Aan de oproep om mee te doen aan de Cover1-ontwerpwedstrijd 2010 is ruimschoots gehoor gegeven. De winnaar van deze afvalrace is Pien Hazenberg.

De VPRO Gids wint een prijs, die voor beste cover van het jaar en de VPRO Gids geeft een prijs, voor de beste inzending voor Cover 1. Het is inmiddels traditie geworden, en dat betekent dat er vaste klanten zijn onder de inzenders. Daar was ze weer, Jenny Herrewegen (winnares 2004 en 2005), en ook Vos Broekema dook op. Hij won vorig jaar met de Feest voor de Geestcover. Herrewegen kwam niet door de eerste selectieronde, waarbij er van de 341 inzendingen 38 overbleven. Waaronder die van Broekema, daarover verderop meer.

Hoe ging het dit jaar, met de ons inziens sappige opdracht een cover te maken rondom het onderwerp De Monarchie. Natuurlijk vreesden we oneindig veel gouden koetsen, kroontjes, oranje, oranje, oranje en gekke pastiches met W.A. van Buuren (het vriest immers) in de hoofdrol. Dat viel nog mee, de voorselectie leverde de jury zoals gebruikelijk de meest ontspannen momenten op. Het ging er nog niet echt om en de verbazing over zoveel lelijks kon nog harteloos worden geventileerd. Een greep uit de spontane reacties: ‘walgelijk, afschuwelijk, dit kan niet, dit al helemaal niet, Hu! Dat menen ze niet…’

Was het dan echt huilen met de pet op? Nee, er waren ook covers die mildere reacties opriepen, zoals ‘wel creatief, maar mag toch niet door’, ‘meer iets voor een Boomerang kaart’, of bij een handgeschilderde inzending: ‘Wat is de voorkant?’

Even sloeg de twijfel toe, hadden we ons collectief verstapt? Was de monarchie wel een geschikt coveronderwerp? Of leende het zich echt alleen voor clichés als doorgeknipte linten, kronen bij het vuilnis, kikkers, gouden kooitjes, poppenkasten - en ieder jaar zit er wel een pierrot tussen. Laten we het dan een keer duidelijk zeggen: Een pierrot zal nooit de Cover 1-wedstrijd winnen, zelfs al is het onderwerp Pierrot.

Maar hoe win je dan wel? Bij de ontwerpen die door die eerste selectie kwamen, zaten maar liefst drie vuilniscovers, en dat had niets te maken met onze voorkeur voor staatsinrichting. Nee, wie de moeite neemt om zelf een kliko te knutselen en ook nog van die schattige vuilniszakjes, die heeft onmiddellijk een streepje voor. Datzelfde argument geldt voor de prachtige guillotine, waar we twee keer naar moesten kijken voor we zagen dat er toch echt een stanleymesje in was verwerkt. Het was natuurlijk net Sinterklaas geweest, de suprisestemming zat er nog in. Beetje luguber wel, maar omdat we niet goed konden zien wat of wie er nu precies in het mandje lag, hielden we de lunch netjes binnen.

Spijkers met koppen: tien ontwerpen gingen door naar de shortlist. De gouden koets met wielklem van Michiel Moorman (ondanks de wat gebrekkige uitwerking), de gouden koets in de file, het wonderlijke toneelbeeld van het gemaskerde stel, het portret van Bernhard met helikopterkroon, ja het kon ons niet dol genoeg. Maar ook het verstilde silhouet van Pien Hazenberg, en het staatsieportret met konijnenoortjes van Johan van den Berg. Was die VW-bus met De Oranjuhs van Vos Broekema (ja, daar is ie weer) nu echt of hadden we hier te maken met iemand die wel met Photoshop overweg kan? Oja, volgend jaar verloten we een gratis cursus Photoshop onder de verliezers, want daar is nog een hoop winst te halen.

Na een schaaltje brownies en nog drie koppen espresso ging het plotseling ranzendsnel. Uit de mist van het coverrijk doken drie echte kandidaat-winnaars op: oranjeappels en -peren werd het nu: de Lettercover met kroon van Ulrike Främbs, het silhouet van Pien Hazenberg en de Bus van Broekema. Twee ontwerpen met meegebakken commentaar, en een die het aan u, de lezer/kijker overlaat te oordelen. Wat zien we hier? Eenzaam maar niet alleen? Een vorstin op de achtergrond? Komt ze naar ons toe of loopt ze van ons weg? Van dat soort vragen houden we, deze cover zou werken. We feliciteren Hazenberg die, zoals ze in haar begeleidende brief meldde, ‘in de loop der jaren verscheidene portretten van het koninklijk huis maakte. Neutraal en zonder waardeoordeel, maar met een zekere gelaagdheid’. En dat wilden we nu precies in ons juryrapport zetten. Leve de Koningin. Hiep hiep…

De jury: Eric Huysen, Carla van Thijn, Hugo Blom.

Alle ingezonden ontwerpen zijn hier te zien.