Een kamer in het verleden

Door: Paulien Cornelisse

Van alle watervogels is de meerkoet de leukste. Ik vermoed dat veel mensen dit met mij eens zullen zijn, maar ik heb het er eigenlijk weinig over met anderen. Ik word in ieder geval altijd meteen blij als ik een meerkoet zie.

De eerste, pakweg, twintig jaar van mijn leven dacht ik dat de meerkoet ‘waterhoen’ heette. Dat is een heel andere vogel die je veel minder vaak ziet. De meerkoet is die zwarte, drijvende vogel met dat witte petje op. Ja, die. Ietsje kleiner dan een eend.

Het heeft ook lang geduurd voor ik de ogen van een meerkoet ontdekte. Omdat dat zwart en wit op de kop van de meerkoet zo sterk contrasteert, valt alle nuance binnen het zwart weg. Welnu, als je beter kijkt naar het zwart, dan zit daarin wel degelijk een oog, en een vriendelijk oog ook nog.

Maar het beste aan de meerkoet zijn zijn voeten. Dat heeft helemaal lang geduurd, voor ik die voor het eerst zag. Ik denk dat ik al ruim in de twintig was. De meerkoet houdt zijn voeten namelijk het liefst onder water. Want dat kan niemand zien hoe groot ze zijn. Als een meerkoet toch even ergens heen moet lopen, dan valt het meteen op: wat een overdreven flappers! Daar is dat lijf veel te klein voor!

De meerkoet heeft zulke grote voeten omdat er een designprobleem aan ten grondslag ligt. De eend heeft het bijvoorbeeld beter gedaan: die heeft een soort tenen, en tussen die tenen zitten vliezen, wel bekend van types als Donald Duck. De meerkoet daarentegen heeft alleen maar heel lange tenen, en aan weerszijden van elke teen een soort flapjes. Maar die flapjes zitten dus maar aan één kant vast, ze overspannen niets. Je kunt ze nauwelijks gebruiken om water mee te scheppen. Willen ze toch nog nut hebben, dan moeten ze aan iets langs vastzitten, dan heb je tenminste nog wat oppervlak. Dat is dus de reden dat meerkoeten lange tenen hebben. Die hebben ze trouwens alleen in de letterlijke zin van het woord, want ze hebben niets rancuneus of beledigends over zich.

Deze meerkoetentenen (meerkoetentenententoonstelling) zijn blauwig-grijs van kleur. Ooit zag ik wat pubermeerkoeten (nog niet volgroeid en nog niet goed in de veren zittend), die met z’n allen op een balk stonden, die in het water lag. Net als bij mensenpubers zijn het bij meerkoeten ook de voeten die het eerste gaan groeien. Daar stonden dus vier paar enorme grijze voeten, met daarboven plukkerige, ongemakkelijke lijfjes. Om toch nog een soort coolheid uit te stralen, hingen ze soms een beetje op één voet en bogen wat door hun knieën. Als of zij op een surfboard stonden. Toen ik dit zag, wist ik zeker dat de meerkoet de leukste van alle watervogels is.

Als je woont in een boothuis, en je bent in je eentje, dan is daar altijd nog de meerkoet. Hij is nieuwsgierig en komt graag even kijken. Zijn roep ligt tussen ‘tjif!’ en ‘tik!’ in, en die roep laat hij graag horen. Ook duikt hij, net als de fuut, onder, maar minder lang dan de fuut. De meerkoet wil namelijk zien wat je ervan vond. Dus zo snel mogelijk komt hij weer naar boven en kijkt je met zijn zwarte oogje aan. Goed heeft hij gedoken, hè? Zonder handen! Zag je dat wel?

’s Nachts lijkt het ‘tik!’ van de meerkoet op een apparaat. Voor de stadsbewoner een vertrouwd geluid; je denkt namelijk even dat er ergens een oude ijskast aanslaat, of dat iemand zijn ringslot los laat schieten. De meerkoet maakt de eenzaamste plekken gezellig.