Klik op de kaart om naar de In de Ban van het Ding Map te gaan en bekijk de reisberichten.

De burgemeester is zo blij als een kind. Uit zijn aktekoffertje komt een laptop tevoorschijn, met daaraan een afstandsbediening. Niet voor allerlei bekende apparaten, televisieschermen of videorecorders. Nee, deze burgemeester bestuurt de zon.

Viganella is een klein bergdorpje in het noorden van Italië. Het ligt in een diep dal, omringd door twee hoge bergen. 83 dagen per jaar, van november tot februari, schijnt er de hele dag geen zonlicht. Niet goed voor de gemoederen. Van winterdepressies schijnt nog net geen sprake te zijn, maar een vrolijke boel? Allerminst.

Dat kan zo niet langer, besloot de burgemeester. Hij bedacht iets waarvan de meeste mensen in eerste instantie dachten dat het nooit zou lukken. Een spiegel die hoog boven het dorpje hangt, zou voor weerkaatst zonlicht kunnen zorgen. En zo geschiedde. Samen met een bevriende burgemeester van een dorpje verderop, plaatste Pierfranco Midali een spiegel van veertig vierkante meter in de bergen. Op 1100 meter hoogte hangt het gevaarte. Een computergestuurd systeem zorgt ervoor dat de spiegel altijd in de goede hoek staat om altijd zonlicht op het dorpsplein te hebben. Volautomatisch zonnetje, dus.

Maar voor speciale gelegenheden, bestuurt Midali de spiegel zelf. Zo kan hij niet alleen het dorpsplein verlichten, maar ook het huis van een dame die vandaag negentig wordt. Bij wijze van cadeautje.

Maar heeft de spiegel echt iets veranderd in Viganella? Het is nu precies een jaar geleden dat het bergdorpje in het zonnetje werd gezet. Ik ga terug om te kijken of de inwoners van het pittoreske dorpje er nu blij van zijn geworden. Geeft de nieuwe zonnestraal echt een lichtere kijk op het leven?

Erwin komt op internet steeds meer DNA-testen tegen, zoals de site http://www.23andme.com. Voor een paar honderd dollar kun je al laten testen welke ziekten je misschien later krijgt. Maar wat zegt zo’n test nu precies? Het lijkt wel een paar honderd dollar waard om in de toekomst te kunnen kijken, maar wil je wel weten wat er te wachten staat?

Bijna elke nieuwe computer wordt tegenwoordig meteen op internet aangesloten,
maar David komt erachter hoe gevaarlijk dat is. Met een veiligheidsexpert ziet
hij hoe snel een computer met allerlei virussen wordt besmet, en wat daar nu
wel en niet aan te doen is.

Het klonk zo spannend en veel belovend. HAM oftewel Human Area Network maakt van je lichaam een ADSL kabel waarbij je via aanraking databestanden met andere mensen kan uitwisselen. Hoewel Microsoft en Sony in het verleden ook experimenteerden met dergelijke technologie gaven ze het op. Het lukte niet om het menselijke netwerk bruikbare snelheid te geven.

Wetenschappers van Nippon Telegraph en Telecom in Japan wisten in hun smartlabs de technologie wel zo te verfijnen dat ze met zo’n drie keer de snelheid van bluetooth via het lichaam en zelfs door kleren en schoenen heen bestanden konden overseinen. Ze noemen de technologie RedTacton.

RedTacton gebruikt het ultra zwakke electrische veld dat ieder mens op het oppervlakte van zijn lichaam uitstraalt. Dat is ook meteen de reden dat RedTacton dataoverdracht door kleren en schoenzolen lijkt heen te gaan. In de werkelijkheid waaien de bitjes en bytjes door het veld rondom je lichaam en dus ook je kleren en schoenen en gaat er geen ’stroom’ door je lichaam.

In de praktijk betekent het dat je bijvoorbeeld een RedTacton zendertje en ontvanger in je mobieltje hebt. Kom je op een sollicitatie gesprek dan zou je bijvoorbeeld je CV vanaf je mobiel door het handenschudden met je mogelijke toekomstige baas meteen naar zijn of haar mobieltje of PC kunnen overseinen. Dat mobieltje met RedTacton hoeft je lichaam ook niet aan te raken. Zolang het zich ongeveer binnen tien centimeter van je lichaam bevindt, werkt de overdracht.

