VPRO Dorst Archief (2010-2012)

Dames en heren, staat u allen klaar?¹ We moeten het beschouwen als een ongewoon staaltje van geluk, dat ons in staat stelt dit opvallend relaas van groot belang aan onze lezers te presenteren.² Het nu volgende verhaal, een verhaal geboren uit twijfel en onzekerheid, heeft als nadeel (sommigen zien het als een voordeel) dat het waar gebeurd is.³

Ik schrijf dit in een toestand van merkbare geestelijke spanning, want vannacht zal ik er niet meer zijn.⁴ Mijn wetmatige naam is Alexander Pertsjov.⁵ Ik ben een onzichtbare man.⁶ Misschien is het zo nog het beste: eenzaam te zijn, want alleen de eenzame geeft acht op de stilte.⁷

Ik werd geboren aan de vooravond van de tweede wereldoorlog.⁸ Het was 7 minuten na middernacht.⁹ Zo is het begonnen.¹⁰

Een tijd lang genoot ik een unieke status.¹¹ Ik schreef een boek, en zou met dat boek wereldberoemd worden.¹² Mijn hoofdpersonen zijn de stem van mijn moeder en het gevoel, het geheugen en de hersens die ik had toen ik dertien was.¹³ Pap zei altijd dat iemand wel een geweldig goede reden moet hebben om zijn of haar Levensverhaal op te schrijven en vervolgens te verwachten dat iemand dat nog zal lezen ook.¹⁴ Van dag tot dag opschrijven wat er gebeurt, dat zou het beste zijn.¹⁵

Mijn vader is een jaar geleden gestorven.¹⁶ Het was een heldere koude dag in April, en de klokken sloegen dertien.¹⁷ Het atelier was gevuld met de zwoele geur van rozen en wanneer temidden van de bomen in de tuin de zachte zomerbries opstak, woei de zware lucht van seringen of het verfijnder parfum van de roze-bloeiende meidoorn door de open deur naar binnen.¹⁸ Hij lag op bed en luisterde naar iemand die piano speelde.¹⁹ Jaren had hij gezwegen, maar die avond begon hij er ineens over.²⁰

“Ik ben een ziek man…²¹ Het is voorbij.²² Hoe te sterven, dat is het geheim.²³” Hij ging op het bed liggen.²⁴ De baard brandde hem op het gezicht.²⁵ Gelukkige families lijken op elkaar, maar ongeluk wordt door allen op eigen wijze gedragen.²⁶ Mijn vader vroeg of ik alles had.²⁷ Alles moest geheim blijven.²⁸ “Dag schoonheid,” zei ik. ²⁹ “Omdat het vandaag de laatste dag is, zal ik je sparen.”³⁰

01 Lévi Weemoedt, ‘Even ontspannen voor het slapen gaan’ uit Geduldig lijden (1977).
02 Edgar Allan Poe, Het verslag van Julius Rodman’ uit Edgar Allan Poe compleet, het volledige proza (1840).
03 Danilo Kiš, Een grafmonument voor Boris Davidovitsj (1983).
04 H.P. Lovecraft, ‘Dagon’ uit Macabere verhalen (1967).
05 Jonathan Safran Foer, Alles is verlicht (2002).
06 Ralph Ellison, Onzichtbare man (1952).
07 Albert Helman, Zuid-zuid-west (1926).
08 Jan Cremer, Ik Jan Cremer (1964).
09 Mark Haddon, Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht (2003).
10 Louis-Ferdinand Céline, Reis naar het einde van de nacht (1952).
11 Neal Cassady, Een derde (1971).
12 Jan Cremer, Ik Jan Cremer derde boek (2008).
13 Harold Brodky, ‘Een verhaal op vrijwel klassieke wijze’ uit Verhalen op vrijwel klassieke wijze (1989).
14 Marisha Pessl, Calamiteitenleer voor gevorderden (2006).
15 Jean-Paul Sartre, Walging (1976).
16 Michel Houellebecq, Platform. Midden in de wereld (2002).
17 George Orwell, 1984 (1949).
18 Oscar Wilde, Het portret van Dorian Gray (1891).
19 Heere Heeresma, ‘In het voorbijgaan’ uit Heeresma Helemaal (1978).
20 Bas Heijne, ‘Het verkeerde verhaal’ uit Vlees en bloed (2008).
21 Fjodor Dostojewski, Aantekeningen uit het ondergrondse (1864).
22 Niccolò Ammaniti, Ik haal je op, ik neem je mee (2008).
23 Dan Brown, Het verloren symbool (2009).
24 Bas Heijne, ‘Talk’ uit Vlees en bloed (2008).
25 A.F.Th., Het schervengericht (2007).
26 Leo Tolstoi, Anna Karenina (1877).
27 Boudewijn Büch, De kleine blonde dood (1982).
28 Joost Zwagerman, Vals licht (1991).
29 Robert Vuijsje, Alleen maar nette mensen (2008).
30 W.F. Hermans, Ik heb altijd gelijk (1951).