werd tussen Kosovo en België maar dat de makers wilden laten zien dat de voortdurende taal- en cultuurkwestie bij onze zuiderburen duidelijk illustreert hoe moeilijk dergelijke zaken te overwinnen zijn. In die zin staat Kosovo nu waar het Europa van de 6 landen in 1950 stond. Zoals Geert Mak in de uitzending al zei zal het vast nog lang duren voor het nog recente oorlogsleed de dialoog minder blokkeert. Net als indertijd met Duitsland. Dat de EU bijdroeg tot de verharding in Kosovo geloof ik niet zo, eerder dat men zoals indertijd met de oprichting van de EGKS via vooral economische ontwikkeling aan een nieuwe toekomst wil werken. Dat is en blijft de krachte van het moderne Europa.

  Ricardo 05-01-2009

• wat een absurd slechte weergave van de situatie in kosovo (als land erkend door 53 staten maar door vele staten gewoon nog gezien als provincie van Servie). De reden dat er geen Servier de brug in Mitrovica overkomt om naar de EU-show te komen wordt zeer onderbelicht. Een rondvraag onder de nog overgebleven Serviers en Roma (die ongeveer allen verjaagd zijn) waarom zij niet enthousiast meejuichen in Mitrovica over de toekomstige rol van kosovo in Europa zou hier op z’n plaats zijn. Misschien dat er in toekomstige afleveringen nog ruimte is om objectief te laten zien welke rol de KLA en de NAVO hebben gehad als we het hebben over oorlogsmisdaden die begaan zijn in de balkan. En als we dan toch bezig zijn, de rol die enkele europese landen gehad hebben bij de geweldadige opsplitsing van voormalig Joegoslavie, zodat het wantrouwende standpunt wat enkele serven hebben over “Europa” misschien wat begrijpelijker overkomt

  Sander 05-01-2009

• Interessanter zou het zijn geweest om te vergelijken hoe de aanvankelijke Europese Gemeenschap subsidiariteit, solidariteit, inter-nationale samenwerking, en éénheid en soevereiniteit verenigde met een zeer christelijke wereldbeschouwing, terwijl na de jaren ‘80 de Europese Unie door de Westerse socialisten (sociaaldemocraten) en liberaal-radicalen ‘gekaapt’ is als vehikel en instrument van de Culturele Revolutie. De Europese Unie werd tot grote, SUPRA-nationale moloch, met een interne gedragscode die tegen vrije meningsuiting inging (voor zover de mening niet overeenkomt met heersende socialistische en vrijzinnig-radicale opvattingen of liever gezegd misvattingen), en vervreemdde zich van het gewone volk en de studenten. In de jaren ‘50 waren er talrijke Europese groeperingen. De Europese Unie van nu, moet weg van het Verdrag van Lissabon (de facto opgeven van de soevereiniteit van de natiestaat voor een door de volkeren nooit gekozen of goedgekeurd supranationaal systeem) en van een supranationale federatie naar Amerikaans model, en terug naar de idealen van Schuman en Adenauer. Geen richting E.U.s.s.R. met anti-democratische instituties en een opgelegde tyrannie aan de bevolkingen, maar terug naar de Europese gemeenschap van solidariteit, onafhankelijkheid, vrijheid, economische samenwerking, en Avondlands-Christelijke gemeenschapszin. Geen burger van Europese natiestaten zit te wachten op een supranationale door schimmige overleggen opgelegde moloch, die bovendien een Culturele Revolutie wil doordrijven met tyrannieke methoden. De enigen die lyrisch over de huidige EU-ontwikkelingen zijn, zijn radicalen als de Zapatero en mevrouw Sophie in ‘t Veld, aanhangers van de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie.

  Terug naar subsidiariteit en solidariteit. De vrije burgers willen geen fusie met Roemenië, Estland, Italië en Oostenrijk. De economische welvaart van Zwitserland en Noorwegen bewijst bovendien, dat federalisme niet noodzakelijk is voor economisch succes.

  Schuman, Adenauer, De Gaspari. In hun traditie stond Rocco Buttiglione meer dan de huidige socialistische greep op de belangrijke posten van de EU. Zoals Solzhenytsin al schreef: het marxisme is niet dood, het noemt zich alleen anders.

  M. Tenhumberg 05-01-2009

• De anti-Servische retoriek komt voort uit het mondelijk belijden van het globalisme en de Transatlantische ideologie door Nederlanders en nederlandse leiders. Servië (Joegoslavië) ging onder Milosevic (een socialist die gedeeltelijk Titoist, gedeeltelijk Servisch nationalist was) niet mee met de globalistische ontwikkelingen van het Westen, en schurkte tegen Rusland en China aan. Het is tragisch dat Servië nog steeds als boeman wordt neergezet. Ondanks het feit dat de Eerste Wereldoorlog door ‘Servische’ agitatie (met hulp van Franse en Britse geheime agenten) werd ‘veroorzaakt’. De kwestie Kosovo is een globalistische NAVO- en EU-aangelegenheid, die met de wil van een staat geen rekening houdt en slechts subjectief zelfbestemmingsrecht erkent. In Abchazië en Zuid-Ossetië wordt dit recht niet erkend, evenmin in Trans-Nistrië. Het gaat om de geopolitieke doeleinden. En deze zijn even gevaarlijk en dreigend te escaleren in een Derde Wereldoorlog, als de nationalistische perikelen tijdens WO 1 en WO 2.

