Archief

Zoals Roel van Broekhoven al vertelde bleek de zoektocht naar Lili Steinmüller (foto) een van de moeilijkste en wonderlijkste. Voordat Roel eerder deze maand kon vertrekken ploeterde researcher Christine Pawlata maandenlang op een geschiedenis vol van vage aanwijzingen, ongegronde verhalen en bij elkaar gelogen bekentenissen. Hier haar verhaal over haar zoektocht naar Lili.

“Lili is niet het meisje van de foto” – dit sms-bericht bereikt me op een late avond vanaf een afgelegen Russisch dorpje in de buurt van Smolensk.

Dit kan niet, roep ik eerst tegen het stomme scherm van mijn telefoon aan en bel vervolgens Roel op, die ergens in een verlaten hotel met researcher Sasza Malko, geluidsman Joris van Ballegooien en cameraman Martijn van Beenen aan de vodka zit. Na een nogal avontuurlijk verhaal - met als belangrijkste ingrediënten scheuren in de plaatselijke kerncentrale, kokende vijvers, schietende pooiers en blauw geslagen prostituees - vertelt hij me dat Lili, die we als door een wonder ergens bij de grens tussen Rusland en Wit-Rusland hebben weten te traceren, naar eigen zeggen niet het meisje is van de foto, die we een jaar eerder in het dorpje Siemnice hebben gevonden.

» Lees verder

Het heeft even geduurd maar eindelijk, eindelijk, lijkt er schot in de zaak te zitten als ik via via het nummer van de assistente van H. te pakken krijg. Ergens in Amerika gaat een telefoon over. Een keer, twee keer, en dan zoals bijna altijd kondigt de piep een verveelde voicemail aan.

“Hi, you’ve reached the voicemail….” De lijzige stem van de assistente sleurt zich door de lijnen naar mijn telefoon, het lijkt ‘r maar net te lukken. Ik haak weer af. De Amerikaanse hang naar een soort passief-agressief woordgebruik is altijd een beetje verwarrend. Ontslaan heet daar “laten gaan”, als blinde ben je visueel uitgedaagd en als men duidelijk wil maken dat het over gekleurde medemensen gaat noem je die ” urban”, het lijkt allemaal iets beschaafder. Het woord “reached”, bereikt, klinkt als een soort prestatie maar ondertussen mag ik voor de zoveelste keer vergeefs mijn boodschap inspreken, wetende dat dit geen reactie gaat opleveren.

H. is een vooraanstaand man met een C.V. als een telefoonboek. Heeft alles gezien en gedaan, op het wereldtoneel gespeeld en belangrijke gebeurtenissen naar zijn hand gezet. Zo’n man heeft klaarblijkelijk wel wat beters te doen dan een interview met ons af te leggen. Een machtige verdedigingslinie van assistenten, co-assistenten, telefonistes, secretaressen en voorlichters staat tussen mij en een man die alleen maar even “OK” hoeft te zeggen. Geen van de verdedigers wil het zover laten komen.

Stug doorploeteren en jezelf niet al te veel beschouwen als een man die het ‘nee’ van een meisje maar niet wil aanvaarden. Weer bellen, weer heb ik de voicemail bereikt en langzaam begint de logica van de ontkenning me over te nemen. Misschien bel ik wel telkens als ze zelf aan de telefoon zit. Misschien belt ze mij wel terwijl ik mijn boodschappen in spreek. Het is een groot misverstand, ze willen wel met me praten. Ik bel nog maar een keer om het allemaal uit te leggen.

Zoals ik al eerder op dit blog had verteld, gaat het eigenlijk heel erg goed met de podcast. We zijn nog steeds de best beluisterde podcast van Nederland en dat is fijn.

Maar voor de mensen die het geheel liever op de gevoelige plaat willen hebben of cadeau zou willen doen aan deze of gene is er nu de hele reeks op CD. Voor 25 euro krijgt u de box met vier cd’s thuisgestuurd in een aangenaam vormgegeven geheel. Kijkt u in de VPRO-winkel voor meer informatie.

NB. De podcast blijft natuurlijk gewoon gratis elke twee weken verschijnen.

