Over een kamer in het verleden
In 1995 werd het dagelijkse cultuurprogramma van de VPRO Radio opgericht: De Avonden. Het was het jaar dat internet zijn intrede deed. Het was het jaar dat internet bekend werd bij het grote publiek, en De Avonden stelde zichzelf de vraag: ‘Wat overkomt een mens alleen, een week lang dag en nacht opgesloten, in een ruimte met uitsluitend internet?’ Dit onder de titel Een kamer in de toekomst. Deze kamer bevond zich in de Rotterdamse Euromast. Er was geen telefoon, alle communicatie ging via het toetsenbord. Twee schrijvers deden beurtelings verslag.
In 2010, vijftien jaar later, herhaalt De Avonden het experiment, maar nu in gespiegelde, omgekeerde vorm. Hoezeer heeft de behoefte aan continue communicatie inmiddels bezit van ons genomen? Wat gebeurt er als we de illusie onafgebroken met anderen in verbinding te staan verstoren? Tijd voor contra-expertise.
In Een kamer in het verleden wordt wekelijks iemand naar een afgelegen plek in Nederland gestuurd waar geen televisie en radio beschikbaar zijn, geen mobiele telefoon en geen internet. Die plek is een drijvende bungalow op het water van het Lauwersmeer. De gast mag kiezen wat er in de koelkast ligt, welke cd’s en boeken er mee gaan, maar blijft verstoken van contact met de buitenwereld, behoudens het korte gesprekje met de man met de motorboot die dagelijks hun audioverslag op komt halen.
Wat gebeurt er als je iemand van alle moderne communicatie afsnijdt? Ervaart de moderne, suf geïnformeerde mens dat als een verademing, of voelt die mens zich afgesneden van het echte leven? Biedt het ruimte aan iets nieuws of overheerst ongeduld en wil iedereen zo snel mogelijk weer verbonden zijn?
En wat schrijft iemand gedurende die periode? En is dat wat diegene schrijft anders dan wat hij of zij schrijft in de grote stad, te midden van alle prikkels van het dagelijks leven?
Lees verder:
Gespiegelde vorm (1995-2010)
Wat vooraf gaat - De luxe van de eenzaamheid
Lauwersmeer bij Google Maps
Week 1: 4 t/m 10 september
Schrijfster, columniste en cabaretière Paulien Cornelisse
Week 2: 11 t/m 17 september
Schrijver en columnist Gerbrand Bakker
Week 3: 18 t/m 24 september
Debuterend auteur David Pefko
Week 4: 25 september t/m 1 oktober
Schrijver, dichter en essayist Atte Jongstra
Week 5: 2 t/m 8 oktober
Schrijfster en essayist Joke J. Hermsen
Week 6: 9 t/m 15 oktober
Debuterend auteur Franca Treur
Week 7: 16 t/m 22 oktober
Schrijfster en cabaretière Nilgun Yerli
Week 8: 23 t/m 29 oktober
Cabaretier Wim Helsen
Week 9: 30 oktober t/m 5 november
Filosoof, criticus, dichter en essayist Maarten Doorman
Week 10: 6 t/m 12 november
Schrijver Tommy Wieringa
Week 11: 13 t/m 19 november
Debuterend auteur Maartje Wortel
Week 12: 20 t/m 26 november
Dichter, vertaler en bloemlezer Menno Wigman
Week 13: 27 november t/m 3 december
Schrijfster Esther Naomi Perquin
Week 14: 4 t/m 10 december
Schrijver, radio-, tv- en theatermaker Arjen Lubach
Week 15: 11 t/m 17 december
Schrijfster en columnist Saskia De Coster






Een flark in een natuurgebied met steeds BN’ers op bezoek en media exposure. Waar heb ik dat eerder gezien?
Groeten Gradus Lemmen
Natuurmonumenten
Naardermeer
Proef ik hier afgunst, Gradus? Welk programma was dat dan?
Voor de herinnering: De uitzending met Jan Wolkers en Godfried Bomans op Rotterumplaat
Dus alles is al eens geweest. Toen was de uitdrukking BN’er nog niet in de mode.
Sorry! Het moet natuurlijk zijn:
Rottummerplaat.
Jammer dat ik niet naar de radio kan luisteren. Ben slechthorend.Wilde graag de afleveringen van Franca Treur kunnen horen. Kan iemand deze uitzending voor me uittypen?
Verder vind ik het programma erg leuk van opzet. Dan wist ik wel wat ik wilde luisteren op de radio.
In 2006 hebben wij 3 maanden lang de Flark op het Naardermeer gehad met iedere dag/nacht een nieuwe BNer die verslag deed van zijn verblijf in vrijwel alle media. Meer dan 900 x kregen we met dit idee free exposure. Er waren speciale uitzending van onder meer de Wandeling en Vroege Vogels. Maar ook RTL Boulevard en Shownieuws. De afleveringen van Bomans en Wolkers ken ik ook maar die zaten niet op de Flark.
Een beetje appels met peren vergelijken allemaal, want et gaat hier toch om opsluiting zonder internet en mobiele telefoon en zo, dat hebben wolkers en bomans nooit meegemaakt hoor!
[...] … ? Ze was daar in afzondering (d.i. zonder moderne media) voor het VPRO-radioprogramma Een kamer in het verleden dat antwoorden zoekt op de vraag wat er gebeurt als we de illusie onafgebroken met anderen in [...]
Naar aanleiding van de gang van Ester Naomi Perquin naar Senneroog, en haar evacuatie, het onderstaande gedicht:
ELEKTRISCHE GARNAAL
ik zag je vechten in gulzige golven, af en toe
ging je totaal ten onder, ik zag boven witranden
alleen je handen die mijn baardhaar streelden
ze spraken in gebarentaal van luctor et emergo
de trommels van mijn achterdocht, ze sloegen
groot kabaal: het is
gevaarlijk in het Lauwersmeer, bloedzuiger
zwaardvis en nog meer, elektrische garnaal
muistroom en drijfzand
niets aan de hand riepen de handen
maar ik zag ze als een moedig hart
openvouwen voor een schietgebed
je hebt beschaamd gezwegen toen ik
met mijn ogen zei ga niet
vuurrood werden je wangen: ik mocht
veel van je verlangen maar dàt was het
enige waarmee ik je bij voorbaat al
verried
en dat W ook al was geweest en die
en gene gingen onbevreesd wat kon
er nu gebeuren op een zandbank
in het Lauwersmeer? en dat je jong, merck
toch hoe sterck en heter dan de vuren
maar ik droomde van bevroren vuur
links van het midden en ik voelde
uur na uur de vlammen stijven
ik kon niets anders doen dan
bidden tot een grote gele vogel
met zijn klauwen het zand opwoelde
om mijn demonen te verdrijven
Nog steeds benieuwd hoe het zal aflopen met de ingevroren woonboot en bevroren waterleiding. Komt de defensie langs om boot te lichten? Of wordt de materie geofferd aan Senneroog. Wellicht kan de boot nog dienst doen als onderdak voor uitgeputte schaatsers in deze vroeg ingevallen winter 2010.
Al met al heb ik met veel plezier geluisterd naar de tot doordenkenstemmende afleveringen van deze afgezonderde gasten.