Een kamer in het verleden

De laatste woorden (compilatie, slot)

Redactie — Sun, 19 Dec 2010 19:42:04 +0000

De projecten (compilatie, deel 4)

Redactie — Sun, 19 Dec 2010 19:24:18 +0000

Hoe kom je de tijd op Senneroog door? Sommigen voelden zich prima bij een weekje onthaasting, maar de meesten gingen de verveling met een soort dadendrang te lijf. Er werden allerlei projecten bedacht en uitgevoerd. Zo ontstond er landschapskunst, er werden hoorspelen gemaakt, etc. In deze geluidscollage, die - zoals alle compilaties - is gemaakt door Alfred Koster, wordt er over de uiteenlopende projecten verteld.

De tijd (compilatie, deel 3)

Redactie — Sun, 19 Dec 2010 17:15:44 +0000

Wat zijn de gevolgen als de factor tijd geen rol meer speelt? Duren de dagen langer? Als er minder afleiding is, levert dat dan meer creativiteit op? En wat doet iemand gedurende zo’n week? Andere dingen dan in de grote stad, te midden van alle prikkels van het dagelijks leven? Is men productiever? In deze geluidscollage wordt de factor tijd aan de kaak gesteld.

De afzondering (compilatie, deel 2)

Redactie — Sun, 19 Dec 2010 17:05:07 +0000

Een week zonder communicatie. Werd dat als een verademing ervaren, of voelde men zich afgesneden van het echte leven? Gaf het ruimte aan iets nieuws of overheerste het ongeduld? Hoe eenzaam was het op Senneroog? Hoe werd er met verveling omgegaan? In deze geluidscollage vertellen de deelnemers wat een week in afzondering allemaal teweeg kan brengen.

De omgeving (compilatie, deel 1)

Redactie — Sun, 19 Dec 2010 16:38:55 +0000

Het boothuis lag aan het eiland Senneroog, op het Lauwersmeer in Friesland. Het was groter dan een tennisveld, dat wel, maar de exacte omvang bleek moeilijk in te schatten, aangezien het eiland niet overal even goed begaanbaar was. Het eiland stond vol riet en berenklauwen, daar was iedereen het over eens. Maar wat had Senneroog nog meer te bieden? In deze geluidscollage spreken de gasten over de directe woonomgeving.

De slotuitzending (2)

Redactie — Fri, 17 Dec 2010 22:15:27 +0000

In het tweede uur van de slotzending blikten Gerbrand Bakker, Maarten Doorman, Tommy Wieringa en Atte Jongstra terug op hun verblijf op Senneroog. Via de telefoon vertelde Paulien Cornelisse hoe zij het als eerste deelnemer van Een kamer in het verleden had ervaren. De Senneroog ballade werd ingezet, onder begeleiding van de 4Tuoze Matrozen, een lied dat door Maarten Doorman op het eiland werd geschreven. Daarna was het woord aan de ‘internetgeneratie’: Maartje Wortel, David Pefko (via de telefoon), Franca Treur en Arjen Lubach. Tenslotte was er een gesprek met Alfred Koster, de radiotechnicus die alle audiobijdragen van de gasten heeft gemonteerd. Hij is tevens de maker van de compilaties die hierboven zijn geplaatst.

De slotuitzending (1)

Redactie — Fri, 17 Dec 2010 21:15:28 +0000

Vandaag ging de deur van Een kamer in het verleden voor de laatste keer dicht. Wat overblijft is een prachtige website, rijk gevuld met verhalen, foto’s en filmpjes vanaf het Lauwersmeer. In De Avonden werd op vrijdag 17 december in een feestelijke uitzending uitgebreid teruggeblikt op het project dat vijftien week duurde.

Vanuit de Kapel van Blijburg, met zicht op het IJsselmeer, spraken Jeroen van Kan en Lotje IJzermans allereerst met Saskia de Coster. Zij keek terug op haar week in afzondering. Daarna kwamen de veelbesproken boswachter Jan Willemse en de koerier en havenmeester Rob Meijer (eindelijk) aan het woord. Zij brachten de gasten vanuit de haven van Lunegat naar het eiland Senneroog - en haalden ze ook weer op. Zij waren tevens het aanspreekpunt voor noodgevallen en aan hen werd de audio, tekst en foto’s dagelijks overhandigd. De Avonden is veel dank aan Jan en Rob verschuldigd, alsook aan Gea, de vrouw van Rob, die de inkopen deed en ervoor zorgde dat bijvoorbeeld de pijnstillers het eiland bereikte als die nodig waren. Dank, nogmaals.

Door de sneeuw konden Ester Naomi Perquin en Menno Wigman de Kapel van Blijburg niet bereiken. Per telefoon lichtten zij toe hoe hun verblijf van elkaar verschilden. Tussendoor was er muziek van De 4Tuoze Matroze, de formatie rond singer-songwriter Cees Koldijk, die bekend staat als de vernieuwers van het Nederlandse Zeemanslied.

Saskia de Coster maakt de balans op

Redactie — Fri, 17 Dec 2010 21:00:12 +0000

Radioverslag van Saskia de Coster (4)

Redactie — Thu, 16 Dec 2010 21:53:22 +0000

De laatste dag in Suyderoogh, en de laatste audiobijdrage van Saskia de Coster vanaf locatie, waarmee het project Een kamer in het verleden bijna ten einde is. Voor vanavond heeft Saskia besloten om te gaan roddelen. Wie doet het met wie, etc. Maar roddelen blijkt lastig als je alleen bent, het kan immers niet van één kant afkomstig zijn. Verder vertelt ze o.a. over een avontuurlijke boswandeling en een kleurwedstrijd met mopshond 11.

Radioverslag van Saskia de Coster (3)

Redactie — Wed, 15 Dec 2010 21:40:53 +0000

In haar derde audiobijdrage volgt de uitslag van het grote boerka-experiment. En er komt antwoord op de vraag: wat doe je met een lelijk uitzicht? Verder wordt er gemediteerd en krijgt mopshond 11 weer alle ruimte in haar dagelijkse rubriek.

Radioverslag van Saskia de Coster (2)

Redactie — Tue, 14 Dec 2010 21:40:31 +0000

“Het gaat heel slecht, zegt Saskia de Coster,” maar misschien komt het wel omdat het hiervoor heel erg goed ging.” “Om eerlijk te zijn, op dit moment haat ik het hier, maar waarschijnlijk zal ik elke andere plek ook haten. Dat komt omdat ik hoofdpijn heb.” Een aantal vorige deelnemers werden gebroken door eenzaamheid of barre omstandigheden. Saskia zou kunnen breken door een overdosis aan koolhydraten. Verder is er in haar tweede audiobijdrage een doorbraak in het empirisch onderzoek naar humor als je alleen bent.

Radioverslag van Saskia de Coster (1)

Redactie — Mon, 13 Dec 2010 21:45:31 +0000

In haar eerste audiobijdrage laat Saskia de Coster ons weten wat voor ontdekkingen ze gedaan heeft op de plek waar ze verblijft. Verder zijn er verschillende rubrieken: een beauty-rubriek van Steffie, meditatie- en relatietherapie met de hond 11 en de korte rubriek ‘humor voor als je alleen bent’.

Arjen Lubach maakt de balans op

Redactie — Fri, 10 Dec 2010 21:30:44 +0000

Na een week stilte is het voor Arjen lastig om ineens weer met iemand te praten. In het eindgesprek met Jeroen van Kan geeft hij aan dat hij het goed heeft gehad, maar dat hij wel de behoefte kreeg aan gezelschap, mensen, en, uhm, internet. Vooraf gaf hij aan dat hij een van de meest ‘aangesloten mensen’ was, vergeleken met de andere deelnemers aan het project Een kamer in het verleden, hij is altijd online en telefonisch bereikbaar. “Dat verdween ook niet, de gedachte om te kijken of iemand je heeft gebeld. Er waren voortdurend impulsen dat er mogelijk iemand zou hebben gemaild.”