  M. Tenhumberg 05-01-2009

• De kwestie Kosovo, Trans-Nistrië, De Krim in Oekraïne, de Russische minderheden in de EU-staten Letland en Estland, de EU-vredesmacht in Georgië (Zuid-Ossetië etc.), kunnen zelfs voor een nieuw conflict, met wereldmacht Rusland zorgen. Hierover wordt niet gesproken. Ook niet dat de EU-buitenlandpolitiek veelal erg anti-Russisch gericht is, in plaats van Rusland bij de Europese integratie te betrekken. De EU kan, in symbiose met de NAVO, dus ook gezien worden als één van de vele complexe elementen die een nieuw continentaal conflict voorbereiden - zij het op grotere schaal!

  M. Tenhumberg 05-01-2009

• @M. Tenhumberg: Dankuwel voor al uw bijdragen, maar u schrijft nu toch vooral aan uzelf. Ik ben benieuwd of er nog reacties van anderen komen dan alleen van u.

  Joop Hopster 05-01-2009

• Een interessante uitzending. Toch was het een vreemde omissie geen nadere toelichting te geven bij de beelden over het referendum. Alleen in Delft en Bolsward werd, op initiatief van de Europese Beweging in Nederland, op 17 december 1952 een volksstemming gehouden die internationaal de nodige aandacht trok. Met een hoge opkomst - deelname was uiteraard vrijwillig - was de uitslag overweldigend positief: 95 % voor een verenigd Europa. Politiek Den Haag had, met uitzondering van uiterst links en rechts, dan ook wekenlang krachtig campagne gevoerd.

  Jan Ludwig 05-01-2009

• @Ricardo
  Volkomen eens; de serie ‘In Europa’ zijn tot nu fraaie geschiedkundige cameo waar menselijk ervaringen, lief en leed prevaleren over de dorre historische feiten. Geweldige gasten die uit eerste hand verhalen over hun ervaringen in extreme tijden. Duidelijk; een verkrachtte vrouw (bv.) aan het woord is beeldender en overtuigender dan het vermelden van de tienduizenden anoniemen ‘anderen’.
  Maar tot zover mijn lof en enthousiasme.

  Het gaat me echter te ver het irritante gekibbel van onze zuiderburen die al meer dan 150 jaar met wisselend economisch succes vreedzaam naast elkaar leven als illustratie te gebruiken voor de ‘moeilijkheden’ die er zijn om een verenigd Europa te bouwen of in stand te houden.

  Alle verbale zelfgenoegzaamheid van de ‘oprichters’ ten spijt; de EGKS was een pragmatische akkoord om overproduktie in steenkool en staal te voorkomen, de echte politieke lakmoes proeven waren het uiteenvallen van Joegoslavie en later Servie/Kosovo. En in beide gevallen heeft een hopeloos verdeeld Europa ernstig gefaald. In beide gevallen bleek men niet in staat oude Habsburgs –Ottomaanse sentimenten te overwinnen. En dat zijn geen tekenen van een goede ontwikkeling.

  Het feit dat Geert Mak en u (en velen Europeanen met u) anno 2009 nog steeds denken dat Kosovo nu staat waar Europa stond in 1950 of dat slechts een recent ‘oorlogsleed’ een ‘dialoog’ blokkeert getuigd van dieptreurige inzichten omtrent de Balkan. En het was mijn hoop en verwachting dat deze serie, die straks internationaal verkocht gaat worden, daar enige, zij het bescheiden, verandering in aan zou brengen.

  Tot dusver word ik heen en weer geslingerd tussen bewondering en teleurgestelling, het laatste heeft helaas nu de overhand.

  Martin 05-01-2009

• Het idee van een verenigd Europa is uit de jaren twintig van de vorige eeuw. Niet zo nieuw dus als velen denken. Na WO2 werd het weer van stal gehaald, eerst de Benelux, (de Euopeesche Verzekering Maatschappij),de EGKS, de EEG en nu de EU, de Europese Unie. Het zal in de vroege jaren vijftig geweest zijn dat er in Rotterdam een tentoonstelling werd gehouden, Europa Ahoy of iets dergelijks. De aankondiging werd gemaakt met een indrukwekkende poster van een zeilschip met de Eruopese landenvlaggen als zeilen. Het maakte opmij zo’n indruk dat ik het nog voor me kan zien. Die poster was zijn tijd vooruit, maar wie maakte ‘em? Hoe heet die postermaker. Wie weet het? Zend deze wetenschap (van de postger) naar poul14@hotmail.com en bedankt!

  poul van bremen 05-01-2009

• Beste Martin, dat het moderne Europa faalde en ernstig verdeeld was (bleef)m.b.t. de oorlogen in de Balkan valt niet te ontkennen, toen bleek inderdaad vooral ook de zwakke kant van een zich vooral economisch verenigend Europa. Het is als met de serie en zoals u zegt: een vaak heen en weer geslingerd worden tussen bewondering en teleurstelling.

  Ricardo 05-01-2009

• Als 73jarige voelde ik weer na het zien van deze uitzending het enthousiasme dat we als Nederlanders hadden in de begintijd van de eenwording van Europa

  Frederik 05-01-2009

• Wat mij vooral opviel dat als de regering in 1950 er voor had kunnen zorgen dat recht gedaan zou worden aan de uitslag van dat referendum het laatste referendum over de Europese Grondwet overbodig zou zijn geweest. In dat Referendum heeft de Nederlandse bevolking met ene ruime meerderheid voor gestemd, terwijl daar wel degelijk stond dat er sprake moest zijn van een federatief Europa met een Europese Grondwet. Dat las ik in elk geval op de stembiljetten. Veel verder dus dan wat nu voor lag.

