Een mooie anekdote uit een email aan de redactie:

‘N.a.v. de uitzending over Gavrilo Princip door Geert Mak kwam ik bij onderstaande bladzijde 52 uit Jo Spier, Dat alles heeft mijn oog gezien: Herinneringen aan het concentratiekamp Theresienstadt (Elsevier, 1978). Wellicht is dit Geert Mak onbekend, en daarom verzoek ik u het hem door te sturen:

“Serajewo
Theresienstadt 1943

We zaten in onze werkplaats zonder kolenschop. Men deelde ons bij het kampmagazijn mede dat ze geen kolenschoppen hadden maar men verklaarde zich bereid om iets te bezorgen waarmee we ons zouden kunnen behelpen.

Ze gaven ons een voorwerp dat bij nadere beschouwing het naambordje van een graf bleek te zijn. Op het bordje stond: ‘Hier ruhet der Serbische Märtyrer Gabriël Princip’. [red.: tekening hiernaast]

Gabriël Princip was de Servische student die in 1914 de Oostenrijkse troonopvolger bij een bezoek aan Serajewo heeft doodgeschoten. Dat was het ’startschot’ voor de Eerste Wereldoorlog. Hij is in de gevangenis van Theresienstadt aan tuberculose gestorven. Twee jaar lang hebben we kolen geschept met z’n gedenkteken.”

J. van A.’


De webredactie dankt J. van A. bijzonder hartelijk - ook voor de tekening!

Meer lezen over Jo Spier?

- Bekijk een aantal van de cartoons van illustrator Jo Spier (op Flickr.com) van ná de Tweede Wereldoorlog, waarin hij annexatie van Duits grondgebied door Nederland bepleit

- Zie zijn biografie op de onderzoekswebsite VillaBouchina.nl of in de digitale versie van het Biografisch Woordenboek van Nederland (BWN)

Meer over ‘1914 - Wenen & Sarajevo’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1914 - Wenen & Sarajevo’
- Lees alle weblogberichten over 1914
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1914

3 reacties

  • Deze man heet Gavrilo (Gabriel), niet Gravilo !

    mignon houben 10-11-2008
  • @Mignon Houben: Quite embarassing - maar dank voor uw oplettenheid, de tikfout heb ik hersteld.

    Joop Hopster 11-11-2008
  • Gavrilo Princip (1894 - 1918) leed, net als vele anderen, aan tuberculose en zou (zo wist hij al) niet oud worden!!! Tegen deze ziekte was in 1914 eigenlijk niets te beginnen. Toch wilde hij niet “zomaar” zijn einde afwachten; hij wilde sterven als een held (in zijn ogen)!!!

    Hij sloot zich aan bij “De Zwarte Hand/The Black Hand”; een geheim genootschap die het voormalig Joegoslavië los wilde maken van het Habsburgse Rijk (en gezag).

    De aanslag op Franz Ferdinand was zeer amateuristisch en slecht opgezet; toch slaagde Gavrilo Princip er helaas in hem op 28 juni 1914 dodelijk te verwonden door pistoolschoten, evenals dat hij zijn vrouw Sophia dodelijk trof; ze stierven allebei!!!

    Gavrilo probeerde zelfmoord te plegen maar werd overmeesterd en naar het politiebureau afgevoerd.

    In oktober 1914 was het proces tegen Gavrilo Princip en de andere leden o.a. Nedjelko Cabrinovic en Trifko Grabez (deze beide heren leden ook aan tuberculose). Het vonnis was: levenslange dwangarbeid in Theresienstadt (strafkamp in Tsjechië)!!!

    De omstandigheden in dit kamp c.q. gevangenis waren ronduit belabberd!!

    Geen wonder dus dat Nedjelko Cabrinovic en Trifko Grabez al in 1916 stierven door uitputting, ondervoeding en tuberculose!!!

    Gavrilo Princip overleefde tot april 1918; hij had vanwege de bottuberculose een arm moeten laten amputeren. Toch ontkwam hij niet aan de dood door tuberculose; 23 jaar!!!

    In 1920 is Gavrilo Princip in Belgrado onder grote belangstelling en met veel eer ten grave gedragen!!!

    André de Hooge 11-03-2010

Reageer!