Een kamer in het verleden

In 1995 werd het dagelijkse cultuurprogramma van de VPRO Radio opgericht: De Avonden.  Het was het jaar dat internet zijn intrede deed. De Amerikaanse firma Pizza Hut had zojuist – als eerste bedrijf ter wereld - het Wereld Wijde Web commercieel ingezet, door de mogelijkheid te bieden bestellingen online te doen. Het was het jaar dat internet bekend werd bij het grote publiek, en De Avonden stelde zichzelf de vraag: ‘Wat overkomt een mens alleen, een week lang dag en nacht opgesloten, in een ruimte met uitsluitend internet?’ Dit onder de titel Een kamer in de toekomst.

De schrijvers Helga Ruebsamen en Rogi Wieg werden bereid gevonden als proefper­sonen/on­der­zoekers te verkennen hoe een toekomst, waarin we dankzij de computer nooit meer de straat op hoefden, eruit kon zien. Wat zou er overblijven van, bijvoorbeeld, taal, of seks in het tele-leven van de toekomst? De kamer in de toekomst bevond zich in de Rotterdamse Euromast. Er was geen tele­foon, alle communicatie ging via het toetsenbord. Praten deden de onderzoekers slechts één maal per dag, om verslag te doen van hun bevindin­gen, live op de radio, in De Avon­den.

In 2010, vijftien jaar later, herhaalt De Avonden het experiment, maar nu in gespiegel­de, omgekeerde vorm. Hoezeer heeft de behoefte  aan continue communicatie inmiddels bezit van ons genomen? Wat gebeurt er als we de illusie onafgebroken met anderen in verbinding te staan verstoren? Tijd voor contra-expertise. Opnieuw worden daarom individuen eenzaam opgesloten.  Maar nu juist zonder enige vorm van elektronische communicatie met de buitenwereld. Kortom, zoals onze voorvaderen het gewend waren. Kunnen we het nog? Zullen de proefpersonen overleven zonder e-mail, zonder Facebook, zonder Twitter, zonder GSM? En hoe? En wat brengt die isolatie in creatief opzicht teweeg?

Vijftien proefpersonen, die allen het woord als voertuig van hun gedachten en gevoelens hanteren, stappen - geheel vrijwillig - een week lang op een drijvende bungalow, midden op het Lauwersmeer, in een door Staatsbosbeheer beheerd natuurgebied. Het enige contact dat zij met de buitenwereld hebben is wanneer - elke dag om drie uur - een koerier per motorboot de flashcard met daarop hun ingesproken bespiegelingen ophaalt.

Vijftien schrijvers, dichters, cabaretiers en denkers doen hun intrede in Een kamer in het verleden.