  Fred Schiphorst 05-01-2009

• Zondag 4 januari ben ik zowel naar de life uitzending van OVT over Europa geweest en heb ik ’s avonds de uitzending van ‘In Europa’ gezien. Het was geweldig om mijnheer Wellenstein te ontmoeten. Als bevlogen geschiedenis docent aan een middelbare school, veer ik meteen op als mensen andere mensen leren dat wij allemaal wereldburgers zijn. Hoe kan het toch zijn dat wij te vaak vanuit eigenbelang denken, zoals zo mooi naar voren kwam in dat stukje over België. Als je denkt vanuit een gemeenschappelijk belang en daar iedereen verantwoordelijk voormaakt, kom je volgens mij zoveel verder.
  Ik moedig mijn leerlingen aan om naar ‘In Europa’ te kijken in de hoop hen het besef bij te brengen dat je samen zoveel meer kunt en dat we zo ontzettend veel aan dat samenwerken van toen en nu in Europa te danken hebben.
  De serie ‘Europe is us’ die onze leerlingen samen met docenten, politici en andere mensen hebben gemaakt sluit naadloos op deze gedachten aan. De problemen in Europa, maar ook in andere delen van de wereld zijn door de toegenomen mogelijkheden op het gebied van communicatie, verworden tot onze problemen waar we met z’n allen wat aan kunnen doen. Er is een hoop werk aan de winkel en door jongeren erbij te betrekken, hoop ik dat er een meer bewuste generatie komt, die er zijn schouders onder wil zetten.

  Het enthousiasme voor het denken buiten je eigen grenzen is er nog steeds, je moet het alleen even weten wakker te schudden!

  Liane Vissers

  liane vissers 05-01-2009

• Inmiddels heb ik de hele uitzending gezien. Oral history heeft blijkt weer uit deze uitzending zo zijn nadelen vooral als je vrijwel uitsluitend geaffecteerd sprekende (eurlog en deurbraak ) zeer riant wonende heren uit de ” elite ”
  aan het woord laat. Maar goed het was en is dan ook hun spelletje zoals een
  verenigd europa ook een speeltje was voor Hitler en Napoleon.
  groeten R.T.Ton

  R.T.Ton 05-01-2009

• Du moment je politieke statements krampachtig een historisch tintje probeert te geven loop je gegarandeert in een valkuil. En dat gebeurt m.i. in de uitzending 1950. Heeft Serbia zijn “souvereinteitsrecht” verspeeld vanwege de aanpak van UCK? Hoe zit dat dan met Israel versus Hamas. Ik ben met mijn 61 jaren waarschijnlijk nog te jong, maar ik kan mij niet zoveel herinneren van verkiezingen ten tijde van de EGKS. De poging Kosovo binnen Europa te krijgen hebben vooral politiek-militaire ambities. Waarom je zon concentreren op het ministaatje, waar bijvoorbeeld Cyprus en de verhouding Griekenland vs Turkye nog steeds niet is opgelost? De straatnamenbordjes van Nethen en St orisweert. Ach wat schattig! En hoe zit het ook alweer met Baartle-Hertog vs Baarle-Nassau? Belgisch in de wc, nederlands in de douche!
  De minst leerzame uitzending dus.

  T. de Wreede 05-01-2009

• De oorlogen in het voormalige Joegoslavië zijn deels te wijten aan de nationalistische houding van veel Serviërs. Joegoslavië was een land dat na de Eerste Wereldoorlog was samengesteld uit een aantal landen die voor die tijd zelfstandig waren en elkaar soms zelfs naar het leven stonden (de Serviërs en de Kroaten zijn per slot van rekening de Eerste Wereldoorlog zelfbegonnen). Tito heeft na de Tweede Wereldoorlog de zaak bij elkaar weten te houden door de macht van de Serviërs binnen de Joegoslavische federatie te beperken. Na de dood van Tito speelde al heel snel het Servische nationalisme weer een rol. De Serviërs wilden onder leiding van Milosevic een soort van Groot-Servië waarbij ze de andere staten wilden overheersen. De Kroaten wilden daarentegen niet meer dat de inkomsten uit hun toeristenindustrie naar Belgrado gingen. Gevolg was de Servo-Kroatische oorlog van begin jaren negentig die op een gegeven ogenblik ‘geëxporteerd’ werd naar Bosnië.
  De oorlog in Kosovo is ontstaan omdat Servië de onafhankelijkheid van Kosovo niet wilde erkennen vanwege de Slag om het Merelveld, een laat-middeleeuwse slag waarbij de Serviërs de Turken versloegen. Het toenmalige slagveld ligt nu in Kosovo maar wordt door nationalistische Serviërs nog steeds beschouwd als Servisch grondgebied. Belachelijk maar waar en nog steeds een grond voor conflicten.

  Peter Kok 06-01-2009

• @Peter Kok
  Vóór WO-1 waren Kroatië en Slovenië geen zelfstandige landen maar maakten deel uit van Oostenrijk-Hongarije. Kroatië was bijv. voor het laatst in de 11e eeuw een zelfstandig koninkrijk (voor wat koninkrijken toentertijd voorstelden). Voor WO-1 stonden Serviërs en Kroaten elkaar niet naar het leven. Serviërs en Kroaten zijn WO-1 niet begonen. Tot zover een reactie op de onjuistheden. De rest van uw bericht is een wel zeer gesimplificeerde, eenzijdige en onvolledige weergave van de werkelijkheid, gebaseerd op enkele holle frasen. De door u genoemde nationalistische houding moet in ieder geval niet alleen gezocht worden bij Serviërs.