Er gaat altijd wel iets fout, maar zelden was een reportage-reis zo enerverend als die voor het jaar 1943, naar Rusland en Polen. Tijdens een researchreis vorig jaar vonden we een bijzonder fascinerende foto van Lili Steinmüller. Ze staat tot aan haar bovenbenen bekoorlijk te zijn in het water van een Poolse visvijver. Een gewaagde foto voor die tijd, zeker als je weet dat hij genomen werd door een Poolse amateurfotograaf die in hetzelfde dorp woonde waar Lili met haar familie was neergestreken.

Door Roel van Broekhoven

» Lees verder

Podcast 9: De Grote Nasleep.
Mensen met Internet Explorer kunnen ook hier downloaden door met een rechtermuisklik “opslaan als” te kiezen.

Om een Wit-Russische machinist aan de noodrem te laten trekken heb je precies 50 euro nodig. Onze crew zat vast aan de grens zonder een geldig visum. Dat probleem werd gisteravond in alle haast nog geregeld maar niet voordat de laatste trein naar Rusland voor de ogen van onze mannen vertrok.

Zwaaiend met wat roze-gele legitimatie slaagde onze crew er alsnog in om de weg naar Smolensk voort te zetten en het verhaal over de deportatie van Duitsers te filmen. Binnenkort met foto’s.

Meer over ‘1943 - Polen’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1943 - Polen’
- Volg the making of ‘1943 - Polen’ op het weblog
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1943

In Europa in de krant, in het buitenland. De eerste aflevering moet nog worden getoond maar ook al in Frankrijk neemt men notie. Klikt u hier voor het hele artikel.

Meer over ‘1940 - Frankrijk’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1940 - Frankrijk’
- Lees alle weblogberichten over 1940
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1940

Grote problemen want onze ploeg met eindredacteur Roel is aangehouden aan de Pools-Russische grens. Rusland mogen ze niet in en dat is eigenlijk jammer want dat was nou juist de bedoeling. Mocht u nog in het bezit zijn van middelen die een grensovertocht op welke manier zouden bespoedigen dan hoort de redactie het graag.

Update: Wat blijkt? Er schijnt een land, Wit-Rusland, tussen Rusland en Polen te liggen en daar heeft de ploeg geen visa voor. Een race naar het consulaat is nu bezig. Attente lezers worden bedankt voor de toegezonden opplaksnorren.

Meer over ‘1943 - Polen’:
- Bekijk de hele uitzending ‘1943 - Polen’
- Volg the making of ‘1943 - Polen’ op het weblog
- Vind meer video, audio en artikelen op de In Europa Atlas: 1943

Voor de mensen die vorige week de Manuscripta beurs hebben gemist. Geert Mak in gesprek met Roel van Broekhoven en Wim Brands.  U kunt het interview hier beluisteren.

Naast het daadwerkelijk maken van de uitzendingen, onderzoek, productie, filmen en monteren, is er natuurlijk een cross-mediale kant aan In Europa. Het vlaggenschip van dit project is onbetwist de te bouwen website.
Persoonlijk ben ik zelf een enorme atlasfanaat en wou ook graag het plezier van (historische) kaarten overbrengen in de nieuwe website. Een mooie manier om inhoud op nieuwe, meer visuele wijze aan te bieden. Jammer dan alleen dat ik van websites bouwen helemaal niets weet. Had het van mij afgehangen dan was er helemaal niets moois om jullie te tonen.

Gelukkig heeft de VPRO Robin Verdegaal in huis die met groot gemak en kunde wel iets moois kan scheppen. Hier alvast een eerste voorproefje van hoe het er uit zal komen te zien.

Hierboven ziet u een voorpagina van een aflevering met stills uit de aflevering (voor de nieuwsgierigen, het zijn de nazaten van Franz Ferdinand en zijn moordenaar Gavrilo Princip). Als u verder leest ziet u een voorbeeld van een “Jaarpagina” hierin koppelen we google maps aan de inhoud, gesorteerd op plaats en tijd. Informatie (bijv. films, foto’s en tekst), is gekoppeld aan de kaart en is dus ” op locatie” te bezoeken. Zo kunt u straks verhalen uit de loopgraven lezen, kranten uit 1907 doorspitten en uw kennis over de Berlijnse muur door Geert Mak laten bijspijkeren in audio.

» Lees verder

Hoofdstuk acht van de podcast: De race om Europa.

Mensen met Internet Explorer kunnen de aflevering ook meteen hier downloaden.