“Ik heb een leven aangemeten dat heel goed past in mijn uiteenlopende werkzaamheden en daarop is ingericht. De week in Lauwersoog leek in niks op het patroon dat ik normaal heb. Ik word in het dagelijks leven meer geleefd. Dat is misschien een verschil met de vorige deelnemers, die misschien meer gedisciplineerd te werk gaan. Weer zo’n zelfde dag, daar was ik klaar mee. Het was een heel ander bestaan dan dat ik gewend ben. Het was geen grote openbaring dat ik anders zou moeten leven…

Radioverslag van Arjen Lubach (4)

Redactie — Thu, 09 Dec 2010 21:58:30 +0000

In mijn laatste Snuf de Hond-achtige audiobijdrage vanuit Lauwersoog wat spannende geluiden van militaire oefeningen, hagel en de spoken van toen het meer nog Lauwerszee was. Tevens een schim uit het verleden en een gesproken freestyle-essay over het gebruik van moderne media in literatuur en andere verhalende kunst.
Morgen mag ik naar huis. Dat voelt toch wel als een bevrijding, want nergens deze week is het gevoel ontstaan dat ik het stiekem wel prettig vind, zo afgesloten te leven. Alle vrijheid, concentratie en helderheid ten spijt hecht ik toch heel erg aan de communicerende manier waarop ik mijn leven heb ingericht. Denk ik nu.
Wat ik overigens niet heb gemist: een televisie.
Tot morgen vanuit de studio. Groet uit Lauwersoog, Arjen H. Lubach, donderdag 9 december 2010

Radioverslag van Arjen Lubach (3)

Redactie — Wed, 08 Dec 2010 20:05:57 +0000

Vandaag in mijn radioverslag vanuit Lauwersoog de tussentijdse resultaten van mijn (a)sociale zelfonderzoek. Aan de orde komen onder andere de volgende thema’s: muziek, tekst, lust en ritme. Dit onderzoek nam zoveel tijd in beslag dat de volgende onderdelen zijn vervallen of naar morgen zijn verschoven: praten met voorwerpen, enkele gedachten over moderne communicatiemiddelen in de hedendaagse kunst en een diepte-interview met een ekster. Wel ben ik live getuige van een eerste carbidschot ergens in de omgeving van het Lauwersmeer. Op de foto’s onder andere het overbodige bewijs van de winter en een konijn. Moi.

Radioverslag van Arjen Lubach (2)

Redactie — Tue, 07 Dec 2010 21:05:35 +0000

Arjen Lubach bericht: “Vanmorgen dacht ik kort dat de wereld stilstond. Niets bewoog; geen blaadje aan een boom, er waren korte tijd geen vogels, al helemaal geen mensen en het water ligt al sinds mijn komst vastgevroren in het meer. Ik heb geen horloge met een secondewijzer om te controleren of er daadwerkelijk tijd verstreek. Daar ga ik dan maar vanuit. Mijn audiobijdrage van vandaag bevat semiserieuze bespiegelingen op het begrip communicatie en de - tijdens mijn korte leven - volkomen veranderde wereld. Ook breng ik een nieuwsbulletin en een verhaal over vroeger, toen ik nog taxichauffeur was in de stad Groningen. Moi.”

Radioverslag van Arjen Lubach (1)

Redactie — Mon, 06 Dec 2010 21:40:46 +0000

Vanuit Lauwersoog bericht Arjen Lubach: “Op twee shagrokende jongens die met een golfkar het terrein afscheuren na zie ik niemand. Ik bedwong de neiging om ze te laten stoppen om met ze mee te rijden, mee te roken en te vragen of de wereld al was vergaan. Dat past niet in het plan. Ik ben er niet. Niet eens hier. Deze week ben ik nergens, behalve in beeld en audio via deze site en Radio 6. In deel 1: een gitaarliedje van tien seconden, een opsomming van de moeilijkste momenten in het afkicken van een communicatieverslaving, een verhaal over Vroeger en een bespiegeling op het project zelf (en het gegeven dat ik niet een paar kilometer verder op een bootje dobber, maar in een verlaten vakantiepark ronddwaal.) Tot morgen.”

Ester Naomi Perquin maakt (vervroegd) de balans op

Redactie — Wed, 01 Dec 2010 21:46:26 +0000

Ze was de dertiende gast die voor een week naar Senneroog afreisde, maar haar verblijf werd vroegtijdig beëindigd. “Het waren mooie ontberingen,” zegt ze in een vervroegd eindgesprek met Jeroen van Kan. “Ik had er wel een beetje op gehoopt, maar ik had niet verwacht dat het zo spectaculair zou zijn. Het gevoel dat er iets gebeurt. Heerlijk. Drama. Sensatie. Het was heel spannend. Anders heb je alleen maar fluitend riet en gakkende ganzen, daar was ik wel een beetje op uitgekeken. Maar tot mijn verbazing zag ik een traumahelikopter aankomen…

Radioverslag van Ester Naomi Perquin (3)

Redactie — Wed, 01 Dec 2010 20:53:51 +0000

Het is enorm hard gaan waaien. De boot is door de vorst ingevroren. De verwarmingsketel doet het niet meer, wat desastreuze gevolgen heeft voor zowel de kamertemperatuur als de warmwatervoorziening. Op woensdagochtend blijkt dat zelfs de watertank is bevroren, waardoor er geen koud water meer uit de kraan komt. Vanwege het ijs is het de vraag of de boot nog wel bereikbaar is. Hoe geraakt een verwarmingsmonteur op Senneroog? Zal er soms een ijsbreker worden ingezet? Ester blijft intussen hoopvol: “Aan mij zal het niet liggen, mij krijgen ze niet weg! Gewoon laten zitten, die dichter op de boot. Dat kan ze wel hebben!”

Maar de boot is onbereikbaar geworden. Er worden nog naar andere oplossingen gezocht. Via een landtong aan de noordzijde, maar ook dat blijkt geen optie. Ester zegt dat er zelfs wordt gegrapt dat ze haar misschien met een helikopter komen halen. Ze blijft kalm: “Het is een enerverende situatie. Ik voel me hier eigenlijk wel gelukkig! Hoe meer een mens lijdt, hoe sterker het gevoel dat hij leeft!”

Radioverslag van Ester Naomi Perquin (2)

Redactie — Tue, 30 Nov 2010 21:40:21 +0000

Omdat haar gedrag sterk wordt bepaald door de de aanwezigheid van anderen, vraagt Ester Naomi Perquin zich af of ze op Senneroog überhaupt nog wel gedrag vertoont. En wat ze dan doet. Dat lijkt mee te vallen. In haar tweede radioverslag vertelt ze verder over haar project De blije maker. En ze maakt een opsomming van De dingen die ik niet zo mis. Voor wie dat nog eens rustig na wil nalezen staat hier een geschreven versie. “Ik denk niet dat de lijst helemaal af is, maar ik vond dat ik wel genoeg had gemopperd”, geeft ze aan in de begeleidende tekst bij de audio. “Er bestaat ook een lijst van dingen die ik wel mis maar die is tamelijk kort en erg persoonlijk. Er staan ook een paar zaken op die ik liever niet aan anderen vertel. Zelfs niet aan mijzelf.”

Radioverslag van Ester Naomi Perquin (1)

Redactie — Mon, 29 Nov 2010 21:45:30 +0000

“Jong ijs blijkt te zingen,” zegt Ester Naomi Perquin in haar eerste radiobijdrage. “Het zingt, het murmelt, het klinkt teer en klagelijk. Een vrolijk lied is het niet, het lied van de vorst. Maar prachtig.” Ze probeert te wennen aan de geluiden. Om goed te slapen heeft ze pillen meegekregen, maar ze heeft zich voorgenomen om het gebruik daarvan zo lang mogelijk uit te stellen. Er moet een manier zijn om het patroon te doorbreken. Thuis slaapt ze ook niet altijd goed, als ze alleen is. “Als ik hier kan slapen, zes nachten, dan win ik. Dan hoef ik mezelf ook geen beroepsbangerd meer te noemen. Alhoewel ik natuurlijk wel een beetje gehecht ben aan die titel.”

Menno Wigman maakt de balans op

Redactie — Fri, 26 Nov 2010 21:40:32 +0000

De week in afzondering is Menno niet goed bevallen. “Ik denk dat ik mezelf niet heel goed ken. Ik vond het eigenlijk een verschrikking. Ik ken mezelf in die zin wel goed, dat ik twee weken van te voren ertegenop begon te zien. Maar ik vond het echt taai, ik had het gevoel dat ik tegen de natuur moest vechten. Zo eind november zijn de elementen wel erg hevig.”

In het boothuis heeft hij een brief voor de volgende bootgast achtergelaten, dichteres Ester Naomi Perquin. Zij is een tijd cipier geweest. “Ik heb veel aan mensen in isoleercellen gedacht. Maar ik denk dat je in een gevangenis nog meer contact met mensen hebt. Hetzij met medegevangenen, hetzij met cipiers. Maar ik denk dat dit erger is…”

Radioverslag van Menno Wigman (4)

Redactie — Thu, 25 Nov 2010 21:45:35 +0000

Vorige week werd zijn essaybundel gepresenteerd, Red ons van de dichters. Het boek was voor Menno een behoorlijk bevalling. Nog steeds voelt hij zich overwerkt. “De stilte hier, die geen stilte is (ik hoor voortdurend ongebruikelijke geluiden), brengt geen rust. De slaap geen verkwikking. Gisteren beweerde ik dat ik vooral woedend en misnoegd was. Maar niet alles wat ik zeg moeten u geloven. Ik leed aan een kater. Geen lucide kater, waar ik soms best van houd, maar een narrige kater vol onredelijke wrokgedachten. Mijn excuses.” Hij vervolgt zijn radioverslag: “Of u wilt of niet, maar ik zit hier veel na te denken over mensen die onder de blote hemel leven…”

Radioverslag van Menno Wigman (3)

Redactie — Wed, 24 Nov 2010 21:40:43 +0000

Menno doet een oproep aan de luisteraars, of iemand weet hoe het Sarah Young is vergaan.