  Marko 06-01-2009

• @ Peter Kok
  lief hoor dat u zich ook wil roeren maar beter is eerst kennis te verzamelen.
  Als u naar de (130) reakties op ‘Joegoslavie 1945′ gaat en de bijhorende (12) boek adviezen wordt u snel wat wijzer.
  De reakties van A.J. Versteeg, Marko en ondergetekende zou u als leidraad kunnen nemen voor uw studie.
  mvrgr

  Martin 06-01-2009

• @Peter Kok
  aanvulling;
  met ‘kennis’ bedoel ik niet zozeer de mix van feiten, hele en halve waarheden waarmee (ook door u) kwistig gestrooid wordt maar de omvang en diepte van de emoties die bij de bewoners van deze regio een alles overheersende rol spelen. Als u daar wat gevoel voor krijgt volgt een meer genuanceerde mening vanzelf.

  Martin 06-01-2009

• Verhelderende uitzending. Denk evenwel dat de Europese Gemeenschap moet waken te groeien in tal en last. En, voor zover zij nog geen volwaardig lid zijn, zeker geen landen erbij uit een onrustige regio’s als de Balkan.
  Succes met verdere uitzendingen

  Truus Baaij

  Truus Baaij 06-01-2009

• Nou, Truus, dat is nog eens een duidelijke, eerder nog treffende, verwoording van de Europese gedachte.

  Marko 06-01-2009

• Ik woon als Nederlandse sinds 20 jaar in Nethen, getrouwd met een Waal.
  Als wij te horen kregen dat VPRO journalisten naar onze fanfare kwamen voor het programma In Europa, waren we eigenlijk trots.
  Integratie, harmonie tussen vlamingen en walen is nogal eens in de pers en helaas vaak nogal negatief.
  Omdat bij de fanfare naar ons zins integratie perfect verloop (6 vlamingen en +/-25 walen, 2 engelsen, 1 Nederlandse) dachten wij , eindelijk er komt iets positiefs in de pers.
  Wat ons al verbaasde bij de repetitie, is dat de journalisten ons niet hebben aangesproken, communicatie met franstaligen of nederlandstaligen is er niet geweest.
  Als ik gister het programma bekeek was ik al zeer verbaasd dat dit in Sint Joris Weerst begon, de verbinding tussen de 2 fanfares dateert van 30 jaar geleden en naar reacties van de walen is dit ten einde gelopen omdat de 2 fanfares van Nethen samen zijn gegaan.
  In ieder geval is het heel jammer de vlamingen en walen op deze manier te presenteren, Mr. Mertens is één van de extremisten dit nog altijd rondlopen , maar die gelukkig niet tot de meerderheid horen.
  Hopelijk berust de rest van het programma meer op waarheid , het gedeelte België daarentegen is ver van de werkelijkheid.

  marijke hennink 07-01-2009

• Uw uitzending van zondag was voor iemand die zeer goed ingeveord is in het ontstaan en de ontwikkeling van de Europese Scholen rounduit teleurstellend. Bij Kohnstamm thuis liet u beelden zien van drie schoolvriendinnen die iets vertelden over hun ervaringen( Nee, geen Mof) op het “Europese schooltje” en een paar foto’s bekeken uit de oude doos.Dat was het! Waarom geen informatie over het unieke onderwijsconcept van de Europese School zoals de rol van de(vreemde) talen vanaf de lagere school, het verplicht volgen van Aardrijkskunde en Geschiedenis in de eerste vreemde taal, de gemeenschappelijke uren waarbij kinderen uit verschillende taalafdelingen met elkaar spelen, activiteiten ondernemen, muziek maken, knutselen, de erkenning van het eindexamen over de hele wereld. Die kinderen en ook docenten staan midden”in Europa! Het beeld dat u van de Europese School schetst is daarom volstrekt onvoldoende voor een goed begrip van het fenomeen “Europese School” U had dit onderdeel beter achterwege kunnen laten, want de kijker is inhoudelijk niets wijzer geworden. Bovendien laat u in de lucht hangen wat er met dat “schooltje”is gebeurd? U had bijv. kunnen noemen dat er inmiddels 15 Europese Scholen in de verschillende lidstaten en meer specifiek, had u onwetende Vlaamse en Nederlandse kijkers de Europese Scholen in Belgie en Nederland kunnen noemen. Gemiste kans! Jammer! Het elan van het eerste uur mag dan verdwenen zijn, maar het ontwikkelen en uitdragen van een idee wat Europa is, vergt generaties.

  Harry J.A. van Lingen, oud- docent Europese Scholen, promovendus Europese Scholen 07-01-2009

• In het boek las ik dat Geert Mak via Geert van Istendael - de Brusselse schrijver en bekend belgicist - in Sint-Joris-Weert/Nethen is beland.

  Dat verklaart dan meteen ook de eenzijdig negatieve houding t.o.v. de queeste naar meer autonomie, niet eens uitgesproken, maar vaag gesugereerd.

  Geheel foutief wordt het Belgische conflict voorgesteld als een probleem van slechte interpersoonlijke verhoudingen, waar het in wezen een probleem van politieke belangen en politieke structuren is.

  De echtevraag is momenteel: hoe geef je structuur aan twee feitelijk gescheiden maatschappijen, die nu in een los staatsverband leven dat nauwelijks nog functioneert.

  “Men moet vrezen voor het uiteenvallen van België”, vertwijfeld uit, alsof de burgeroorlog voor de deur staat.

