De Berlijnse Muur was aanleiding voor en decor van befaamde politieke redevoeringen, waarvan die van de Amerikaanse presidenten John F. Kennedy in 1963 en Ronald Reagan in 1987 misschien wel de bekendste zijn. Kennedy’s woorden “Ich bin ein Berliner” zijn gevleugeld geworden; 24 jaar later deed Reagan de profetische oproep “Mr. Gorbachev, tear down this wall!”.
Beide toespraken zijn prachtige staaltjes van Amerikaanse retoriek, en overal allebei gaat het verhaal dat de beroemd geworden citaten min of meer op het laatste moment zijn toegevoegd.
Op 26 juni 1963 - twee jaar nadat de bouw van de Muur was begonnen - stak de Amerikaanse president John F. Kennedy de bevolking van West-Berlijn een hart onder de riem met de woorden:
“Two thousand years ago, the proudest boast was civis Romanus sum. Today, in the world of freedom, the proudest boast is Ich bin ein Berliner [...] All free men, wherever they may live, are citizens of Berlin. And, therefore, as a free man, I take pride in the words Ich bin ein Berliner.”
Een Stern-artikel stelt dat de historicus Andreas Daum achterhaalde dat Kennedy de zin “Ich bin ein Berliner” zelf heeft toegevoegd; de woorden ontbraken in de eerdere versie van zijn rede, die zijn speechschrijvers gemaakt hadden. Kennedy zou dit overigens niet op het moment zelf spontaan hebben besloten, maar al ongeveer een week vóór zijn toespraak.
Bekijk Kennedy’s speech:
Op 12 juni 1987 - twee jaar voordat de Muur zou vallen - hield een andere Amerikaanse president, Ronald Reagan, een eveneens fameuze toespraak in West-Berlijn. Bij de Brandenburger Tor deed hij een oproep aan Michail Gorbatsjov, de president van de Sovjet-Unie:
“There is one sign the Soviets can make that would be unmistakable, that would advance dramatically the cause of freedom and peace. General Secretary Gorbachev, if you seek peace, if you seek prosperity for the Soviet Union and Eastern Europe, if you seek liberalization: Come here to this gate! Mr. Gorbachev, open this gate! Mr. Gorbachev, tear down this wall!”
Misschien nog mooier dan over die van Kennedy is het verhaal achter Reagan’s speech. Volgens een artikel op USNews.com (p. 2-4) bedacht speechschrijver Peter Robinson woorden “Tear down this wall!”, maar werden ze als “unpresidential and extreme” afgeraden door onder anderen Howard Baker (White House Chief of Staff) en Colin Powell (Deputy National Security Adviser). Reagan zei echter “I think we’ll leave it in” nadat hij de speech had gelezen, en “The boys at State are going to kill me for this, but it’s the right thing to do”.
Bekijk Reagan’s speech:
Meer lezen?
- Lees de volledige speech van Kennedy americanrhetoric.com: met tekst, foto’s en audio)
- Lees de volledige speech van Reagan reaganlibrary.com).
Meer over ‘1961 - DDR’?
- Bekijk de uitzending ‘1961 - DDR’ op deze website
- Bekijk meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1961
- Lees alle weblogberichten over ‘1961 - DDR’