Op Senneroog wandelt hij meer dan hij verwacht had en vindt zelfs het doen van de afwas een belevenis. Hij weet inmiddels dat de Duitser Martin op een halve kilometer bij hem vandaan zit, op een plek die De punt heet. Toch, ook al zijn de dagen onwaarschijnlijk lang, hij houdt zich niet meer onafgebroken met hem bezig.

Radioverslag van Menno Wigman (2)

Redactie — Tue, 23 Nov 2010 21:42:51 +0000

De natuurlyriek is op sterven na dood. Tegenwoordig schrijft men liever over de stad. Over luchthavens, over snelwegen, over videotheken, over pizzakoeriers, over zaktelefoons, of, als men wat meer geld heeft, over huisjes in Zuid-Frankrijk. Maar dat laatste hoeven we niet serieus te nemen. Maar het cliché dat de dichter zich liever in de natuur thuis voelt is hopeloos achterhaalt.

Radioverslag van Menno Wigman (1)

Redactie — Mon, 22 Nov 2010 21:45:26 +0000

Hij zal waarschijnlijk een heleboel mensen tegen hun hoofd stoten, maar sinds zijn twintigste kan de natuur hem gestolen worden. De natuur doet Menno niks. Er zijn veel vogels, maar afgezien van papegaaien interesseren vogels hem niet. Hij zit hier, ver van Amsterdam, ver van zijn vriendin, en hij valt al behoorlijk uit de tijd. Dat is de bedoeling van zijn verblijf. Als je gedichten wilt schrijven dan moet je diep in jezelf afdalen. Het enige wat daarvoor nodig is is concentratie. Ongetwijfeld zal hij steeds meer uit de tijd vallen. Dat is ook de reden waarom hem het verblijf op Senneroog aantrekkelijk leek.

Maartje Wortel maakt de balans op

Redactie — Fri, 19 Nov 2010 21:28:06 +0000

Radioverslag van Maartje Wortel (4)

Redactie — Thu, 18 Nov 2010 21:40:32 +0000

De inbraak blijft vooralsnog onopgelost. Intussen komt Maartje op haar belofte terug om een boek voor De Avonden te schrijven. Het is uiteindelijk een verhalenbundel geworden, met verschillende verhalen die zich op een eiland afspelen. Het boek zal dan ook Eilanden gaan heten. In haar laatste radiobijdrage leest ze een fragment voor, een voorpublicatie. En het is tijd voor een terugblik. Tot slot is er uiteraard nog ruimte voor haar miniproject, de inmiddels vertrouwde rubriek De groeten.

Radioverslag van Maartje Wortel (3)

Redactie — Wed, 17 Nov 2010 21:40:49 +0000

Omdat ze ziek is moet ze aan Godfried Bomans denken, omdat hij tijdens zijn verblijf op Rottummerplaat ook ziek geworden was. Bomans vroeg zich toen af of hij daar wel melding van moest maken, omdat hij bang was dat de mensen zich thuis zorgen zouden maken. Maar volgens Maartje hoeven we om haar niet bezorgd te zijn. Ondanks haar ziekte is ze heel actief. Thuis sport ze veel. Ze merkt dat ze daar op Senneroog, door alle beperkingen, wat onrustig van wordt. Maar met wat creativiteit kan ze toch de nodige energie kwijt. Zo heeft ze van een boei een boksbal gemaakt, een reddingsboei doet dienst als schommel en ze heeft touwtje gesprongen. Ze heeft zelfs voor een tweede keer gezwommen! Minder goed nieuws: er is ingebroken. De deur is geforceerd, iemand is binnen geweest die een briefje voor Maartje heeft achtergelaten…

Radioverslag van Maartje Wortel (2)

Redactie — Tue, 16 Nov 2010 21:40:18 +0000

Nu Maartje toch al ziek is, en er toch niets meer te vrezen valt, heeft ze maar een duik in het water genomen. Heel kort. Zo koud was het. Daarna is ze in bed gaan liggen, waar ze het steeds heel erg warm heeft. De afzondering dwingt haar na te denken over de verre toekomst. Ze realiseert zich dat geen pretje is om bejaard te zijn. Niet dat ze daar ooit anders over dacht. “Het lijkt me heel erg om bejaard te zijn, of eenzaam. Dat je nooit zeker weet of iemand je vindt. Ben je iemand naar wie wordt gezocht? Of ben je iemand naar wie wordt verlangd?”

Radioverslag van Maartje Wortel (1)

Redactie — Mon, 15 Nov 2010 21:45:22 +0000

Vooraf was ze bang voor de nachten, maar de regen stelt Maartje Wortel gerust. Vannacht, voordat ze ziek werd, had ze een plan bedacht. Ze zou een boek gaan schrijven tijdens haar aanwezigheid op Senneroog. Maar ze vraag zich af of ze misschien van haar eigen ideeën ziek is geworden. Intussen staat er nog geen letter op papier.

Tommy Wieringa maakt de balans op

Redactie — Fri, 12 Nov 2010 22:06:16 +0000

Goed nieuws! Tommy Wieringa is nog onder ons! “Het is net een vertelling geworden,” zegt hij in het eindgesprek met Jeroen van Kan. “Ik had het niet zo voorbereid, maar zo’n vertelling heeft een slot nodig. Er was toch niet iets anders te verzinnen dan dit slot.” Het is een werk in ontwikkeling geweest, maar het werd een serieus project dat niet mocht mislukken. “Ook al is het een vorm van verbeelding, je moet het met volledige inzet en met alle middelen volbrengen. Het verzinsel moet, door het zo reëel mogelijk te maken, het dichts benaderd worden. Dat is ook met een roman zo. Er waren goede parallellen te vinden wat ik gewoonlijk doe en dit bouwwerk. Namelijk, een fictie waarin jezelf zo sterk gaat geloven dat het waar wordt. In elk geval voor de duur van dit project of voor de tijd waarin ik aan een roman schrijf. Het is echt waar, er is geen twijfel over. Het is geen spielerei.”

De laatste rustplaats van Tommy Wieringa

Redactie — Thu, 11 Nov 2010 19:20:17 +0000

Radioverslag van Tommy Wieringa (3)

Redactie — Wed, 10 Nov 2010 21:35:50 +0000

Hij is inmiddels klaar met het verzamelen van het afval. Nu kan hij gaan bouwen. Er is alleen geen goed bevestigingsmateriaal aanwezig. Het ontbreken van gereedschap begint sowieso een probleem te worden bij de onderneming van Tommy Wieringa. Alsof de tijd 160 jaar heeft stilgestaan. Een extra rondje Senneroog heeft hem gelukkig nog een paar gepunte paaltjes opgeleverd, die hij met behulp van een ander paaltje in de grond heeft gekregen. Het is de basis van de baar. Het moet een eindje van de grond staan, want er moet een vuur onder branden en het moet een man van 94 kilo kunnen dragen. Het wordt al een spookachtige bedoening bij het tabernakel.

Hij zal straks tot de dieren spreken, van de aalscholver tot de zeearend. “Ik zal hier over het eiland rondgaan als een prediker en overal mijn geloofsbrieven overhandigen. En vertellen wat mijn eco-cultus, deze kleine mystiek van de verdwijning, nu precies inhoudt. Ik zal ze vertellen dat in het hart van de cultus zich de leegte begint. Zoals sommige kloosters zijn gebouwd rond een leegte. Zo is dat hier ook. Leegte is het mooiste en het hoogste. De leegte van het eigen verdwijnen, uiteindelijk, daar zal het om gaan.”

Radioverslag van Tommy Wieringa (2)

Redactie — Tue, 09 Nov 2010 21:40:48 +0000

Hij heeft de westkant van het eiland een keer of vier belopen. Die kant is nu schoon. Het leverde drie, vier volle zakken afval op. Nu is hij via de zuidpunt naar de oostkant gelopen. Hij heeft de indruk dat daar veel minder aanspoelt. In zijn tweede radioverslag geeft hij meer uitleg over zijn te vestigen geloof. “De kern is het offer. Er moet een offer worden gebracht om de zonde te delgen. Zonder offer is het niks, dan gelooft niemand het. Het offer dient tot zuivering. En ik heb besloten dat ik als stichter ook het offer moet zijn. Ik ben zelf het offer van mijn kleine ecologische, mystieke beweging. Ik ga een baar bouwen, een houten baar. Die zal ik versieren met alle afval die ik gevonden heb en ook alle afval die ik hier zelf heb geproduceerd.” Over het offer zegt hij later: “Ik zal het eiland niet verlaten, maar ik zal er ook niet blijven. Dat is de paradox van de dood.”

