Prangende vragen uit een email aan de redactie:

Beste redactie van In Europa,

Mijn dochter doet eindexamen geschiedenis. Op de volgende vraag heeft zij geen antwoord en deze vraag werd gesteld tijdens een proefexamen: waarom hebben de geallieerden of heeft het verzet nooit de spoorlijnen naar de concentratiekampen gebombardeerd of gesaboteerd?
Hebben jullie een antwoord?

De (web-)redactie van In Europa pretendeert bepaald niet Het Antwoord te hebben op uw vraag. Sterker nog: hoe zou je hierop nou één simpel antwoord kunnen geven? Het lijkt me dan ook vruchtbaarder om u door te verwijzen naar literatuur die om dezelfde vragen draait.

In eerste instantie schiet me Strepen aan de hemel van G.L. (Gerhard Leopold) Durlacher tebinnen, dat exact dezelfde vragen centraal stelt. Het is oorspronkelijk in 1985 verschenen, maar later in ieder geval nog eens opgenomen in zijn Verzameld Werk (samen met Drenkeling, De zoektocht, Quarantaine en Niet verstaan) - een bundel die ik iedereen van harte kan aanbevelen.

Verder is er het boek Auschwitz and the Allies van Martin Gilbert, dat onder andere de vraag behandelt wanneer de Geallieerden wat precies wisten van Auschwitz (maar zie deze tamelijk kritische Journal of Historical Review-recensie).

En ook is er een bundel The Bombing of Auschwitz: Should the Allies Have Attempted it? (2000) onder redactie van Michael J. Neufeld en Michael Berenbaum. Ik ken het zelf niet, maar begrijp dat het een bundeling van artikelen is, voortgekomen uit een symposium, waarin de verschillende auteurs het onderling niet eens worden over het antwoord op de vraag of Auschwitz - niet alleen de spoorlijnen dus - gebombardeerd had moeten of kunnen worden.

Dit is slechts een eerste aanzet tot een antwoord, een soort work-in-progress - net als dit weblog natuurlijk. Zie ook de reactie in een volgend bericht.

Wie dit leest en antwoorden of meer suggesties heeft, is van harte welkom om hieronder te reageren - of te mailen naar ineuropa@vpro.nl.

Meer over ‘1942 - Duitsland’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1942 - Duitsland’
- Lees alle weblogberichten over 1942
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1942

14 reacties

  • [...] een reactie op het eerdere bericht over de vraag waarom de spoorlijnen naar concentratiekampen in de Tweede Wereldoorlog nooit [...]

    VPRO In Europa » Reactie: Waarom de spoorlijnen niet gebombardeerd werden 26-09-2008
  • Geen deskundige verklaring maar meer na logisch nadenken:

    Jammer genoeg is de werkelijkheid keihard en zijn er een aantal redenen:
    - Het bombarderen van deze objecten dienden geen militair doel, het zou op geen enkele wijze de militaire strijd beïnvloeden - in tegenstelling tot het bombarderen van productiedoelen in het ruhrgebied of steden als Hamburg en Dresden.
    - Regeringen in ballingschap wiens joodse bevolking werd gedeporteerd hebben hier niet specifiek op aangedrongen. Niet in de laatste plaats omdat de bevolking van deze landen, waaronder de Nederlandsche, niet wars was van antisemitische sentimenten (men vond het wel best zo. Stel je de matte westerse reactie voor als bijvoorbeeld Rusland nu op grote schaal moslims zou deporteren, dat zou minder reuring geven dan de kwestie met Georgië).
    - Het besef van het belang van het joodse electoraat in de USA is pas na de oorlog duidelijk geworden, dus ook hier werd geen belang gehecht aan het opofferen van B-17’s of bemanningen.

    Kortom: niemand vond het belangrijk genoeg, het werd niet eens besproken.

    Cees Vermeulen 28-09-2008
  • Hallo,
    Ik zit in 6VWO en ik ben bezig met het voorbereiden van een presentatie voor geschiedenis met de stelling: Waarom werden de treinverbindingen naar de kampen in de Tweede Wereldoorlog niet gebombardeerd? Het kan toch niet zo zijn dat hier slechts geen aandacht voor was? Dat het gewoon vergeten werd, punt? Heeft u misschien enig idee waarom men besloot deze verbindingen niet de bombarderen?