  De waarheid is dat dit soort programma’s juist bijdragen aan het verzet tegen hervormingen, die op hun beurt de scheiding precies dichterbij brengt.

  Maarten M. 07-01-2009

• Prachtig en leerzaam om te zien, de tijd is te kort, het mag voor mij wel een uur duren.

  Bob D. 07-01-2009

• Als Antwerpse vlaming kan ik me wel enigszins terugvinden in de kritiek van H. van Lingen alhoewel… alle problemen tot hun strukturele componenten herleiden is ook slechts een partieel stukje van de werkelijkheid! Het schitterende illustratieve verhaal van de tweetalige harmonie van Sint-Joris-Weert vond ik juist daarom zo goed gekozen. Je moet in een tweetalige organisatie gewerkt hebben om te kunnen inschatten hoe ‘juist’ dat verhaal is. Wederzijdse vooringenomenheden, effectieve cultuurverschillen, interpersoonlijke fricties of rivaliteit… je noemt het maar ook deze micro-componenten bepalen de geschiedenis. En dat is de reden waarom ik zo verslaafd ben geraakt aan “In Europa’. Misschien zullen Geert Mak en zijn team het niet graag lezen of een weinig correcte inschatting vinden van hun bedoelingen maar op die manier naar ons verleden kijken noem ik: intuïtieve geschiedschrijving. Dat boeit! Zeker de niet-historici onder ons. Het prikkelt mijn verwondering, empathie en mededogen. Het voorkomt verabsoluterende eenzijdige uitspraken en verbindt de ‘Grote geschiedenis’ met de beleving van ‘De Kleine man’. Ik vind dit (met een groot woord) magistrale televisie omdat het mij zo herkenbaar dicht bij mijn verleden brengt en ver-gezichten biedt waarmee ik ook vandaag beter kan begrijpen. Bedankt Geert Mak en teamgenoten!

  Werner Maeckelberghe 08-01-2009

• Werner Maeckelberghe geeft hier een visie waar ik me graag bij aansluit en zijn term ‘intuïtieve geschiedschrijving’ vind ik heel raak. Ook ik denk dat we In Europa vooral zo moeten zien en de serie is zo ook een welkome aanvulling op de vaak minder teogankelijke meer diepgaande geschiedschrijving. Als je op bepaalde onderwerpen meer weet kan dit tenenkrommend zijn maar het levert steeds weer zeer boeiende televisie op, niet verkeerd in dit audio-visuele tijdperk. De meer diegravende context kan de kijker altijd zelf opzoeken en bv. via deze site toevoegen. Overigens lijkt het team dat deze serie maakt vooral dat van Roel van Broekhoven te zijn (naar het boek van Mak) en niet zozeer van Geert Mak. Hij is hier toch vooral verteller, een fout die ook op deze site veelvuldig gemaakt wordt.

  Ricardo 08-01-2009

• @ Maeckelberghe @Ricardo
  u zegt; deze micrcomponenten bepalen de geschiedenis.
  Mijn vraag; wat is volgens u de pretentie van Geert Mak’s boek en dus van deze filmische reeks? Een soort ‘Gone with the Wind’ over de US burgeroorlog?

  Binnen het huidige Europa zijn er een groot aantal hete hangijzers die haar toekomst gaan bepalen en daar hoort o.a. dit dorpse gekibbel in en rond Brussel niet bij. Zulke trieste voorbeelden vind je op elke taalgrens, gaat u uw licht maar eens opsteken in Zuid Tirol of de Ukraine b.v.

  Om vervolgens in een aflevering overeenkomsten te suggeren met de uitzonderlijke en explosieve omstandigheden in Kosovo is zelfs ronduit kwalijk te noemen. Dat heeft niets met een verondersteld ‘meer of minder’ van een onderwerp weten door de kijker maar alles met gedegen onderzoek en correcte voorlichting door de makers.

  Toegegeven; niet alles kan genoemd en gefilmd worden maar WAT er gezegd wordt dient, schatplichtig aan de geschiedenis, de juiste samenhang en juiste context te hebben. Daar hebben met name de minder geinformeerden recht op.

  Laat uw kritische geest niet meegesleept worden in ongegronde bewondering, aflevering 1950-Europa was de minste in kwaliteit tot nu.
  Met de uitstekende kwaliteit van vorige afleveringen in het achterhoofd wacht ik verder in spanning af.

  Martin 08-01-2009

• Beste Martin. U bent goed op de hoogte van ‘de kwestie’ Kosovo en ergert u aan een in uw ogen vergelijking tussen België en Kosovo. Bij onderwerpen waar ik wat meer vanaf weet (zoals de Jodenververvolging, zie aflevering 1946) had ik dat probleem ook, toen heb ik echter ook van u geen kritiek gezien, sterker nog er was nauwelijks discussie. Op zo’n moment valt deze serie u wellicht fors tegen maar ik ben er inmiddels anders naar gaan kijken (zie hierboven). Deze serie verantwoordt niet alles tot achter de komma, daarvoor zijn aanvullingen zoals de uwe en eventueel meer diepgravende literatuur betere middelen. Laat u zich nu niet meeslepen door uw frustratie: ik zie in deze aflevering niet zozeer een vergelijking tussen België en Kosovo maar eerder wordt belgië als voorbeeld gegeven van hoezeer oude geschillen ook in het moderne Europa doorwerken. Uiteindelijk is het met deze serie ook wat je erin wilt zien. Het is dus geen complete reeks van historische feiten en facetten maar inderdaad meer intuïtieve (beeld) geschiedschrijving. Door een voortdurende koppeling tussen vroeger en nu mi. toch ook geschikt voor bv. jongeren met (nog) een grotere afstand tot de geschiedenis.

