Door Bor Beekman

Apichatpong Weerasethakul (1970), die bekend staat om zijn weinig narratieve en zeer poëtische films, kreeg de Palm zondagavond tijdens de eindceremonie van de 63ste editie van het festival uitgereikt voor Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives, zijn in de jungle van Noord-Thailand gefilmde lyriek over animisme, reïncarnatie én politiek. Tijdens eerder edities van het festival won de Thai al eens de juryprijs (voor Tropical Malady) en de Un Certain Regard-prijs (Blissfully Yours).

De Grand Prix, die doorgaat voor de tweede prijs, ging naar Des hommes et des dieux, van de Fransman Xavier Beauvois, voor zijn kalm vertelde drama over de waargebeurde moord op enkele Franse monniken in Algerije. Juliette Binoche won de prijs voor beste actrice, voor haar rol als neurotische vrouw in Abbas Kiarostami’s eerste film buiten Iran; de filosofisch getinte komedie Copie Conforme.

De prijs voor beste acteur werd door de jury verdeeld; Javier Bardem (vooraf bij iedereen al favoriet geacht vanwege zijn rol als stervende vader in Biutiful) én Elio Germano (La nostra vita).De Franse steracteur en regisseur Mathieu Amalric won de prijs voor beste regisseur voor zijn film Tournée, waarin een groep Amerikaanse beroepsstrippers door Frankrijk reist. De film ontving ook de prijs van de internationale filmkritiek. De Zuid-Koreaan Lee Chang-dong won de prijs voor beste scenario voor Poetry.

Aziaten deden het goed dit jaar, in wat door velen werd beschouwd als een mindere editie van het fameuze festival. De Koreaan Hong Sang-soo won zaterdag al de prestigieuze Un Certain Regard prijs voor Hahaha.

Ook de eerste Afrikaanse competitiefilm in jaren won een juryprijs; Un homme qui crie van de in Tjaad geboren regisseur Mahamet-Saleh Haroun. De Camera d’Or, voor het beste debuut werd gewonnen door Michael Rowe voor Leap Year.

De jury, onder leiding van de Amerikaanse regisseur Tim Burton, ging opvallend voorbij aan de vooraf tot kanshebbers voor een Palm of regieprijs uitgeroepen Mike Leigh (Another Year) en Alejandro González Iñárritu (Biutiful).

Klik hier voor een lijst met alle prijswinnaars van het 63ste filmfestival van Cannes

Bezoekers die de zalen willen binnengaan, moeten eerst langs een driedubbele controle, waarbij flesjes drinken worden ingenomen; potentieel bommateriaal.
Honderden Fransen, waaronder oorlogsveteranen, extreem-rechts sympathisanten en Algerijnen die vochten aan de zijde van de Fransen, gaven vrijdag gehoor aan de oproep van Front National om te protesteren tegen ‘deze falsificatie’ van de Frans-Algerijnse regisseur Rachid Bouchareb (1953).

Diens periodefilm, opgenomen in de hoofdcompetitie, opent met beelden van Franse soldaten die het vuur openen op vreedzame demonstranten en willekeurige burgers, tijdens de slachting in de Algerijnse stad Sétif (mei 1945). Dat niet te zien is hoe het geweld zich eerder tegen de Franse kolonialen richtte, wordt de filmmaker door rechtse politici kwalijk genomen. De burgemeester van Cannes besloot ter compensatie dan zelf maar een publieke ceremonie ‘voor de Franse slachtoffers’ te houden.

‘Het is een film’, verdedigde een zwaar beveiligde Bouchareb zijn werk tijdens een gespannen persconferentie, ‘geen documentaire.’ Hij zei begrip te hebben voor de gevoeligheden, ‘maar deze mensen hebben mijn film niet gezien. Hors-la-loi is bedoeld om een debat aan te gaan, in een kalme omgeving, niet in een oorlogssituatie.’
De titel, boven de wet, had hij gekozen omdat die ‘klinkt als een western.’

Het verhaal volgt drie Algerijnse broers die van hun geboortegrond worden verdreven, emigreren naar de Franse sloppenwijken en betrokken raken bij het gewapend verzet. Bouchareb bezocht het festival in 2006 al eens met een oorlogsfilm, het voor een Oscar genomineerde Indigènes. Als een mogelijke kanshebber voor de Gouden Palm mag hij dit jaar niet worden beschouwd, daarvoor zijn de personages en verwikkelingen in Hors-la-loi wat te vlak uitgewerkt.

Over wie er dan wel zondag een Palm moet winnen, wordt bij het ingaan van het laatste festivalweekend druk gespeculeerd. Mike Leigh’s Another Year, over een gelukkig getrouwd stel in een aanzienlijk minder gelukkige omgeving, staat vooralsnog bovenaan de polls, samen met Xavier Beavois’s Des hommes et des dieux, een uiterst ingetogen vertelde film over 8 Franse monniken in het Algerije van de jaren negentig.

Mogelijke outsider is het invoelende melodrama Poetry van de Koreaan Lee Chang-dong, waarin een aan Alzheimer lijdende oma opgezadeld zit met haar van groepsverkrachting verdachte kleinzoon.

