Door researcher Eveline Gillot:
De dreiging is voelbaar. In de trein kijken passagiers elkaar wantrouwend vanachter hun gratis kranten aan. Ik trek m’n kraag nog wat verder omhoog als ik op de fiets stap. De wind fluit in mijn oren en de mist vertroebelt mijn zicht. Norse agenten stoppen hun handen nog iets dieper in de zakken. Het in bruine bladeren gehulde Oosterpark is hermetisch afgezet met pantserwagens.
…ik fantaseer wat onderweg na een werkdag RAF-research in Hilversum. De Duitse herfst, 1977, de absolute climax in een jarenlange periode van terreur. Een tijd van ‘angst, grimmigheid en paranoia’ noemt Mak dit seizoen in de groenblauwe reis-Bijbel. West-Duitsland in oorlogstijd.
Deutschland im Herbst. Een zes weken durende geweldsorgie teistert de bevolking. De eerdere strijd tegen de staat en het kapitalisme lijkt inmiddels te zijn vergeten. De missie is nu om de kopstukken, Andreas Baader, Gudrun Ensslin en Jan-Carl Raspe, vrij te krijgen uit de gevangenis. Genadeloos.
Op 5 september wordt werkgeversvoorzitter Hanns-Martin Schleyer op ruwe en brutale wijze ontvoerd. Wanneer de auto met Schleyer en zijn vier begeleiders de gebruikelijke route door een woonwijk rijdt, staat een clubje RAF-leden al in de startblokken. Een stortbui van kogels doorzeeft alle begeleiders en kleurt de straatstenen rood. Een zucht van verlichting als ze uit hun geweldsroes ontwaken en merken dat Schleyer de loodgolf heeft overleefd.
Met de kaping van een groot passagiersvliegtuig van Lufthansa, met 86 inzittenden, worden opnieuw de Duitse zenuwen op de proef gesteld. Vier Arabieren, die sympathiseren met de kopstukken van de Rote Armee Fraktion, zijn de gevreesde gijzelnemers. De piloot wordt onderweg geëxecuteerd en de gijzelnemers lijken in staat ook de passagiers dit lot toe te kennen.
Toch weet de Duitse overheid op wonderbaarlijke wijze de gijzelneming tot een einde te brengen, waarbij drie van de vier Arabieren worden gedood. De jubelstemming is van korte duur: op dezelfde dag, 18 oktober, wordt het levenloze en gehavende lichaam van Hanns-Martin Schleyer aangetroffen in de kofferbak van een rode Renault.
De gevangen voelen dat hun zaak een hopeloze is geworden. Op exact hetzelfde moment, in de nacht van 18 op 19 oktober, schieten Baader en Raspe zichzelf van achteren in het hoofd. Gudrun Ensslin bungelt als een lappenpop aan een geïmproviseerde strop, vastgeknoopt aan de tralies van haar cel.
Een voorbij scheurende vrachtwagen schudt me wakker. Een plens opstuivend water doorweekt mijn broek en ik vloek zachtjes. Alles is normaal, maar bruine bladeren plakken aan mijn banden en het waait nog steeds.
Meer over 1977 en de RAF:
- De In Europa-aflevering ‘1977 - Duitsland’ is te zien op 15 februari om 21.05u (Ned. 2)
- Lees meer over ‘1977 - Duitsland’ in deze reeks weblogberichten
- Nog meer video, audio en artikelen vindt u op de In Europa Atlas: 1977