  Ricardo 08-01-2009

• @Ricardo
  Over jodenvervolging, holocaust en ontstaansgeschiedenis van Israel is w.m.b. alles wel gezegd en geschreven en had de laatste decennia reeds een enorm veelzijdige media aandacht. Anderen hebben die behoefte misschien wel maar persoonlijk wil ik daar niets meer aan toevoegen.
  De uitzending ‘1946’ vond ik goed en integer gemaakt, c’est tout.

  De media aandacht in dezelfde periode betreffende de explosieve situatie op de Balkan daarentegen was verre van veelzijdig, meestal heftig (anti Servisch) gekleurd en selectief in feitelijkheden. Ruim 125 (excl. mijzelf) emotionele en tegenstrijdige reakties op de uitzending ‘1945 -Joegoslavie’ tonen dat aan.

  Terzijde: in het kader van de EU bewijst m.i. de overhaaste toetreding van Bulgarije en Roemenie hoe slecht wij geinformeerd zijn over de feitelijke toestand van de toekomstige medebewoners van Huis Europa. In 1950 was dat niet relevant, anno 2009 is deze kennis van vitaal belang en een splijtzwam geworden tussen de EU enthousiasten van het 1ste uur.

  Als u mijn commentaren (ook 1945) nog eens rustig terugleest stuit u op instemming en teleurstelling maar zeker geen frustratie. In de voorbije 30 jaren ben ik gewend geraakt aan de meest bedenkelijke meninkjes over de Balkan en koesterde dan ook hoge verwachtingen van het tegendeel in deze serie.
  Uit mijn reakties mag u opmaken dat ik daar tot nu in teleurgesteld ben.
  Te afstandelijk en onvolledig op cruciale historische issues en de koppeling van het Belgie voorbeeld (uw typering) aan het huidige Kosovo deed voor mij de deur dicht.
  Iedereen, ook jongeren, met interesse voor geschiedenis prikt daar zo doorheen maar overgrote meerderheid van afstandelijk geinteresseerden wordt weer eens knullig voorgelicht.

  In uw beoordeling doen de makers het altijd goed; als het visueel maar voldoende gedramatiseerd is noemt u het intuitieve geschiedschrijving en vult u uw ‘inlevings-ervaring’ aan door er een boek met feiten bij op te slaan. Als iedereen was als u zou ik me daar volledig in kunnen vinden.
  Maar dat is helaas niet zo.
  mvrgr

  Martin 09-01-2009

• Waar waren we gebleven? Ik ben persoonlijk bij een teleurstelling gebleven nadat ik de aflevering van zondag 4 januari zag. Meneer Mak sprak daarin over de splitsing van België.

  Ik ben Belgische en mijn vriend is Nederlander. Sterker nog, ik ben Waalse en Franstalig en elke zondagavond kijk ik, samen met mijn vriend, naar uw programma. Mijn vriend heeft een tijd geleden het boek ook gelezen en we waren héél blij te horen dat er ook een TV-programma kwam…
  Ik heb al héél véél geleerd dankzij jullie verklaringen, héél wat situaties anders gaan bekijken, sommige mensen begrijp ik nu beter en ik zie dat geschiedenis echt meer dan een lidteken achter zich heeft gelaten.

  Maar dat België dreigt te splitsen, dat wist ik niet! Een kleine minderheid denkt inderdaad zo in België, maar het schijnt dat de meeste mensen in Nederland daarvan overtuigd zijn. Bij ons was het tot sprake gebracht, vorige winter, maar heel vlug heeft het volk laten weten dat het niet mocht gebeuren door demonstraties en vlaggen te hangen! En nu komst het haast niet meer ter sprake in de Franstalige en Nederlandstalige pers van het land!

  Ik vraag me al een tijdje af waarom de Nederlanders dit voor feiten aannemen en het antwoord is eenvoudig: door wat er in de media komt natuurlijk! Elke keer dat er iets mis gaat in België, komt het op het Nederlandse nieuws, niet enkel op commerciële zenders maar ook op de publieke omroepen en in de kranten. En het is niet zomaar vermeld, maar er komen dan altijd praatprogramma’s bij met gasten die, héél vaak, van extreem rechts zijn en natuurlijk altijd Vlamingen. Soms heb ik zelfs de indruk dat de Nederlandse journalisten zich vrolijk maken over enkele situaties hier in België.
  .
  Dus de media geven een erg negatief beeld van België, het land waar niets werkt, een bananenrepubliek. Héél vaak praten ze over België terwijl dat ze Vlaanderen bedoelen. Een voorbeeld? 10 juni 2007 hoorde ik: in België, bij de legislatieve verkiezingen, is Vlaams Belang erg gestegen. Wie in Wallonië stemt nu voor Vlaams Belang? Het kan zelfs niet! De journalist bedoelde Vlaanderen en dat is niet de eerste keer! De pers haalt alles door elkaar. Laatst zag ik ook een reportage op NOS om te verklaren dat de Koning een beslissing moest nemen en het beeld dat getoond was? Het Paleis in hartje Brussel terwijl dat de onderhandelingen in Laeken gebeurden! Waren de journalisten van de NOS verdwaald?
  En zo gaat het door: in de Volkskrant, de alledaagse pers en op NOS. En elke keer dat ik terug in Nederland ga, hoor ik commentaren!
  Toen mijn schoonzus hoorde dat ik Waalse was, en dat mijn moeder uit Charleroi kwam, zei ze “Bah”. Ik dacht toen dat ze zo reageerde ivm Dutroux, maar 4 jaar later weet ik dat ze ook zo reageerde door wat de Nederlandse pers over België vertelt!
  In België hebben we haast niet gesproken over het “vignet” op de Waalse snelwegen. We wisten dat het niet zou gebeuren. Maar in Nederland was het meteen een drama en Walen werden weer profiteurs en asociaal anti-Europeaan genoemd in allerlei programma’s!