Radioverslag van Tommy Wieringa (1)

Redactie — Mon, 08 Nov 2010 21:45:16 +0000

Als je een onbewoond eiland betreedt, dan moet je het eigen maken. Als een kolonist gaat Tommy het land in. Wat doet een kolonist op Senneroog? “Hij moet een fort hebben,” zegt hij. Het fort is geregeld, dat is de woonboot die hier is aangemeerd. Maar een kolonist moet ook een kerk hebben. “Als je er beschaving wilt brengen, dan doe je dat met het geloof. Want het geloof is de drager van de beschaving.” Vier wilgen op het eiland vormen een vierkant, dat wordt de kerk. “Het geloof is de uiterste consequentie van ecologisch bewustzijn, namelijk het geloof van het ‘niet zijn’, van het onbestaan. Het geloof waarin je jezelf beschouwt als afval en als hoogste uiting van je devotie besluit te verdwijnen. Leven alsof je niet bestaan hebt, geen sporen nalaten. Er mag niet één spoor overblijven van mijn verblijf, noch dat van anderen. Het is een radicale opvatting, maar het geloof heeft dat nodig.”

Hij is begonnen met het oprapen van het afval dat aan de oevers is aangespoeld. “Dat is een gevolg van het denken over het onbestaan: uit de weg ruimen wat naar ons verwijst.” Hij gaat een lichaam maken van het afval en dat lichaam zal worden vernietigd bij zijn vertrek. Ook de kerk zal worden vernietigd. De grootste vondst van de dag is een autoband, een revolutie op het eiland.

Maarten Doorman maakt de balans op

Redactie — Fri, 05 Nov 2010 20:55:45 +0000

“Leeft Harry Mulisch nog in jouw hoofd?” Dat is de eerste vraag die Jeroen van Kan aan Maarten Doorman stelt als hij achter de microfoon van de Hilversumse studio plaatsneemt. Terwijl zo’n beetje heel Nederland op de hoogte is van het overlijden van de schrijver, was het nieuws over Harry Mulisch’ dood niet tot Senneroog doorgedrongen…

Radioverslag van Maarten Doorman (4)

Redactie — Thu, 04 Nov 2010 21:35:02 +0000

“Op Goede Vrijdag van het jaar 1930 meende de BBC dat er zo weinig was gebeurd, dat besloten werd het nieuws die dag maar een keer over te slaan. Dat lijkt nu onvoorstelbaar. Maar hier, op Senneroog, kun je je er wel weer in verplaatsen. Radio Senneroog heeft ook weinig nieuws te melden, of het moet zijn dat de wind gisteren is gaan liggen en dat er zelfs enkele waterige opklaringen waren. En dat ik bij de onzichtbare zonsondergang een vuur stookte van het eerder bijeen gesleepte laatste brandbare hout dat op het eiland was te vinden en dat ik de afgelopen dagen aan boord had gedroogd. Maar is dat nieuws? Toch zal ik het niet bij het draaien van het stukje muziek laten, waarmee de BBC-radio er zich op Goede Vrijdag 1930 ongetwijfeld van afmaakte.” De eenzame afzondering op Motorschip De Blijde Steven leidt tot allerhande overpeinzingen…

Radioverslag van Maarten Doorman (3)

Redactie — Wed, 03 Nov 2010 21:35:31 +0000

Een klein beetje had hij er wel tegenop gezien, tegen deze week. “Maar hoeveel beter is de werkelijkheid. Ik slaap hier droomloos en diep en verkwikt word ik wakker. Weer een dag zonder sms en mail en telefoon en als enige verplichting de koerier om half drie. Dat is heerlijk. Wel mis ik de krant en het nieuws. Hoe liepen de verkiezingen voor het congres in de Verenigde Staten af? Redt Ajax het in Auxerre? Gebeuren er erge dingen, zoals meestal? En wat dan?”

En terwijl hij zijn radioverslag op de flashcard inspreekt, is het gaan stormen buiten, en niet zo´n beetje ook. Hij gaat het eiland op, om nu even iets van de onbehaaglijke kant van de eenzaamheid te proeven. Even uitwaaien. De natuur ervaren. Maar het was, zoals hij laat blijken: onaangenaam…

Radioverslag van Maarten Doorman (2)

Redactie — Tue, 02 Nov 2010 20:45:39 +0000

Het blijkt dan toch waar te zijn. De bordjes die Atte Jongstra op het eiland heeft geplaatst zijn vorige week in rook opgegaan. De vlag van Franca Treur is bespaard gebleven. Maarten Doorman begint daarom met een ballade over Senneroog.

Gisteren beloofde hij vanuit vanuit Motorschip De Blijde Steven dat hij terug zou komen op de cultuurstrijd tussen barbaren die zich aan de nieuwe wereld van twitter, internet en oppervlakte hadden uitgeleverd en degenen die de teloorgang van de cultuur, het onderwijs en de beschaving handenwringend aanzien. Hij las daarom het boek van Allessandro Baricco, waar hij op terugkomt. Want, zegt hij: “Het is een dwingend onderwerp, temeer nu ik zonder internet, email en telefoon in een ontoegankelijk natuurreservaat zit, als zo’n stom uitgezet Heckrund zonder hooi in de winter. Hoe zien die barbaren van Baricco er dan uit en tegen wie richten ze zich? Gaat het om de jongens en meisjes van Cherso, om Barbie, Sterretje, Bibi en Matsoe Matsoe, die cultuur kontuur noemen? Of om de gestudeerde mensen die voor hun 15 minutes of fame doen alsof ze dat bewonderen? Maar al na een paar dagen isolement lijkt die cultuurstrijd, die mij zo aan het hart gaat en waarin ik soms ijverig mijn mannetje probeer te staan, een stuk verder weg.”

Maarten vervolgt: “Terwijl tegelijkertijd de futiele dingen op dit lege eiland en deze voor anker liggende luxewoning op Motorschip De Blijde Steven aan belang winnen. Nu zit ik ook al met een verrekijker en het vogelgidsje de hemel af te turen en naar de zilverreiger te loeren. En de militaire boot te bespieden die kennelijk dagelijks aan het begin van de middag door de vaargeul aan gene zijde van het eiland voorbij stoomt om het land te verdedigen. Heb ik de slobeend gezien of was het een bergeend?”

Radioverslag van Maarten Doorman (1)

Redactie — Mon, 01 Nov 2010 21:27:03 +0000

Maarten Doorman heeft het boothuis op het Lauwersmeer tot Motorschip De Blijde Steven omgedoopt. Hij gaat in zijn eerste bijdrage in op het artikel dat essayist Arjen van Veelen vorige week in NRC Handelsblad schreef. Van Veelen vergeleek dit project van De Avonden met het succesvolle tv-programma Oh oh Cherso.

In zijn radioverslag zegt Maarten Doorman onder meer: “Ik vind dat een leuke vergelijking: radioprogramma zet schrijvers op een boot bij een eilandje, tv-programma wat jongens en meisjes in een andere vakantiebungalow in Griekenland. Hoe reageren zij, pardon: wij, de jongens en meisjes van Cherso en Senneroog?

Alleen valt al in de eerste alinea het woord ‘elite’ en wanneer in een in het Nederlands geschreven stuk het woord ‘elite’ valt, kun je de rest even moeiteloos uittekenen als het parcours van de tien kilometer op het Europees kampioenschap schaatsen. En omdat hier zelfs ‘çulturele elite’ stond, kon je er vergif op innemen dat de essayist ten eerste zou laten zien dat dit project nergens op sloeg, en ten tweede dat Cherso eigenlijk een staaltje interessante cultuur was. En ja hoor, zo ging het maar net!

Dit is een zender met een klein bereik, de essayist noemt hem zelfs ‘een goed verstopte verzetszender van de beschaving’, dus ik kan hier op radio 6 wel twee geheime redeneertrucs verklappen die altijd werken. De eerste wordt al een eeuw gebruikt, eerst vooral door communisten en andere progressievelingen, tegenwoordig komt het van links en rechts. Het is de tactiek je standpunt als vooruitstrevend voor te doen, zodat de ander behoudend is, of oud, en niet mee wil met de onvermijdelijke loop van de geschiedenis. U kent de retoriek: die van oude media tegenover nieuwe media, web 2.0, de nieuwe politiek, enzovoort. Bent u tegen een verandering, zeg dan niet dat u tegen die verandering bent, maar dat deze verandering een stap terug is en weliswaar een vernieuwing lijkt, maar eigenlijk terug gaat naar de jaren zeventig. Dan haalt u uw gelijk.