Dat klonk fantastisch en vol nieuwsgierigheid reisde ik af naar het smartlab van NTT in Japan. Wat voor briljante toepassingen zouden ze hebben bedacht? Dat bleek zwaar tegen te vallen. De wetenschappers hadden een verbijsterende technologie uitgevonden maar wisten eigenlijk niet goed hoe ze het konden toepassen. Ze kwamen niet veel verder dan beveiliging. Je draagt een RedTacton kaartje op zak en alleen jij kan bijvoorbeeld door aanraking een kluis- of een autodeur openen. Dat is net zo veilig of onveilig als een sleutel. Je moet namelijk wel een RedTacton kaartje op zak dragen die je net zoals een sleutel kan verliezen. En foto’s of filmpjes van je mobiel via aanraking naar andere mensen overseinen is het ook al niet helemaal. Je zal toch eerst dat mobieltje uit je zak moeten halen om aan te geven welke foto’s je naar wie wil overseinen. Wat is dan nog het voordeel van aanraken? We doen dat toch al lang via bluetooth? Jammer, dat ik daar niet goed over had nagedacht, voordat ik een lange reis naar Japan maakte. NTT heeft met RedTacton een briljante vondst gedaan maar zonder een killer-toepassing betwijfel ik of deze technologie onze levens ooit zal raken.

50 dB geeft mijn decibelmeter aan als ik hem bij mijn oude computer houd. 50 dB. Dat klinkt heftig, maar valt relatief mee als je je bedenkt dat het geluid dat van een gewoon gesprek afkomt ongeveer 60 dB is. Een computer moet dus geen problemen opleveren, is de eerste conclusie. Maar wat je je niet beseft, is dat een gesprek een tijdelijke geluidsbron is. De computer is een constante bromtoon op de achtergrond.

De hele dag 50 dB aan je hoofd. Geen momentje rust aan je hoofd. Ook al heb je het idee van wel, als je collega’s hun mond houden. Mis, dus.

Er zijn wetenschappers die stress toeschrijven aan het geluid dat van je computer afkomt, of zelfs een ‘algeheel onbehagen’. Niet iedereen wil zo ver gaan. Maar dat de herrie ongemerkt je concentratievermogen vermindert, daar zijn deskundigen het over eens.

Stil maken dus, die handel. Het lijkt zo eenvoudig. Duur is het niet. Een geluidsarme computer zou in de winkel zo’n tien euro meer kosten. Dus wat staat fabrikanten nog in de weg? Juist. Consumenten kiezen voor de goedkoopste computer met de beste specificaties. Of een computer herrie maakt, daar denken de meeste kopers in eerste instantie niet over na.

Ik had het me ook niet beseft. Mijn computer heb ik stil laten maken in de speciale ‘stiltewinkel’ Ikbenstil.nl. 120 euro. Heel mooi gedaan. Maar de volgende keer dat ik een computer aanschaf leg ik toch eerst mijn oor er tegenaan. Bespaart me een hoop kopzorgen.

De luchtvaart vliegt er al jaren blind op. Global Positioning System of GPS. Ook in consumentenelectronica duikt het steeds vaker op. Er zit een GPS-ontvanger in onze TomTom en in de Nokia N95 bijvoorbeeld om ons via satellietnavigatie de weg te wijzen en zelfs al in een enkele digitale camera om foto’s te voorzien van locatiegegevens. Er kleeft echter een probleem aan het systeem: GPS is in handen van het Amerikaanse leger. Nadat in 1983 een Koreaans lijnvluchttoestel werd neergeschoten door de Russische luchtmacht, gaf de toenmalig president Reagan het systeem vrij voor wereldwijd civiel gebruik. Het Amerikaanse leger behoudt echter altijd de vrijheid om die toegang tot het systeem (tijdelijk) stop te zetten. Aangezien satellietnavigatie zo cruciaal is voor bepaalde sectoren, zoals de luchtvaart, acht de Europese Unie het van strategisch belang om zelf zo’n systeem te ontwikkelen. Het project heet Galileo. In april zal de tweede testsatelliet, Giove-B, worden gelanceerd en in een baan om de aarde worden gebracht. Het Galileo Positioning System moet in 2013 operationeel zijn. Ik breng daarom een bezoek aan ESTEC, het kenniscentrum van de European Space Agency in Noordwijk, waar de Giove-B wordt geprepareerd voor de lancering. Want Galileo mag dan strategisch van belang zijn, het is technischologisch superieur aan het Amerikaanse GPS. Wat gaat dat ons allemaal bieden?

Las Vegas. Sin City. Is er een speciale reden waarom ’s werelds
grootste electronicabeurs in de woestijn van Nevada wordt gehouden? Ik
kan er geen verzinnen, behalve misschien dat alles er draait om geld
uitgeven. In de casino’s dan, want op de CES kon je geen gadget
kopen, het is een vakbeurs. Zo vond ik mezelf na een paar dagen in de
lokale Apple Store om een Bluetooth headset te kopen voor m’n iPhone.
Omdat ik zo opgegeild was door alle goodies op de beurs ter grootte
van tachtig voetbalvelden dat ik m’n koopdrift maar elders moest
ventileren.