    Emma 02-10-2008
  • @Emma: Heeft u http://weblogs.vpro.nl/ineuropa/2008/09/26/reactie-waarom-de-spoorlijnen-niet-gebombardeerd-werden/ ook gezien?

    Joop Hopster 02-10-2008
  • De vraag die Emma stelde is nog altijd een hele goede. Ik denk dat Cees Vermeulen al een aantal mogelijke antwoorden gaf maar dan nog blijven er vragen te over. Bekend is dat er in Europa en Rusland een tamelijk wijd verbreid anti-semitisme was en zelfs nu nog is. Ook Engeland en de VS kenden en kennen deze sentimenten bij grote delen van de bevolking. En net als bij Hitler en zijn vrienden gaat het dan vaak om ‘vaderlandloze profiteurs’ en Joodse intellectuelen en bankiers. In de middeleeuwen waren dat vaak al beroepen waar Joodse mensen in ‘teruggedrongen’ waren (uitgesloten van toen nog algemeen Katholieke Gilden). Net als bij de huidige problemen keek men vaak met argwaan naar de financiële wereld en was bv. het socialisme en communisme ook niet vooral door Joodse intellectuelen uitgevonden? Kijk nu ook maar eens naar de geluiden m.b.t. Israël uit de Arabische wereld (natuurlijk gevoed door het aanhoudende Palestijns-Israëlische conflict), het toch tamelijkalgemene wantrouwen mb.t. de macht van de Joodse lobby in de VS. Ook koningin Wilhelmina sprak tijdens haar radiopraatjes niet over tenminste het afvoeren van de hele Nederlandse Joodse bevolking. Ik vrees kortom dat men er inderdaad niet veel belangstelling voor had, zich vrij makkelijk aansloot bij een grote minderheid in ieder Europees land en de mede door het Christendom eeuwenlang gevoedde afkeer van de Joden gewoon een beetje deelde met de meer extreme opvattingen van de nazi’s. En wellicht komt daarbij dat spoorwegen inderdaad vrij makkelijk hersteld werden, dat het vliegen over Duitsland naar Polen nog te gevaarlijk was, dat de industrie rond Auschwitz niet belangrijk genoeg was, dat misschien al de moeite en tijd die de nazi’s in de jodenvervolging staken niet aan militaire inspanningen gegeven kon worden de geallieerden ook goed uitkwam.. Ik heb me deze vraag vroeger ook regelmatig gesteld maar nooit een goed antwoord gevonden. En bij de geallieerde bevelvoerders zaten ook lieden met licht criminele inslag, ik heb ooit een documentaire gezien over ‘Bomber Harris’, de opperbevelhebber van de bommenwerpers van Engelse luchtmacht die zelfs door Churchill verafschuwd werd, een hekel had aan arbeiders en daarom graag in 1945 de arbeiderswijken van oa. Hamburg en Dresden liet bombarderen terwijl al duidelijk was dat dit niet hielp om de Duitse tegenstand te breken. Misschien kan de redactie van In Europa dit ook eens uitzoeken?

    Ricardo 06-10-2008
  • Er wordt vaak beweerd dat de familie Bush haar fortuin in de oliebusiness verdiend heeft. Een groot deel van het familievermogen werd echter met behulp van Adolf Hitler tot stand gebracht. Tussen beide partijen waren niet alleen financiële banden, maar bestonden ook diepgaande, gezamenlijke bedrijfsactiviteiten. De grootvader van president George W. Bush vergrootte het familievermogen niet alleen door zaken te doen met nazi-Duitsland, maar ook door direct te profiteren van de dwangarbeid in Auschwitz!

    Britse piloten hebben tijdens de Tweede Wereldoorlog miljoenen luchtfoto’s van het door Duitsers bezette deel van Europa genomen. Het Britse Nationale Archief heeft inmiddels een groot aantal van die foto’s vrijgegeven. De opnamen geven een indruk van de gebeurtenissen en gruweldaden tijdens de oorlogsjaren. In het archief bevinden zich ook gedetailleerde luchtopnames van rookwolken, afkomstig uit een verbrandingsoven in Auschwitz. De vraag dringt zich op, wat de geallieerden over de Duitse vernietigingskampen wisten. Vast staat dat de militaire leiding weigerde de spoorverbinding naar Auschwitz te bombarderen, omdat het hier zou gaan om een niet-militair doel. Ik ben echter van mening dat de werkelijke reden gelegen is in het feit dat men de toevoer van dwangarbeiders naar Auschwitz niet wilde stopzetten.