De andere truc is het gebruik van het woord elite, een truc die het vooral in Nederland goed doet. Niet alleen de PVV gebruikt woorden als grachtengordel, elite, ‘De Haagse politiek’, iedereen schermt ermee en je kunt er nooit tegenop, tenzij je de ander tot elite benoemt. Dit programma, De Avonden, is naar een uithoek verdreven, zoals vrijwel alle cultuur van de publieke omroep is weggevaagd. Hoe kwaadaardig moet je zijn om dit ‘een goed verstopte verzetszender van de beschaving’ te noemen, alsof ‘de’ elite dat zelf heeft gedaan? De elite, dat zijn toch de mensen met macht? De elite…”

Wim Helsen maakt de balans op

Redactie — Fri, 29 Oct 2010 21:55:28 +0000

“Wat je op Senneroog ziet, zijn heel veel vogels. Vogels die elkaar loslaten en dan weer samenkomen.” Vanmiddag op de terugweg, in de taxi onderweg naar Hilversum, zag hij nog steeds veel vogels voorbij trekken. Alsof de vogels hem ineens meer opvallen. In de studio in Hilversum vroeg Jeroen van Kan hem naar zijn bevindingen. “Een wijze les is dat ik geen voornemens meer moet maken,” zegt Wim. Terwijl bij een aantal van zijn voorgangers de afzondering tot een soort dadendrang leidde, om de eenzaamheid tegen te gaan, was daar bij hem niets van te merken. “Er was niks om mij zorgen om te maken, noch de actualiteit, noch de dagelijkse beslommeringen.” In andere omstandigheden zou hij zich schuldig hebben gevoeld, als hij, zoals op het Lauwersmeer, een week niets zou hebben gedaan. Ik kan me ergens goed aan overgeven, zonder dat er een interne strijd moet worden gevoerd.”

Radioverslag van Wim Helsen (4)

Redactie — Thu, 28 Oct 2010 21:35:34 +0000

De afgelopen dagen zorgde het maanlicht er voor dat het ’s avonds niet nodig was om met een zaklantaarn over het eiland te lopen, maar gisteravond was het ineens veel donkerder. Met een lamp, die met een elastiek op zijn hoofd zit bevestigd, loopt Wim op het eiland rond. Het licht veroorzaakt een fraai schaduwspel, waarin zelfs dieren te herkennen zijn. Maar als hij het lampje uitdoet, dan verandert er iets. “Plots was ik niet meer het prooidier, ik was de jager geworden.”

Radioverslag van Wim Helsen (3)

Redactie — Wed, 27 Oct 2010 20:40:55 +0000

Wim had zich voorgenomen om vandaag geen notie van de tijd te hebben, maar dat project is jammerlijk mislukt. Hij heeft ontdekt dat hij geen doorzetter is. Dat bleek al toen hij aan het pad langs het eiland werkte, wat hij abrupt beëindigde. En zijn dagelijkse yogaoefening in de vorm van de Zonnegroet laat hij inmiddels ook voor wat het is. Zelfs het stoppen met roken loopt - ondanks de afzondering - anders dan verwacht…

Radioverslag van Wim Helsen (2)

Redactie — Tue, 26 Oct 2010 20:40:27 +0000

“Ik ben de propermaker van het eiland. Het eiland is mij er ook heel dankbaar voor,” zegt Wim Helsen, terwijl hij met zijn nieuwe laarzen over het eiland loopt. Tijdens zijn wandeling komt hij onverwacht een indringer tegen, die met een kano het eiland heeft bereikt. De ongenodigde gast heet Harm. “Het is eigenlijk mijn eiland,” zegt Wim. Maar Harm is welkom. Hij vertelt Harm over de afspraak die hij met zichzelf heeft gemaakt: “Ik laat mij maar overkomen, wat mij overkomt. En u overkomt mij nu, op dit moment.”

Radioverslag van Wim Helsen (1)

Redactie — Mon, 25 Oct 2010 20:42:47 +0000

“Ik ga de verveling opzoeken, de saaiheid toelaten,” zegt Wim Helsen, maar tot nu toe vindt hij het niet saai. “Er is steeds van alles te zien. En als er niets te zien is, dan zijn er altijd nog de vliegtuigen die overvliegen.” Hij heeft vandaag goede dingen gedaan, zegt hij even later. “Er stonden allemaal van die bordjes en halve kunstwerken, ik denk van voorgangers. Die heb ik opgeruimd. Het eiland is nu terug in de oude staat, weer ongerept.” Er is ook een fles aangespoeld. Met een boodschap, voor een van de bewoners van het eiland…

De confrontatie met saaiheid

Redactie — Mon, 25 Oct 2010 13:18:56 +0000

“Ik zie op tegen de verveling, maar dat is ook wat ik ga opzoeken,” zegt Wim Helsen in een gesprek met Jeroen van Kan in Antwerpen - vlak voor zijn vertrek naar het Lauwersmeer. “Ik denk dat het een ziekte is van veel mensen, ook van mij, en typisch van deze tijd, dat we al heel snel allerlei situaties het etiket ’saai’ toekennen. Maar eigenlijk is niks saai, denk ik. Dat is slechts een mentaal label dat je ergens opplakt. Daar heb ik ook wel last van, van snel afgeleid zijn en steeds prikkels nodig hebben, en daar onthoud ik mij straks van.”

Nilgün Yerli maakt de balans op

Redactie — Fri, 22 Oct 2010 20:35:46 +0000

Nilgün Yerli heeft het boothuis op het Lauwersmeer achter zich gelaten. Als Jeroen van Kan aan haar vraagt hoe de eenzaamheid is bevallen, dan duikt al snel een paar keer (ongevraagd) de naam van Geert Wilders op. Kennelijk is ze er niet in geslaagd om zich te onttrekken van de dingen waar ze zich in het dagelijkse leven druk om maakt. Hoe kan dat? Nilgün denkt dat het de onmacht in de mens is. “Als je je ergens druk om maakt, dan heb je het daar vaker over dan over iemand die je lief hebt of over mensen die je dierbaar zijn. Het is iets verschrikkelijks. Waarom krijgt de rotte appel in een mand vol groene appels alle aandacht?”

Ze hoopte in de afzondering te ontdekken of ze dat gevoel kon terugdraaien. Maar helaas, ze moet concluderen dat het haar niet gelukt is. Nilgün: “Ik hoopte die eigenschap te elimineren, maar integendeel, het werd juist versterkt. In de eenzaamheid begon de onmacht juist meer de macht over mij te nemen, dan de kracht die ik normaal bezit in het liefhebben, het koesteren…”

Radioverslag van Nilgün Yerli (4)

Redactie — Thu, 21 Oct 2010 21:01:03 +0000

Wat is een leven zonder internet, Twitter, Hyves, sms, radio, tv, krant en telefoon? Natuurlijk rustig, tevens een gemis. Maar mijn lichaam begint erop te reageren.

Ik heb elke dag opgeschreven wat ik at. Het valt me op dat ik elke dag minder en minder ben gaan eten. Ik weet niet hoe mijn lotgenoten het tijdens zo’n week hebben ervaren? Het is niet zo dat er minder eten in het boothuis aanwezig was, integendeel, ik heb nog heel veel eten opgeslagen. Wel dronk ik meer. Voornamelijk water. Normaal drink ik 1 tot 1,5 liter, hier was het wel 3 tot 3,5 liter water per dag.

Radioverslag van Nilgün Yerli (3)

Redactie — Wed, 20 Oct 2010 20:35:50 +0000

Nilgün mist duidelijk het internet: “Afgelopen dagen heb ik zoveel momenten gehad, dat ik tegen mezelf zei: dat moet ik even opzoeken, maar dat kan dan niet. Die snelheid, de toegang naar informatie, kennis en wetenschap. Alles moet snel en wel nu.” En tegelijk vraagt ze zich af: “Hoe kun je nog dingen bedenken als alles al in beelden en woorden wordt voorgeschoteld? Of bevordert dat juist het originele denken, omdat je al weet wat er is en dat je dus origineler moet zijn? Of biedt dat juist faalangst, dat je denkt: alles is er al, wat kan ik daar nog aan toevoegen?”

Ze moet het antwoord schuldig blijven en besluit om op het eiland passanten te ondervragen over het fenomeen internet.

Radioverslag van Nilgün Yerli (2)

Redactie — Tue, 19 Oct 2010 20:40:47 +0000

In haar tweede audiobijdrage laat reporter Rashied verstek gaan. Nilgün is nu echt aan zichzelf overgeleverd. Op een boot in Friesland, de provincie waar ze opgroeide. In afzondering, met alleen haar herinneringen. Nilgün: “Ik probeer de energie van het water te voelen, maar dat komt niet echt binnen. Mijn hoofd zit vol. Dat komt wellicht doordat al die mensen die elke dag mijn sms gewend zijn, dat zij aan mij moeten denken. En velen van hen kunnen niet eens naar de radio luisteren omdat ze in het buitenland wonen. Wel ontvangen ze een kaartje omdat ik een week geleden ben begonnen met kaarten te sturen. Alhoewel ik soms een kaartje schrijf en het vergeet te sturen.”

