De produktie van de nieuwe serie is nu vlot onderweg. De basis voor de eerste vijf/zes afleveringen ligt er en de eerste filmcrews zijn ook al weer terug. Morgen zal onze nieuwe aanwinst, Lex Runderkamp, de montage ingaan met zijn verslag uit Warschau. Voor het weblog vertelde hij over zijn ervaringen in Polen:
—————
Warschau, 9 mei 2008
Nu we op de helft van de eeuw zitten, merk je dat er steeds meer levende getuigen van de geschiedenis opduiken. Voor de camera staat een 86-jarige kannonier, opnieuw stijf in de houding en met al zijn oorlogsdecoraties op de linkerborst. Hij stond in 1944 ook al op deze plek aan de rand van Warschau, als Poolse artillerist in het Sovjetleger. In de stad waren toen zijn landgenoten begonnen aan een laatste opstand tegen de Duitsers om hun eigen hoofdstad te bevrijden. Maar Stalin had besloten niet te helpen en liet de Duitsers en nationalistische Polen elkaar in Warschau uitmoorden.
De kannonier zegt: “De Russen zeiden elke keer als ze hun laarzen ’s ochtends aantrokken: ‘We gaan naar Berlijn’. Warschau was een beetje oponthoud.” Twee maanden lang moest onze man lijdzaam toezien hoe aan de overkant van de rivier de Duitsers en de Polen elkaar bevochten. Soms schoot hij een granaat af, vertelt hij, wanneer hij Duitse posities in het oog kreeg. Maar na twee maanden waren ongeveer 200.000 inwoners van de stad gedood. De Duitsers trokken uiteindelijk de laatste opstandelingen uit de riolen en vernietigden 85% van de gebouwen in de stad. Straat na straat werd opgeblazen, zo laten ook de archiefbeelden zien.
In de stad filmen we een bejaarde radiotechnicus. Hij nam deel aan de opstand en zorgde voor radioverbindingen met Londen, waar de Poolse regering in ballingschap verbleef. De Polen waren aan de opstand begonnen omdat ze dachten na enkele dagen steun te zullen krijgen van de Geallieerden. Dus onze radiotechnicus heeft dagenlang naar Londen geroepen dat de opstand was begonnen. Met een vriend sleutelt hij aan een replica van die oude radio. En ze krijgen hem ook weer aan de praat. “London, Warsaw calling”, doet hij nog eens voor. Maar niemand kwam de Polen in augustus 1944 helpen. Stalin, Churchill en Roosevelt hadden Europa al verdeeld. Polen was voor de Sovjets, alleen wisten de Polen dat nog niet.
Meer over ‘1944 - Warschau & Praag’:
- Bekijk hier de hele uitzending ‘1944 - Warschau & Praag’
- Lees hier alle weblogberichten over ‘1944 - Warschau & Praag’, waaronder die van Lex Runderkamp over the making of en extra fragmenten uit een interview met Norman Davies
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1944