  Maar waarom praat de Nederlandse pers zo over België? Komt het omdat Nederland dit kleine land heeft verloren in 1830? Is de Nederlandse eer daar gebleven en willen ze zo Van Speyk wreken?

  U vindt zeker dat mijn frustraties niets te maken hebben met “In Europa” maar juist wel!
  Van uw programma verwachtte ik geen makkelijke journalistiek, ik verwachte inzicht, verklaringen en objectiviteit. Wat zag ik plotseling? Een bewoner van Sint Joris, dus geen faciliteitsgemeente, die verklaarde dat “de Walen praten veel, maar doen niets en de Vlamingen, die komen met een resultaat”.
  Weer een slecht beeld van België, en speciaal van Wallonië. Ik had het van iedereen in de Nederlandse pers kunnen verwachten, maar niet van de redactie van “In Europa” en ik kreeg er kippenvel van! Jullie hebben een karikatuur getoond, zoals elke keer dat er een Vlaming op de Nederlandse televisie komt. Er zijn zo veel andere Vlamingen die anders denken, waarom komen ze nooit in beeld? Zelfs door Geert Mak worden de Walen weer belachelijk gemaakt en lui genoemd. Er gebeurt zovéél tegenwoordig in Wallonië qua industrie, technologie en onderzoek, waarom wordt dat nooit gezegd? Goed en kwaad is bij iedereen te vinden!
  Ik schrok echt dat kant-en-klare idee zelfs in uw programma te moeten horen maar heel vlug realiseerde ik me dat “In Europa” altijd objectief was en ik verwachtte dus andere reacties, van andere bewoners, matige Vlamingen of Franstaligen en… niets! Juist een dom verhaal rond een fanfare… Niets concreets, maar heel veel subjectiviteit!

  Ik bleef dus met een nasmaak van teleurstelling, ook “In Europa” krijgen we makkelijke redenering! Ook de kijkers van “In Europa” zullen zo over ons denken want, “In Europa”, dat is toch goede journalistiek, of niet?

  Of niet!!! Ik ben misschien de enige Waalse die dat programma heeft gezien en mijn mening zal voor jullie niet veel uitmaken maar in plaats van makkelijke journalistiek te doen, zouden jullie best een programma aan België kunnen besteden. Iets dat verklaart hoe het ontstaan is en hoe het werkt en wie daar echt woont. De meeste Nederlanders weten niets van ons federale systeem en sommige weten niet dat we 3 nationale talen hebben terwijl ze toch héél graag op vakantie in de Ardennen gaan,

  Ik hoop echt dat “In Europa” niet bij zo een niveau zal blijven en dat het programma in de toekomst weer objectief wordt. Ik zou het erg prettig vinden dat de Nederlandse pers meer respect naar België toont! De Franse pers doet het al een tijd, jullie moeten niet achter blijven!

  Isabelle Van Vlieberge 09-01-2009

• lieve Isabelle
  Uw ‘cri de coeur’ is me uit ‘t hart gegrepen!
  De EU had in 1950 en heeft in 2009 inderdaad veel belangrijkere problemen dan uw burenruzie in drie verschillende talen. Onnodig dit Belgische ongemak uit te vergroten in een serieuze geschiedkundige serie.
  Bovendien; Belgie heeft al een ruim podium geleverd in de afleveringen over de eerste WO. en genoeg is genoeg

  PS.
  Maar dat ik als jong officier bij schietoefeningen in Beverlo/Leopoldsburg bij de fourier alleen een ‘drapeau national’ en geen nationale vlag kon krijgen heeft me toch altijd een beetje dwars gezeten.
  Met respect.

  Egmond 10-01-2009

• @Martin, er is inderdaad veel geschreven over het hoe en wat van de uitsluiting en vervolging van (niet alleen) Joden, maar wat ik bedoelde te zeggen is dat er sinds het jaar 2000 nog enkele publicaties zijn verschenen (ik noemde ze eerder) die tenminste voor mij een wat ander licht lieten schijnen op met name de (geschiedschrijving van de) periode kort na de 2e wereldoorlog. De aflevering 1946 van In Europa vatte dit treffend samen met het item over het erkentelijkheidsmonument. Noem het maar een verdere deconstructie van de jarenlange officiële geschiedschrijving waarmee hele generaties opgroeiden. Dat juist dit weinig reacties losmaakte vond ik toch wat tegenvallen. Dat er heel veel discussie is over de (recente) geschiedenis van de ons inderdaad qua informatie vrij onbekende Balkan vind ik terecht en interessant om te lezen, ook ik leer hiervan. Dat u mij tegenwerpt dat ik alles wat de makers doen goed vind vind ik echter een ietwat doorgeslagen oordeel, vanaf het begin van de serie heb ik (ook op deze site) net zo vaak als u geworsteld met de vaak fragmentarische en soms erg weinig context gevende benadering van de makers, heb ook vaak gepleit voor langere afleveringen. Ik denk echter dat het de bedoeling van de makers is om langs de lijn van levende getuigen en betrokkenen eigentijdse Europese schetsen van heden en verleden te geven en niet zozeer een uitputtende en complete nauwgezette geschiedschrijving aan de hand van (bewezen) puur historische en strikt wetenschappelijke feiten. Het is analoog aan het boek van Geert Mak inderdaad tamelijk fragmentarisch en inderdaad vrij intuïtief. In die zin vind ik deze serie zeer geslaagd en uitnodigend tot verdere discussie. U bent daar ook een voorbeeld van. Me dunkt dat de geschiedenis van de Balkan op zich een eigen serie waard is.