Radioverslag van Nilgün Yerli (1)

Redactie — Mon, 18 Oct 2010 20:45:23 +0000

Terwijl de VPRO er alles aan heeft gedaan om de media bij het boothuis op afstand te houden, is een reporter er toch in geslaagd om op Senneroog voet aan wal te zetten…

Franca Treur maakt de balans op

Redactie — Fri, 15 Oct 2010 21:42:56 +0000

Bijna dagelijks bekroop Franca een soort dankbaar gevoel, mogelijk opgeroepen door de mooie natuur en de ideale weersomstandigheden. Ze omschreef de week zelfs als een ‘gelukkige week’. Wat dat echt zo? Jeroen van Kan vroeg het haar, kort nadat ze het Lauwersmeer had verlaten. In het gesprek zegt Franca o.a. dat het project voor haar echt op Een kamer in het verleden leek, haar gedachten dwaalden veelvuldig af naar haar jeugd in Zeeland waar ze zonder radio en televisie opgroeide. Ze miste wel een fiets en voelde zich enigszins belemmerd door de beperkingen…

Radioverslag van Franca Treur (4)

Redactie — Thu, 14 Oct 2010 20:30:28 +0000

“In elk geval heb ik voor de radiodagboeken alle vorm laten varen, en ben maar gewoon op het eiland gaan zitten. Morgen zal de wind gaan draaien. Er wordt hier ook een beetje regen verwacht. Ik neem het de zon niet kwalijk. Ergens anders wordt ze weer des te meer op prijs gesteld. Het maakt het me makkelijker om hier weg te gaan. En dat is ook goed. Ik heb wel zin om weer eens een mooie jurk aan te doen.”

Radioverslag van Franca Treur (3)

Redactie — Wed, 13 Oct 2010 20:42:32 +0000

In het derde deel van het audio-feuilleton Dagboek van Senneroog, met als vrolijke ondertitel Het gaat allemaal goed!, beschrijft Franca onder meer hoe ze het eiland in geur probeert te karakteriseren: “Het is gek, ik loop de hele tijd te snuiven, maar er komen maar weinig geuren los. Wat ik gewend ben in oktober, is dat de aarde, al dan niet opgewarmd door de zon, zo ontzettend lekker ruikt. Het is een geur waar ik heel erg op had gehoopt, en waar ik mezelf van tevoren mee lekker had gemaakt, maar die is hier helemaal niet. Misschien is de bodem er nog te zout voor. Vroeger was er hier gewoon zee, natuurlijk, voor dat er een dijk kwam die de Lauwerszee afsloot. Of misschien moet ik voor de echte geuren vroeger mijn bed uit komen. Misschien ruikt het hier alleen tot een uurtje of acht. Ik zal morgen mijn wekker zetten.”

Radioverslag van Franca Treur (2)

Redactie — Tue, 12 Oct 2010 20:30:16 +0000

Om met haar handen bezig te zijn werkt Franca dagelijks aan een speciale vlag. In het tweede deel van het audio-feuilleton Dagboek van Senneroog, met als subtitel Missen, zegt ze daarover: “Haken kan ik op de automatische piloot en dan komen de meest rare gedachtes in me op. Ik herinner me dat ik dat vroeger ook had. Als er dan huisbezoek kwam, ging ik zitten haken. Dan hadden de mannenbroeders het over geestelijke zaken en ik zat ondertussen over jongens te fantaseren.”

Radioverslag van Franca Treur (1)

Redactie — Mon, 11 Oct 2010 20:52:52 +0000

Franca Treur leest in haar audiobijdrage het eerste deel voor uit Dagboek van Senneroog, met als subtitel Banneling of heerser. Ze bedankt o.a. Gerbrand Bakker die de paden op het eiland heeft aangelegd. Onduidelijk is nog of ze ook het ‘Franca Treur pad’ heeft gevonden. Wel heeft ze spijt dat ze geen zeis heeft meegebracht. En is er onverwacht bezoek van De wilster…

De bagage van Franca Treur

Redactie — Mon, 11 Oct 2010 20:03:54 +0000

Ze vindt het wel een beetje eng, zegt Franca Treur in een gesprek met Jeroen van Kan voor haar vertrek richting het Lauwersmeer. Ze wil zich laten inspireren door de omgeving en hoopt een steentje te kunnen bijdragen aan de landschapskunst die Gerbrand Bakker en Atte Jongstra op Senneroog hebben achtergelaten.

Drie klassieke verzamelcd’s neemt Franca Treur mee naar Friesland. Nog een verzamelcd met ‘allerlei leuke liedjes’, zoals ze het zelf omschrijft. En het album Cause and effect van de Noorse popzangeres Maria Mena. Haar literaire bagage bestaat uit de boeken Agaath van de Zuid-Afrikaanse schrijfster Marlene van Niekerk, I.M. van Connie Palmen, Ontbijt voor kampioenen van de Amerikaanse schrijver Kurt Vonnegut, Uitzicht met zandkorrel van de Poolse dichteres Wisława Szymborska en een dagboek van Hans Warren uit 1952/1953.

Voor de geïnteresseerden het boodschappenlijstje van Franca Treur:
2x 4 grapefruits
2 x bakje bosbessen
3 citroenen
Biologische tuinkers
Jonge bladsla met veldsla
Trostomaten
Peultjes
bleekselderij
Kastanjechampignons
Broccoli
Avocado
Komkommer
Veldsla
Frisee of een ander soort krulsla
Bosuitjes
Cherrytomaatjes
(Half) kilootje Nederlands aardappels
Verse Tijm
Verse dille
Verse koriander
Knoflook
Verse Platte peterselie
Verse dragon
Gehaktkruiden
Tendre Buche geitenkaas
Pecorino Romano
2x Beemster Lite oud 35+ plakken
2 x 1,5 liter AH verse halfvolle melk
AH Hangop braam/ aardbei
Danone Activia pruim
Roomboter Campina ongezouten smeerbare grasboter
Biologische eieren 6 stuks
Zure room
Biologische Ierse gerookte zalm
Scharrelvlees gerookte kipfilet
Hollandse garnalen 100gram
Excellent zalmhaasje 150 gram
Biologisch rundergehakt (kleinste verpakking)
AH Roomboter croissants (afbak)
AH Pain de Mediterrane 2 x half
Muslibrood (half)
Calve pindakaas met stukjes noot
Appelstroop
Cafe OK Biol. Snelfiltermaling
Pickwick Groene thee original, eenkops
Kappertjes
La Tulipe Bordeaux Merlot
Rosemount Diamond Cabernet sauvignon
Quaker HO Havermout
Grand’Italia Tagliatelle a ll’uove
Blikje ansjovis in olie
geleisuiker
AH Roomboter gevulde speculaas duo
2x wasabinoten
AH vers sap sinaasappel 1 liter

Joke Hermsen maakt de balans op

Redactie — Fri, 08 Oct 2010 18:32:00 +0000

Radio Senneroog is uit de lucht, Joke Hermsen heeft het Lauwersmeer verlaten. Na weer voet aan wal te hebben gezet, werd ze met een taxi naar de Hilversumse studio gebracht. Daar vroeg Jeroen van Kan haar of het mee of tegenviel.

Radioverslag van Joke Hermsen (4)

Redactie — Thu, 07 Oct 2010 21:30:39 +0000

In haar laatste audiobijdrage vanaf het Lauwersmeer stelt Joke Hermsen vast dat ze een overdosis aan rust heeft gehad. “Te veel stille tijd en te langdurig isolement dompelt ons onder in zeeën van verveling en neerslachtigheid en laat het verlangen naar de wereld, naar drukte en onze dierbaren de overhand nemen. Dan tellen we alleen nog de uren of als dat niet kan de golven die tegen het dek slaan en wachten we op de zon die ondergaat totdat er weer een dag voorbij is.”

Radioverslag van Joke Hermsen (3)

Redactie — Wed, 06 Oct 2010 21:58:50 +0000

Terwijl de rest van Nederland heeft meegekregen dat het kabinet Rutte een feit is, vraagt Joke Hermsen zich af of de koningin al met ‘het tragikomische drietal’ op het bordes staat… En wat is de invloed van de wind op de creativiteit? En hoe zit het met de verhouding tussen de ziel en innerlijke tijd?

Radioverslag van Joke Hermsen (2)

Redactie — Tue, 05 Oct 2010 20:50:28 +0000

Er is een nieuwe rubriek bij Radio Senneroog: ‘Help’. In die rubriek wordt verslag gedaan van een dag die mooi begon, maar die in mineur eindigde. Verder o.a. een klein college waarin wordt uitgelegd waarom tijd steeds meer een schaarsteproduct is geworden.

Radioverslag van Joke Hermsen (1)

Redactie — Mon, 04 Oct 2010 21:45:31 +0000

Hoe komt het dat de terugreis vaak korter lijkt dan de heenreis? In de eerste radiobijdrage vertelt Joke Hermsen over de totstandkoming van haar boek Stil de tijd. En een muziekje aanvragen? Dat kan bij Radio Senneroog…

Atte Jongstra maakt de balans op

Redactie — Fri, 01 Oct 2010 20:53:02 +0000

Atte Jongstra heeft het boothuis verlaten. In een evaluatiegesprek met Jeroen van Kan geeft hij toe dat hij het idee van ‘het gevangen zitten’ heeft onderschat. “Ik voelde me daar echt opgesloten. Ik heb dat met een dadendrang proberen te bezweren.” Op het moment dat hij zijn laatste bijdrage aan de koerier heeft afgegeven, viel hij dan ook in een zwart gat. Aan zijn opvolgers, de volgende gast is schrijfster en filosofe Joke J. Hermsen, geeft hij het advies mee: “Neem een stift, hamer en spijkers mee, want er moet nog veel aan de bewegwijzering en het encyclopedarium worden gewerkt.”

