Onze researcher Sasza is vers terug uit Praag. Hij is bezig met het verhaal over het ontzet van Praag, een weggemoffeld stukje geschiedenis dat we voor In Europa op film proberen te krijgen. Hoewel hij nog druk bezig was om zijn verhaal rond te krijgen, wilde hij al wel een tipje van de sluier oplichten.
——————————————–
Ongeveer de helft van Tsjechië is door de Amerikanen bevrijd. Het land zou in principe binnen de Sovjet-bezettingszone vallen, maar de Sovjets waren met hun handen aan Berlijn gebonden. De Amerikanen marcheerden door totdat hun voorposten Praag al konden zien vanaf de heuvels. Enkele jeeps zijn zelfs in Praag geweest, waar een anti-Duitse opstand was uitgebroken. Het scheelde maar een nippertje of Praag zou door de Amerikanen officieel bevrijd zijn… Maar de Sovjets waren onverbiddelijk en generaal Eisenhower moest zich neerleggen bij een voorlopige demarcatielijn op zo’n negentig kilometer van Praag. Gefrustreerde soldaten van generaal Patton keerden naar Plzen terug waar zij nog driekwart jaar bleven.
Het lijkt allemaal op een (misschien ietwat minder bekende) episode uit het einde van de Tweede Wereldoorlog, maar het is in feite een van de meest strikt gecensureerde, hard bewaakte geheimen van het communistische Tsjecho-Slowakije, en dus in heel het socialistisch ruim van Vladivostok tot de Elbe. In het Westen schonk men er ook niet te veel aandacht aan.
En zo bleef het bij: het land Tsjecho-Slowakije was bevrijd door het glorieuze Sovjetleger; daarvoor moesten de Tsjechen dankbaar zijn, en niet voor die lelijke imperialisten met hun enge atoombommen en hun vieze coloradokevers die ze op de socialistische aardappelvelden uit de luchtballons strooiden. Klinkt onzinnig? Maar de Tsjechische kindertjes werden veertig jaar lang op school onderwezen dat West-Tsjechië door de Sovjetsoldaten is bevrijd die in Amerikaanse uniformen gestoken waren.
Het is inmiddels bijna twintig jaar geleden dat het communisme de geest heeft gegeven, maar mensen die zich bezighouden met de Amerikanen in Tsjechië hebben nog steeds een samenzweerderig air over zich, een ondeugende geuzenglimlach.
Meer over ‘1944 - Warschau & Praag’:
- Bekijk hier de hele uitzending ‘1944 - Warschau & Praag’
- Lees hier alle weblogberichten over ‘1944 - Warschau & Praag’, waaronder die van Lex Runderkamp over the making of en extra fragmenten uit een interview met Norman Davies
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1944