    Robin de Ruiter 28-10-2008
  • Hallo Emma,

    Ik kan je alle informatie verstrekken die je nodig hebt. Ik beschik over een buitengewoon archief, waaronder veel geheime stukken.

    Robin de Ruiter 28-10-2008
  • De internationale concerns zijn onlosmakelijk verbonden met de misdaden die gepleegd werden door grensoverschrijdende staten. De afgelopen jaren zijn steeds meer bewijzen boven tafel gekomen van de activiteiten van ‘multinationals’ tijdens het nazi-regime. Bedrijven als Coca-Cola en IBM behoren tot dat scala van internationale bedrijven. In zijn boek IBM and the Holocaust - The Strategic Alliance Between Nazi Germany and Americas Most Powerful Corporation toont de joodse auteur Edwin Black aan dat ook IBM zich middels een hele rij dochterondernemingen, zoals bijvoorbeeld de Duitse dochter Hollerith-Maschinen-Gesellschaft (DEHOMAG), meer met de nazi’s van doen heeft gehad dan tot dusverre bekend was. Zo zouden de nazi’s met behulp van de IBM-Hollerith-Maschine (een van de eerste ponskaartsorteerders en telmachine voor automatische gegevensverwerking) in staat geweest zijn om de joodse bevolking in het hele rijk te identificeren. De bevolkingsregistratie van de nazi’s en de controle in de concentratiekampen zou evenzo met IMB-machines hebben plaatsgevonden.

    Robin de Ruiter 28-10-2008
  • Inderdaad waren er veel ook Amerikaanse investeringen in Duitsland maar dat verklaart volgens mij toch niet het niet bombarderen van de spoorlijnen naar bv, Auschwitz. Vele industriegebieden met vele kostbare kapitaalgoederen gedaan uit ondermeer die investeringen zijn immers wel gebombardeerd.

    Ricardo 30-10-2008
  • Beste Ricardo,

    Alle bedrijven en industrieën in Duitsland met Amerikaans kapitaal zijn nooit gebombardeerd. Niet alleen de Bush-, maar ook de Rockefellers en anderen hadden grote belangen in Auschwitz. Dit is algemeen bekend NIET IN NEDERLAND.

    Deze heren hebben zich in de loop van de tijd wereldwijd meester gemaakt van alle belangrijke ondernemingen en industrieën (olie, goud, et cetera). Hier een voorbeeld van Jenny Estrada, een van de meest gerespecteerde en vooraanstaande geschiedkundigen van Ecuador. In haar schokkende boek “U.S. Blacklists” vertelt zij de geschiedenis van de deportatie van duizenden etnische Duitsers, Japanners, Italianen en hun Latijns-Amerikaanse families naar concentratiekampen in de Verenigde Staten in de periode voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

    “Nationale veiligheid” luidde de officiële verklaring van de regering van de Verenigde Staten.

    Vijf maanden voor de aanval op Pearl Harbor werd onder leiding van Nelson A. Rockefeller de eerste stap gezet voor een geheim en illegaal interneringsprogramma om burgers in Latijns Amerika te identificeren en gevangen te nemen.

    In bijna alle Latijns-Amerikaanse kranten werden ‘Zwarte Lijsten’ gepubliceerd. Duizenden onschuldige families, wier namen voorkwamen op de lijsten, werden meegevoerd naar lokale gevangenissen. Hier werden ze vastgehouden zonder rechtszaak of gerechtelijke hulp. Nadat al hun geld en bezittingen in beslag waren genomen, werden ze onder erbarmelijke omstandigheden gedeporteerd naar concentratiekampen in de Verenigde Staten.

    Jenny Estrada’s boek onthult het echte doel van de Zwarte Lijsten: Japanse, Italiaanse en Duitse economische belangen in Latijns-Amerika vervangen door Amerikaanse belangen.