Radioverslag van Atte Jongstra (4)

Redactie — Thu, 30 Sep 2010 20:58:47 +0000

Senneroog is oorlogsgebied geworden. De hele dag vliegen er straaljagers over het eiland heen. Atte verlangt naar rust. Naar stilte. Naar boeken. Het liefst zou hij zich in een bibliotheek bevinden.

Radioverslag van Atte Jongstra (3)

Redactie — Wed, 29 Sep 2010 21:04:04 +0000

In 1756 vaardigde Frederik II, de koning van Pruisen, het Kartoffelbefehl uit, waarin hij beval dat al zijn onderdanen de aardappel op iedere beschikbare plek moest worden verbouwd. Dankzij Frederik II werd de aardappel op grote schaal volksvoedsel. Atte Jongstra volgt de instructies op van der Alte Fritz.

Radioverslag van Atte Jongstra (2)

Redactie — Tue, 28 Sep 2010 20:45:56 +0000

De tweede audiobijdrage van Atte Jongstra begint wederom met het voorlezen van een Senneroogse kroniek. Daarna vervolgt hij zijn verkenningstocht door het ‘Bakkerbos’, zoals Atte het noemt, in de voetsporen van de ijverige tuinier Gerbrand Bakker. Hij stuit halverwege op een wegwijzer, met twee opties. Een bord met daarop ‘inzicht’ en een bord met de tekst ‘uitzicht’.

Radioverslag van Atte Jongstra (1)

Redactie — Mon, 27 Sep 2010 21:05:06 +0000

In de audiobijdrage leest Atte Jongstra zijn eerste deel van de Senneroogse kronieken voor. Maar waar de tekst stopt, daar gaat de audio verder….

David Pefko maakt de balans op

Redactie — Sat, 25 Sep 2010 12:40:24 +0000

“Een vlucht van een eindeloze maalstroom aan gedachten,” zegt David Pefko, nadat Jeroen van Kan hem heeft gevraagd of de komst van Henk Kok en Louis Nanet een soort masquerade was. “Ik werd de eerste dag al panisch. Ik wist niet wat ik moest doen. Ook niet met de tijd. Door de komst van de personages heb ik het gered.”

Radioverslag van David Pefko (5)

Redactie — Fri, 24 Sep 2010 20:30:14 +0000

David geeft aan Atte Jongstra, die de volgende gast op het boothuis zal zijn, een tip mee: “Neem laarzen mee.” Louis neemt nog een keer de microfoon ter hand en vraagt aan David of hij er een stemmig muziekje onder kan zetten…

Radioverslag van David Pefko (4)

Redactie — Thu, 23 Sep 2010 20:45:55 +0000

David is nog niet verlost van Louis Maria Nanet. Het Facebook-fenomeen voelt zich wel erg op zijn gemak in het boothuis. David begint zich steeds meer aan Louis te ergeren, omdat hij al zijn sigaretten oprookt en de voedselvoorraad soldaat maakt. Bovendien klaagt en moppert Louis veel, waar David chagrijnig van wordt. Nb. De online versie is langer dan de radioversie die is uitgezonden.

Radioverslag van David Pefko (3)

Redactie — Wed, 22 Sep 2010 21:44:26 +0000

In zijn tekstbijdrage maakt David al melding van het onverwachte bezoek van dichter en Facebook-fenomeen Louis Maria Nanet. Hij krijgt hem ook voor de microfoon.

Radioverslag van David Pefko (2)

Redactie — Wed, 22 Sep 2010 07:20:40 +0000

In zijn twee audiobijdrage vertelt David over een motorjacht die naast het boothuis wordt aangelegd. Hij besluit om poolshoogte te nemen en ziet (vanaf buiten, kijkend door een spleet tussen de gordijnen) een grote dikke man in een scheepstrui, joggingbroek en gouden bril op zijn neus. Hij hoort hem een telefoongesprek voeren met zijn vrouw ‘Lia’. Dit gesprek heeft hij kunnen opnemen. Het ging over een partij kandelaren, nou goed, luister zelf maar. Nb. De online versie is langer dan de radioversie die is uitgezonden.

Radioverslag van David Pefko (1)

Redactie — Mon, 20 Sep 2010 21:52:16 +0000

Het valt hem zwaar, David. Al na een uur of acht trekt hij deze conclusie. “Je kunt er helemaal niks.” Hij heeft het eigenlijk al wel gezien… Alleen de kraan kan hem fascineren. Kraan aan, kraan uit, kraan aan.

In de koffer van David Pefko

Redactie — Mon, 20 Sep 2010 13:00:58 +0000

David Pefko ziet op tegen het verblijf op het Lauwersmeer, zo blijkt uit het gesprek dat Jeroen van Kan met hem voerde - vlak voor zijn vertrek richting Friesland. Hopelijk bieden de mee te nemen boeken en cd’s nog enige troost. De inspectie van de koffer levert de volgende lijstjes op:

Cd’s
Actus Tragicus (cantates BWv 4, 12, 106 & 196) van J.S. Bach door Actus Tragicus, het laatste album van Radiohead In Rainbows, On Every Street van Dire Straits , de Wanderer fantasie van Schubert: Fantasie C-Dur voor piano, en Bob Dylans cd The Times They Are A-Changin.

Boeken
Lolita van Vladimir Nabokov, de debuutroman van Joost De Vries; Clausewitz, Kentering van huwelijk van Sandor Marai, en het eerste deel van Memoires van een slecht mens van Theo Kars.

Voor de geïnteresseerden, het boodschappenlijstje van David Pefko:
1 pak pandan rijst
2 pakken spaghetti (goede graag)
2 halve liter potten tomatensaus met basilicum
3 Parmezaanse kaas (groene pakjes van Zanetti, niet de zwarte)
2 pakken gerookte zalm
1 doos biologische eieren (10)
1 net rode uien
streng knoflook
rode pepers
1 potje basilicum
1 potje tijm
1 potje oregano
1 pak zalm uit de diepvries
1 pak rundertartaar
1 hele kip
2 bekers crème fraîche
verse dille
mozzarella
1 pot DL mayonaise met limoen
3 blikken tonijn op water
verse koriander
verse peterselie
rozemarijn
2 flessen witte wijn
2 flessen rode wijn
stuk geitenkaas
1 pakje roomboter
2 pakken soja melk
courgettes
aubergines
paprika’s
trostomaten
champignons
2 citroenen
1 pompoen (grote, anders 2 kleine flespompoenen)
1 blik Illy espresso gemalen
vijgenjam
brood (2 vers, 1 afbak)
druiven
rode grapefruits
wortels
broccoli
sperziebonen
aardappels
balsamico azijn (rood)
cayennepeper
fles olijfolie
2 repen cote d’or melk

Gerbrand Bakker maakt de balans op

Redactie — Fri, 17 Sep 2010 21:45:05 +0000

Gerbrand heeft vandaag het boothuis verlaten. In de jachthaven stond hem een bijzondere ontmoeting te wachten. Maar de taxichauffeur had haast, tot grote verdriet van Gerbrand… In de studio in Hilversum zat immers Jeroen van Kan om hem naar zijn bevindingen te vragen

Radioverslag van Gerbrand Bakker (5)

Redactie — Fri, 17 Sep 2010 20:10:32 +0000

De laatste uren van Gerbrand Bakker op het Lauwersmeer. In zijn radiobijdrage vertelt hij o.a. welke vogels er van zijn lijstje afgevinkt kunnen worden, zoals de roerdomp en de Temmincks strandloper, en laat hij merken dat hij het jammer vindt dat hij het eiland moet verlaten.

Radioverslag van Gerbrand Bakker (4)

Redactie — Thu, 16 Sep 2010 21:15:19 +0000

Gerbrand Bakker heeft zijn tekenpapier erbij gepakt en een plattegrond van het eiland geschetst. Op de kaart heeft hij aangegeven waar zijn geheime project is… (voor een vergroting van de kaart, zie foto’s onder).

Radioverslag van Gerbrand Bakker (3)

Redactie — Wed, 15 Sep 2010 21:15:32 +0000

Een rotdag. De blokken in de haard veroorzaken rookoverlast. Het regent en waait de hele dag. Het bereiden van de avondmaaltijd is mislukt. Maar gelukkig is er wijn.

Radioverslag van Gerbrand Bakker (2)

Redactie — Tue, 14 Sep 2010 21:30:26 +0000

Rode vlekken. Bij de bil, in de hamstring streek. Aanvankelijk dacht Gerbrand dat hij door een bij gestoken was. Maar toen hij ’s middags zijn korte broek aanhad, zag hij allemaal mieren op zijn been lopen. De bil kleurt rood, is lichtelijk opgezet en voelt warm aan. Hoewel dat laatste wel weer aangenaam is… Bijten of steken mieren? In het radioverslag blijkt dat de vlekken inmiddels ook bij de voet, enkel en knie opduiken. Is er toevallig een arts die luistert?

