De Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog (1954-1962) is in Frankrijk nog steeds een beladen episode. Niet alleen vanwege de lange duur of het vele en harde geweld, maar ook omdat deze oorlog nog steeds niet echt ‘geschiedenis’ is geworden: de nasleep ervan is nog voelbaar aanwezig.
In de tweede serie van In Europa staan Frankrijk en Algerije centraal in de aflevering 1958, die gemaakt wordt door Stefanie de Brouwer (foto). U kunt deze aflevering bekijken op zondag 18 januari 2009 (21.05u, Ned. 2).
Op dit moment lijkt er ook in Nederland een hernieuwde aandacht te ontstaan voor deze gruwelijke oorlog. Onlangs verscheen er een boek van Niek Pas: Aan de wieg van het nieuwe Nederland. Nederland en de Algerijnse oorlog 1954-1962. Hij beschrijft hierin hoe de Nederlandse regering de Franse steunde, terwijl de Nederlandse pers en vervolgens ook de publieke opinie zich juist tegen de oorlog keerden. En hoe de solidariteitsacties een grote en nieuwe dynamiek kregen, omdat ze - voor het eerst - op tv te zien waren.
Van 1954 tot 1962 duurde de oorlog die Algerije uiteindelijk onafhankelijk zou maken van Frankrijk. Na acht jaar en veel bloedvergieten verklaarde de Franse president De Gaulle dat hij de onafhankelijkheid van Algerije niet zou tegenhouden - tot woede en ontzetting van de pieds noirs. Pieds noirs waren Franse kolonisten die zich in Algerije hadden gevestigd en daar vaak al generaties lang woonden; na de Franse verovering van Algiers in 1830 was Algerije al een Franse kolonie geworden.
De pieds noirs wilden absoluut geen onafhankelijk Algerije, en De Gaulle stond bekend als iemand die niet snel toegaf. In 1958 had De Gaulle, ten overstaan van een grote menigte in Algiers, uitgeroepen: “Je vous ai compris!” (”Ik heb u begrepen!”). Velen hadden deze uitspraak uitgelegd als een weigering om Algerije onafhankelijk te laten worden. Dat nota bene De Gaulle degene was de Algerijnse onafhankelijkheid zou accepteren, was voor velen dan ook een grote schok.
Voor uw voorpret hieronder alvast een serie kijk-, lees- en luistertips.
KIJKTIPS:
- Bekijk de In Europa-aflevering over 1958 op zondag 18 januari 2009 (21.05u, Ned. 2)
- Bekijk de Andere Tijden-aflevering “Oktober 1961: 200 doden in Parijs” (23 oktober 2001)
- Bekijk de Andere Tijden-aflevering Vreemdelingenlegioen over de Nederlander Wim Vaal, die in 1955 tekende bij het Vreemdelingenlegioen en in Algerije zou gaan vechten (19 oktober 2000)
LUISTERTIPS:
- Beluister een OVT-interview met Niek Pas over Nederland en de Algerijnse oorlog (OVT, 7 september 2008)
- Beluister een De Avonden-interview met Niek Pas over mei ‘68, Provo en Algerije (19 mei 2008)
- Beluister een column van Jacqueline Wesselius over De Gaulle en de Algerijnse kwestie (OVT, 18 juni 2006)
- Beluister een interview met H.L. Wesseling over zijn boek Frankrijk in oorlog 1870-1962. De meest dramatische eeuw in de Franse geschiedenis (OVT, 24 sept 2006)
LEESTIPS:
- Niek Pas, Aan de wieg van het nieuwe Nederland. Nederland en de Algerijnse oorlog 1954-1962 (Wereldbibliotheek, 2008)
- Lees Jan Blokker’s recensie van Niek Pas’ Aan de wieg het nieuwe Nederland (NRC Next)
- Lees de recensie van OVT-redacteur Mathijs Deen van Niek Pas’ Aan de wieg het nieuwe Nederland op het /Geschiedenis-weblog
Meer over ‘1958 - Frankrijk & Algerije’:
- Bekijk de hele uitzending 1958 - Frankrijk & Algerije
- Bekijk meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1958
- Bekijk the making of ‘1958 - Frankrijk & Algerije’