    Er ontwikkelde zich echter nog een ander bijzonder motief voor de deportaties: het verzamelen van gevangenen om te gebruiken als ruilmiddel voor Amerikaanse gevangenen in de landen van de asmogendheden. Na de deportatie naar concentratiekampen in de Verenigde Staten werden veel gevangenen uitgewisseld tegen Amerikaanse burgers die door Hitler gevangen waren genomen. De gevangenen uit Latijns-Amerika werden ondergebracht in verschillende Duitse steden en aan hun lot overgelaten. Velen spraken geen Duits. Onder hun bevonden zich meerdere Joodse families. Wat deze families bij aankomst in Duitsland te wachten stond weet iedereen.

    Groet,
    Robin

    Robin de Ruiter 30-10-2008
  • @Robin de Ruiter: U heeft vrijwel integraal het persbericht over het boek van Estrada gekopiëerd en geplakt. Heeft u het boek ook gelezen? En wat vindt u er wel en niet overtuigend aan? Klakkeloos kopiëren lijkt ons niet te getuigen van een noodzakelijke, kritische houding, en vinden we dus niet erg zinvol.

    Joop Hopster 30-10-2008
  • Beste Robin,

    Met alle respect voor jouw kennis in deze denk ik toch dat je uiteenlopende gebeurtenissen en feiten erg naar een bepaald complot toe redeneert. Natuurlijk was er ook voor de oorlog zoiets als internationale economische betrekkingen en aandelenhandel. Natuurlijk werden vlak voor de echte oorlogshandelingen in diverse landen landgenoten van de vijand opgesloten, ook wist men in redelijk vroeg stadium vaak al waar de deportaties en kampen als Auschwitz zo’n beetje voor stonden, maar dat goldt ook vooral voor hen die het wilden en /of konden zien of horen, vaak ook weer minderheden in de zeg maar westerse wereld van toen. Er was ook heel veel minder (open) communicatie en meer groepsgebonden ‘propaganda’ dan nu. En natuurlijk werd er overal ook van nieuwe situaties ge- en misbruik gemaakt (zie mijn opmerkingen over iemand als Bomber Harris), maar ik zie ook in jouw verklaringen geen duidelijk eenduidige redenen waarom men zich in het openbaar zo weinig uitsprak over de vervolging van joden en andere minderheden en waarom men de rails naar Auschwitz-Birkenau en al die andere kampen niet bombardeerde. Voor mij blijft het een combinatie van vele mogelijkheden en factoren en ja, een van de raadsels van de vaak uiterst wrede geschiedenis en menselijke realiteit.

    Ricardo 30-10-2008
  • Beste Joop en Ricardo,

    Ik heb het boek niet alleen gelezen, ik heb toestemming van mijn uitgever melding van dit boek te maken op deze site. Het boek is uniek en heeft niets met een samenzwering-theorie te maken heeft. Er worden feiten en bewijzen aangevoerd die duidelijk maken dat het hier om werkelijkheid gaat. het is echt gebeurt. gelukkig leven er nog steeds mensen die het kunnen navertellen. Daarnaast moet ik opmerken dat de auteur een vooraanstaand en gerespecteerd historicus is. Dat men deze tragedies bewust uit de geschiedenisboeken heeft gehouden spreekt voor zich wanneer men het boekje leest. Ik kan nog wel meer boeken noemen bijvoorbeeld van Arthur Jacobs of Heidi Donald. Kijk maar eens op het Internet. Deze boeken zijn overigens in het Engels.

    Toch fijn dat jullie kritisch zijn. Dit is goed omdat we al te veel voor de gek worden gehouden door onze media, et cetera.

    Robin de Ruiter 30-10-2008
  • Hier een interessante link. Moeten jullie echt even naar kijken.
    http://www.foitimes.com/internment/Roundup1994.wmv

    het gaat hier wel over een Amerikaanse jongen met Duitse ouders.

    In Latijns Amerika was het meestal een ander verhaal. er werden zelfs Turkse, Libaneese en andere mensen met goedlopende ondernemingen op de Zwarte Lijst gezet.

    Robin de Ruiter 30-10-2008

Reageer!