Radioverslag van Gerbrand Bakker (1)

Redactie — Mon, 13 Sep 2010 20:57:47 +0000

De eerste radiobijdrage van Gerbrand Bakkker bereikte Hilversum, waarin hij o.a. over het eiland vertelt waar het boothuis is aangelegd. Hij heeft voor het berekenen van de omvang zijn geodriehoek meegebracht. Het eiland blijkt 460 meter lang en 140 meter breed te zijn. De populatie? Gerbrand heeft in de eerste dagen een waterwilg, schietwilg, meidoorn, duindoorn, els, es, esdoorn en héél véél riet gesignaleerd. En poep. Veel poep.

In de koffer van Gerbrand Bakker

Redactie — Mon, 13 Sep 2010 09:16:50 +0000

De schrijvers (en dichters, cabaretiers, denkers) die meedoen aan Een kamer in het verleden mogen een beperkte hoeveelheid aan muziek en boeken meenemen. Want er moet natuurlijk ook gewerkt worden… Wat leest Gerbrand Bakker? En bij welke muziek zet hij ’s ochtends koffie? Lotje IJzermans inspecteerde de koffer van Gerbrand, vlak voordat hij naar het Lauwersmeer vertrok. Naast een aantal pakjes shag, een fles jenever, een snoeischaar en een zaag, trof ze de volgende boeken en cd’s aan:

Cd’s
Requiem van John Rutter, Monteverdi’s L’Orfeo, Stabat mater in de uitvoering van zowel Vivaldi als Dvorak, The Armed Man van Karl Jenkins en van dezelfde Jenkins de cd Requiem, en The best of Barber van Samuel Barber.

Boeken
Lelystad van Joris van Casteren, De reis van de Beagle door Darwin (min of meer), Per Pettersons I Curse the river of time, My roots van Monty Don en de laatste roman van Thomas Rosenboom: Zoete mond.

Paulien Cornelisse maakt de balans op

Redactie — Fri, 10 Sep 2010 21:51:04 +0000

Paulien heeft vandaag het boothuis verlaten. Eenmaal aan wal werd ze met een taxi naar de studio in Hilversum gebracht, waar Lotje IJzermans naar haar bevindingen vroeg. Ze vertelt onder meer over de traagheid die in haar denken en handelen optrad, omdat tijd op het Lauwersmeer geen dwingende factor is. En ze had veel zand op het eiland verwacht, net als op Rottummerplaat, maar het was er echter volkomen begroeid. Ze adviseert Gerbrand Bakker dan ook, hij is de volgende gast op het Lauwersmeer, om een zeis mee te nemen. En ze heeft beslag voor hem in de vriezer achtergelaten. Als er broodnood uitbreekt, dan kan hij daar gebruik van maken.

Nagekomen bericht: Paulien heeft haar vliegerfoto’s opgestuurd!

Radioverslag van Paulien Cornelisse (4)

Redactie — Thu, 09 Sep 2010 21:00:18 +0000

In de vierde audiobijdrage van Paulien Cornelisse horen we haar een aantal foto’s maken van de mannen van Staatsbosbeheer, die op dat moment (het is dan woensdagmiddag) de wijde omgeving van het boothuis met een rood-wit lint afzetten. Verder somt ze op welke zoekopdrachten ze in Google zou intoetsen, als er op het Lauwersmeer toegang tot het internet zou zijn geweest… En in welke tijd zouden we Een kamer in het verleden moeten plaatsen?

1 en 2: Mannen van Staatsbosbeheer spannen lint om bezoekers af te weren.
3: Man van Staatsbosbeheer (familie van Joop den Uyl?) laat bord zien dat ze bij ‘mijn’ baai gaan neerzetten.
4: De mannen van Staatsbosbeheer naast het bord (er zit wegens een fout in het fototoestel een berenklauw doorheen, maar dat vind ik wel kunstzinnig).

Radioverslag van Paulien Cornelisse (3)

Redactie — Wed, 08 Sep 2010 20:45:07 +0000

Traagheid uit het Lauwersmeer: “…hier doen we alles langzaam. Ik ben er nu al een paar keer heel rustig voor gaan zitten om mijn vliegertouwen te ontwarren. De afwas doe ik goed en met aandacht. De uien, die fruit ik heel erg lang, terwijl ik er ook nog naar kijk. Ik heb lang en diep oogcontact met meerkoeten. Je zou denken dat dat een soort rust en nieuwe inzichten biedt, maar het gekke is… Volgens mij zijn mijn hersenen net zo langzaam geworden…”

Radioverslag van Paulien Cornelisse (2)

Redactie — Tue, 07 Sep 2010 20:45:42 +0000

In haar tweede radiobijdrage vergelijkt Paulien Cornelisse haar situatie met die van Jan Wolkers en Godfried Bomans, die in 1971 voor het programma Alleen op een eiland beurtelings op Rottummerplaat verbleven. Jan Wolkers had zich vooraf ten doel gesteld om op Rottummerplaat enkele projecten uit te voeren. Zoals het maken van een voordeur, midden op het eiland. Paulien volgde het voorbeeld van Jan Wolkers. Ook zij zou een doel hebben. In haar audioverslag onthult ze haar geheime project.

Radioverslag van Paulien Cornelisse (1)

Redactie — Mon, 06 Sep 2010 20:50:33 +0000

Het boothuis is aangelegd bij een klein eilandje, midden op het Lauwersmeer. Om daar te geraken moet de boot door een smalle, vrij ondiepe vaargeul. Volgens de mensen van Staatsbosbeheer vaart er vrijwel nooit iemand doorheen, omdat de steiger vanaf het water onzichtbaar is en de vaargeul niet voor iedere boot of schipper goed begaanbaar is. Kortom, de boot ligt volkomen afgezonderd. Althans, zo was ons verzekerd. Maar het boothuis is uitgerust met een mast. En in die mast hangt een vlag. In de zeevaart is dat een teken dat er iemand op de boot aanwezig is. Maar de vlag is van ver te zien. En waar de vlag uithangt, daar is het feest. Kortom, het boothuis blijkt een aantrekkingskracht op andere boten te hebben. Want niemand kiest vrijwillig een plek voor totale afzondering. Nee, de mens zoekt elkaar voortdurend op.

Om onze belofte van de totale afzondering na te komen heeft Staatsbosbeheer besloten om de wijde omgeving van het boothuis af te zetten. Andermaal dank, Staatsbosbeheer. De vaargeul is nu alleen voor de schipper toegankelijk, die dagelijks het radioverslag (en de foto’s, tekst, etc.) van de gasten komt ophalen. De eerste twee dagen van Paulien Cornelisse zitten erop. Luister naar haar verslag over de, uhm, totale afzondering…

De bagage van Paulien Cornelisse

Redactie — Mon, 06 Sep 2010 14:20:20 +0000

De gasten worden niet verplicht om 24 uur per dag aan hun radioverslag te werken. Er is natuurlijk ook tijd nodig voor ontspanning. En belangrijker, ter inspiratie. Wat nemen de gasten mee naar het Lauwersmeer? Wat lezen zij? En welke muziek mag op de boot absoluut niet ontbreken? Jeroen van Kan sprak Paulien Cornelisse over haar literaire en muzikale bagage, letterlijk gezien, vlak voordat zij naar het Lauwersmeer vertrok. Met op het lijstje:

Cd’s
San Patricio van The Chieftains, verschillende Mexicaanse muzikanten, La Bella Noeva van Marco Beasley, Accordone Viva La Tristesa, Pergolesi’s Stabat Mater, Grande Exitos van Juan Luis Guerra, Violent Viola van Esther Apituley, Simeon ten Holts Canto Ostinato, Die Schöne Müllerin van Schubert, De vier jaargetijden van Vivaldi, Trad van Hubert von Goisern en Paul Simons Graceland.

Boeken
At Home van Bill Bryson, The Understudy van David Nicholls, The Tale of Genji van Murasaki Shikibu, What we talk about when we talk about love van Raymond Carver en jawel, De Bijbel.

Proef op de som

Redactie — Mon, 06 Sep 2010 08:32:00 +0000

De Avonden sluit vijftien schrijvers, dichters, denkers en cabaretiers op in een drijvend boothuis midden in het Lauwersmeer. Maar waar komen de gasten nu precies terecht? Hoe oncomfortabel wordt het bijvoorbeeld tijdens een novemberstorm op het Lauwersmeer? Hebben ze een kacheltje? Boswachter Jan Willems van Staatsbosbeheer nam verslaggever Botte Jellema alvast mee naar het kleine eilandje Senneroog, waar hij een kijkje kreeg op het drijvend boothuis. Een reportage met alle achtergronden bij het project Een kamer in het verleden.