Viganella

De burgemeester is zo blij als een kind. Uit zijn aktekoffertje komt een laptop tevoorschijn, met daaraan een afstandsbediening. Niet voor allerlei bekende apparaten, televisieschermen of videorecorders. Nee, deze burgemeester bestuurt de zon.

Viganella is een klein bergdorpje in het noorden van Italië. Het ligt in een diep dal, omringd door twee hoge bergen. 83 dagen per jaar, van november tot februari, schijnt er de hele dag geen zonlicht. Niet goed voor de gemoederen. Van winterdepressies schijnt nog net geen sprake te zijn, maar een vrolijke boel? Allerminst.

Dat kan zo niet langer, besloot de burgemeester. Hij bedacht iets waarvan de meeste mensen in eerste instantie dachten dat het nooit zou lukken. Een spiegel die hoog boven het dorpje hangt, zou voor weerkaatst zonlicht kunnen zorgen. En zo geschiedde. Samen met een bevriende burgemeester van een dorpje verderop, plaatste Pierfranco Midali een spiegel van veertig vierkante meter in de bergen. Op 1100 meter hoogte hangt het gevaarte. Een computergestuurd systeem zorgt ervoor dat de spiegel altijd in de goede hoek staat om altijd zonlicht op het dorpsplein te hebben. Volautomatisch zonnetje, dus.

Maar voor speciale gelegenheden, bestuurt Midali de spiegel zelf. Zo kan hij niet alleen het dorpsplein verlichten, maar ook het huis van een dame die vandaag negentig wordt. Bij wijze van cadeautje.

Maar heeft de spiegel echt iets veranderd in Viganella? Het is nu precies een jaar geleden dat het bergdorpje in het zonnetje werd gezet. Ik ga terug om te kijken of de inwoners van het pittoreske dorpje er nu blij van zijn geworden. Geeft de nieuwe zonnestraal echt een lichtere kijk op het leven?

Multi-touch display

Het eerste veelgebruikte tastscherm was dat in zo’n Photoplay automaat voor zover ik kan mij goed kan herinneren. Op het lcd-schermpje van Sony camcorders zitten ze ook al een tijdje. En tastschemen zijn definitief hot sinds de komst van de iPhone, de telefoon van Apple die voor de bediening toesten heeft ingeruild voor tasten.

We werken nu al zo lang met toestenborden en muizen dat je bijna zou vergeten dat het ook anders kan - en beter. Spannend zijn de ontwikkelingen rond zogeheten multi-touch displays. Dit zijn grote tastschermen die je met al je vingers kunt bedienen. Sterker, meerdere mensen kunnen tegelijkertijd al hun vingers gebruiken.

Het aantal toepassingen moet nog groeien maar de hardware van zulke multi-touch displays komt qua prijs al binnen handbereik. Ik zou wel een tafel op de redactie willen hebben waarvan het blad het scherm is en waarop we elkaar foto’s en teksten kunnen toeschuiven over het scherm heen. Zo’n tafel is dichterbij dan je denkt.

3D print

“En meneer, gaan we dit in toekomst printen?” vroeg ik aan de man van
TNO terwijl ik mijn mobiel uit mijn zak haalde. “Ja,” luidde het
antwoord resoluut. Het is nauwelijks voor te stellen maar we staan aan
de vooravond van een revolutie. Binnen een jaar of tien of vijftien is
het heel goed mogelijk dat je electronische apparaatjes thuis op een
3D printer uitprint. Dat is bijna niet voor te stellen maar de
revolutie is al in volle gang. Een vriendin van mij zat laatst bij de
tandarts voor een kroonbehandeling. De tandarts nam 3D foto’s van haar
kies en een half uur later was de kroon klaar. Wetenschappers in
Amerika printten recentelijk de eerste werkende, flexibile batterijen
met ‘gewone’ inkjet print technologie. Zonnepanelen, RFID tags en
zelfs kleuren TFT schermen worden nu ook met dergelijke technologie
geprint. Dit jaar nog komt fabrikant Desktop Factory uit met de eerste
betaalbare 3D printer voor 5000 dollar. De verwachtingen zijn dat de
prijzen van dergelijke printers in de komende jaren zullen kelderen.
Het meest opzienbarend is dat de doe-het-zelvers in hun garages open
source 3D printer projecten van start zijn gegaan zoals de Sugar printer waarbij een 3D printer met suiker
allerlei vormen maakt en de RepRAp. Deze printer moet zich zelf
uiteindelijk voor een habbekrats kunnen repliceren door zich zelf uit
te printen. Dan is er ook nog het fab 2 home 3d printer kit. Voor 2400 dollar koop
je een kit waarmee je eigen 3D printer thuis kan maken. De objecten
die je print zijn nog primitief maar het zijn wel allemaal tekenen aan
de wand.

Fablab

“Het heet een Fablab, en bestaat uit een set machines van bij elkaar zo’n 30.000 dollar, waarmee zo niet alles, dan toch veel kan worden ontworpen en gerealiseerd.” Zelf maken wat je nodig hebt. In het Fablab werk je met machines die je normaal alleen in de industrie tegenkomt. Het is een plaats waar je dingen kunt ontwerpen en maken waar je normaal alleen van kan dromen. Dat is wat de Fablabs over zichzelf zeggen. En dat blijkt ook wel.

In Afrika worden Fablabs bijvoorbeeld gebruikt om er huizen te maken die mensen in sloppenwijken zelf op kunnen zetten. Boeren kunnen er ook een apparaatje maken dat het vetpercentage in melk meet. Nog een leuk voorbeeld: in Noorwegen maakten herders een draadloze netwerkzender die ze om de nek van hun kuddedieren hangen, waarmee ze kunnen zien waar de dieren zijn. Nooit je kudde kwijt.

In Amsterdam ligt het nog iets anders. Je kan hier dingen maken, leuke dingen zelfs, en met mooie machines, maar ik zag er geen dingen gemaakt worden die je dagelijks leven direct positief zullen beïnvloeden. Het is nu nog vooral experimenteren en ontwerpen.

Het is er nog niet helemaal. Maar ik denk dat het Fablab-concept tot iets fantastisch uitgroeit. Als het Fablab erin slaagt om (meer) grote industriële machines neer te zetten, kan het een kweekvijver zijn van vernieuwende ontwerpers. Geen mensen die over veel geld beschikken om hun ontwerp aan de man te brengen, maar dat station kunnen passeren door het zelf te doen. Personal fabrication. Het kan een enorme boost zijn voor jonge creatievelingen. En veel inspirerende ideeën naar voren brengen.

Binnenkort ga ik graag nog eens kijken.