Was er veel op de CES dat ik blind zou kopen? Nee, bijster
weinig eigenlijk als je het zo vraagt. Het enige waar ik echt naar
uitkijk, draadloos stroom, heeft nog een paar jaar nodig om marktklaar
te raken. Veel nieuwtjes waren leuk maar zijn geen jawbreakers. Met
Blue-ray heb ik geen haast, een grote platte tv heb ik net gekocht en
iPod hoesjes kan ik niet meer zien. De dingen die wel de moeite waard
zijn, zie je in de uitzending.

Las Vegas: even weerzinwekkend als fascinerend. Loop je naar de
Eiffeltoren –indrukwekkende kopie-, klop je erop, is hij hol. En je hotel?
Voordat je bij de incheckbalie belandt, moet je je een weg door honderden
gokautomaten banen. Doe dat maar eens met een vliegtuigkoffer. Overal is
licht, overal zijn mensen en vooral; overal is geluid.

En temidden van die gekkigheid gaan wij naar de CES: de Consumer
Electronics Show. De grootste (hoe kan het ook anders)
consumentenelektronicabeurs ter wereld.
Ter illustratie: de oppervlakte van de beursvloer is meer dan 35
voeltbalvelden groot. Mocht je alle producten willen bekijken, dan het
kost je naar schatting 2,5 jaar. Het aantal bezoekers van de CES is gelijk
aan het aantal gokautomaten in Las Vegas: honderdveertigduizend. In 2007
gingen er 32.320 hamburgers over de toonbank.

De CES is immens, net als Vegas zelf. Iedere vierkante milimeter is
gevuld. Iedereen schreeuwt. Iedereen heeft haast. Je zal tenslotte maar
iets missen temidden van al deze lekkernijen. Zo groot, zo lawaaiig en zo
overweldigend, dat je door al het lekkers bijna de echte wereld uit het
oog verliest. Tot je weer op Schiphol staat. Ik had nooit gedacht dat ik
het daar ooit zo stil zou vinden.

Tussen alle snoepgoed en verkoopgeweld vind ik gelukkig mijn eigen held:
Sunny. Een robot bedoeld om les te geven aan autistische kinderen. Wat mij
betreft een voorbeeld van hoe nieuwe technologie ingezet kan worden voor
nobele doeleinden.

De eerste testresultaten? Sunny maakt de blits. Kinderen hangen aan zijn
lippen. Geen wonder, want Sunny weet zoveel, dat je je bijna niet meer
voor kan stellen dat hij geen mens is. Hij verliest nooit zijn geduld en
legt rustig -desnoods tien keer- uit wat de lesstof inhoudt. Autistische
kinderen zien hem als een vriend. Ik ook, na mijn gesprekje met hem. Bizar
dat je oprechte sympathie voelt voor iemand met een stalen constructie.

Als je eenmaal lekker gezeteld in de treincoupé zit dan is de trein
op dit moment wellicht het meet comfortabele vervoersmiddel. Lekker
een krantje lezen, een koffie verkeerd erbij en voordat je het weet
ben je op het station.

Maar dat kan nog veel beter ontdekte ik op de CES. Ik mocht een ritje
maken op de bestuurders stoel van BOSS, een prototype robot auto met
ingebouwde computer chauffeur. BOSS rijdt je namelijk veilig naar je
werk zonder dat je zelf hoeft te sturen. Hij weet de weg, herkent
stopborden, omzeilt obstakels en stopt als er een auto van rechts
komt. Je kan dus gewoon dat krantje lezen. Kortom, het heeft de
voordelen van de trein zonder de nadelen. Je hoeft niet door weer of
wind per fiets of bus naar het station en je mist nooit de trein. Je
persoonlijke BOSS met computer chauffeur staat hoogstwaarschijnlijk
over een jaar 10 of 15 altijd klaar vertrek voor je deur geparkeerd.

OK, de BOSS is een prototype uitpuilend van lasers, radars en een
achterbak met een rek vol computers maar de tijd dat we zelf niet meer
sturen zit er snel aan te komen. Althans technologisch gezien. Volgens
een woordvoerder van General Motors zou de automatisch sturende al
binnen een jaar of vijf of tien al realiteit kunnen zijn. Maar zijn
wij mensen daar wel klaar voor? Een testritje met een zelfsturende
BOSS op een speciaal ingerichte parkeerplaats maakte me niet bang maar
ik zou m’n hart vasthouden als ik met zo’n auto het stadsverkeer in
moet. Je moet je eigen veiligheid overgeven aan een machine. Wie gaat
dat als eerste doen? En wat als ik straks met m’n Porsche BOSS door
een software foutje toch achterop een auto knal? Wie is dan
verantwoordelijk? De software fabrikant met zijn foutmelding ‘er is
een onverwachte fout in de software opgetreden’? Of de autofabrikant?
Of ben ik het als eigenaar van de auto? De techniek is in ieder geval
bijna rijp. De uitdaging zit hem echter in de mens. Die zal deze
technologie moeten leren accepteren. En dat zou weleens langer kunnen
duren dan menig fabrikant denkt.