  Ricardo 10-01-2009

• PS @Martin, een kleine correctie over het voorgaande is dat er natuurlijk sinds 1995 goede nieuwe publicaties kwamen die een wat andere kijk op de meer officiële geschiedschrijving gaven, graag noem ik nog het op deze site eerder genoemde boek van Ido de Haan (ook gast bij de OVT aflevering 1946) Na de Ondergang over de herinnering aan de Jodenvervolging in Nederland 1945-1995. En welk boek zou ik het beste kunnen lezen als ik wat meer wil weten over de moderne geschiedenis van de Balkan? Zoals ik al zei weet ik daar inderdaad te weinig van, me dunkt dat die regio hier toch vooral meer in beeld kwam door de oorlogen van de jaren negentig en onze betrokkenheid bij de enclave in Sebrenica.

  Ricardo 11-01-2009

• @ Isabelle van Vlieberge

  “Maar dat België dreigt te splitsen, dat wist ik niet! Een kleine minderheid denkt inderdaad zo in België, maar het schijnt dat de meeste mensen in Nederland daarvan overtuigd zijn. ”

  Sta me toe uw naïeviteit aandoenlijk te vinden. 30 à 40 % stemt in Vlaanderen op de drie partijen met een onanhankelijkheidsdiscours, nog eens een even groot deel van de kiezers wenst de toch al losse federatie Belgie verdere bevoegdheden te ontnemen.

  Alleen is de “sense of urgency” door de aparte maatschappijen waarin de Belgen leven nog duidelijk verborgen gebleven in het zuiden.

  Uw reactie zegt dus heel veel over de mate waarin het land al gesplitst is.

  Ook de algemene concensus en het vlaggengezwaai dat als argument wordt aangehaald is nogal merkwaardig. Er hebben op het hoogtepunt van de vlaggencampagne nooit meer dan een paar Belgische vlaggen in vlaanderen gehangen, waar nochtans 60% van de bevolking woont.

  Maarten M. 11-01-2009

• @ Ricardo
  er zijn erg veel boeke over de Balkan beschikbaar (zie leeslijst behorend bij de serie0 maar om snel een goed beeld te krijgen van de gebeurtenissen kan ik je deze boeken aanraden;

  Voor feiten en achtergronden;
  Misha Glenny; ‘De Balkan: 1804-1999′ en ‘The fall of Yugoslavia’

  journalistieke essays;
  Jasminka Udovicki, James Ridgeway:
  Burn This House: The Making and Unmaking of Yugoslavia:

  Persoonlijke beleving & drama;
  Dubravka Ugresic; ‘Culture of lies’ e.a.
  Slavenka Drakulic ‘They couldn’t hurt a fly’

  mvrgr

  Martin 12-01-2009

• Mijn leven ligt verspreid over heel Europa. Ik kom zelf uit Nederland, mijn vrouw uit Spanje. Mijn werkgever is Engels, terwijl het hoofdkantoor is gevestigd in Portugal en mijn voornaamste collega’s zijn Engelsen Fransen en Duitsers. Door al deze contacten vervagen de landsgrenzen soms tijdelijk. Het is soms moeilijk te definieren wat een land nou precies moet zijn. Natuurlijk is dat het gebied wat binnen de lijnen op de kaart staat aangegeven, maar iedereen die in de buurt van een grens woont weet dat lijnen vaak heel fictief zijn. Des te groter is mijn frustratie als ik toch nog zo af en toe binnen de eu mijn paspoort nodig heb en geld moet om rekenen. Persoonlijk zou ik die lijnen liever helemaal zien verdwijnen. Ik ben van de generatie die in het huidige Europa is opgegroeid. En in zekere zin is mijn leven mogelijk gemaakt door de droom van de mannen van het eerste uur, waarvoor ik hun dankbaar ben. Ik ben misschien geboren Nederlander maar vooral toch ook Europeaan!

  R van Eijk 12-01-2009

• @Martin, vriendelijk bedankt, ik doe er mijn voordeel mee!

  Ricardo 12-01-2009

• Isabelle, helemaal mee eens! Jij bent niet de enige franstalig die dit programma gezien heeft, verschillende fanfareleden eveneens. Jouw reactie is helemaal onze, jammer dat één extremist aan het woord komt en dat de uitzending vooral verschillen wil benadrukken en geen harmonie , die er wel degelijk is tussen Vlamingen en Walen. Van dit programma hadden we meer verwacht!

  marijke hennink 13-01-2009

• “de Walen praten veel, maar doen niets en de Vlamingen, die komen met een resultaat”
  Ik ben Waal (Bergen- Henegouw) en was ook een beetje teleurgesteld met die uitspraak van een (nederlandstalige) landgenoot.
  Maar voor de rest, ik kijk heel graag naar die mooie uitzendingen van “In Europa”.
  Ik had nooit onze gemeenschappelijke geschiedenis op z’n boeiende en ontroerende manier gezien

  Ludovic 19-01-2009

Reageer!