Met de dit jaar over het geheel wat weinig krachtige hoofdcompetitie, is het ook denkbaar dat de jury op een minder voor de hand liggende keuze uitkomt. De Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul beweegt zich van alle kandidaten in elk geval het verst van de mainstream. Ook zijn film Uncle Boonmee who can recall his past lives, met een in apenpak gehulde bosgeest in de Thaise jungle, is nadrukkelijk politiek, zei de maker. Maar hoe precies, dat kon hij niet uitleggen. Het koste de filmer grote moeite het festival te bereiken, vanwege de gevechten in Bangkok. Tijdens de persconferentie ging hij iets, maar niet veel, dieper in op de poëtische scène waarin een meerval een zwemmende prinses bevredigt. ‘Zij is een van Thailands beste beroepsduikers’, zei de regisseur over zijn actrice, die knikte.

Verder mocht ik documentaire grootheid Frederic Wiseman interviewen op het dak van Palais Stephanie.
Da’s het leuke aan Cannes. Interviews blijven hier niet beperkt tot de ruimte van een hotelkamer.
Ik heb al mensen mogen spreken naast zwembaden, op het strand en in een penthouse.
Maar de 80-jarige Wiseman was dus naar het dak getogen en in een zeer ontspannende sfeer (geen Russell Crowe of Woody Allen-achtige taferelen) vertelde hij over zijn  nieuwste film: Boxing Gym.
Ik ben een groot liefhebber van zijn films en zelfs als je geen enkele interesse hebt in de wereld van het boksen, dan nog is hij zeer de moeite van het kijken waard.

Ook de jonge Franse fotograaf JR is in Cannes voor zijn debuutfilm, Women are heroes. En al vond ik de film niet sterk wat verhaal betreft, de beelden zijn schitterend. Prachtig camerawerk, veel kleuren, en fijne muziek.
‘s Ochtends spraken we hem bij een zwembad en ‘s middags kwam hij toeterend in zijn auto langs toen hij ons herkende op de boulevard. We voelen ons al helemaal 1  met de sterren.

Morgen de grote ontknoping: Wie gaat er met de Palm d’Or naar huis?

Door Bor Beekman

De zanger van de Rolling Stones zit met een ploegje journalisten op een dakterras met uitzicht over de Rivièra; het zonlicht fonkelt in de diamant in zijn voortand. Een avond eerder heeft Jagger de première van Stones In Exile opgeluisterd, een 60 minuten lange documentaire (zondag te zien bij de BBC) die is opgenomen in een bijprogramma van het Cannes Filmfestival. ‘In de film zijn we nog jeune, beau et stupide’ zei hij voor aanvang met een grijnslach in de microfoon, in een melange van cockney en Frans, ‘en nu zijn we alleen nog stupide.’

Iets verderop op het dakterras zit de regisseur Stephen Kijak (1969), die door de platenmaatschappij werd ingehuurd om bij het deze maand heruitgebrachte studioalbum Exile On Main Str. uit 1972 een film te maken, goeddeels opgetrokken uit oud beeldmateriaal. ‘Een opdrachtfilm’, noemt Kijak het. ‘Met een bijzondere opdrachtgever. Als Mick iets zei over hoe hij het wilde, begreep ik niet altijd direct wat hij bedoelde, maar uiteindelijk bleek hij altijd gelijk te hebben.’

Het was niet zijn eigen idee, zegt Jagger. ‘De platenmaatschappij kwam met een lijst plannen aanzetten, en dit was het beste: Exile weer uitbrengen. Maar ik vond dat er dan wel wat bij moest, dus ze vroegen: heb je nog liedjes over uit die tijd? Ik dacht van niet, maar in de bibliotheek trof ik vrij veel aan. Soms bijna helemaal af, soms nog lang niet.’

En ligt nog veel meer in de kast, ook uit andere periodes. ‘Soms ook om zeer goede redenen niet uitgebracht. Maar we hielden altijd wel materiaal over, dat met wat meer aandacht ook heel goed had kunnen worden.’

Aan de heruitgave van het album zijn verschillende nummers toegevoegd; Jagger schreef nieuwe liedteksten op restantmelodieën uit de jaren zestig en zeventig. ‘Gewoon wat nu in me opkwam, ik hoefde me niet in te beelden dat ik weer in die tijd zat.’

Het originele album werd destijds, voor een deel, opgenomen in de kelder van de villa van Keith Richards, die met de bandleden was uitgeweken naar Frankrijk, op de vlucht voor de belastingen. De periode is in rockbiografieën vaak aangehaald als voorbeeld van excessief drugsgebruik en decadentie. Junkies, dealers, sessiemuzikanten, echtgenotes, kinderen; alles hing rond in het huis van Richards, van wie in de film wordt gezegd dat hij ontbeet, lunchte en dineerde met heroïne.

‘Ik heb zelf nergens spijt van’, zegt Jagger. ‘Het was een prachtige tijd. Het was decadent, het was zéér decadent, in een verder donkere tijd, met Vietnam en zo, waar je overigens in Frankrijk weinig van meekreeg. We huurden prachtige huizen, ook al hadden we toen nog geen geld. Op het laatst werd het allemaal een beetje te gek, met te veel rondhangende lui.’

Op de vraag naar Gevraagd naar eerdere Stones-films die hij kan waarderen, moet Jagger eerst diep nadenken. ‘Shine A Light, in elk geval. Cocksucker Blues? Ja, dat is een ook een documentaire, op een soort onafgemaakte manier.’ Een officiële release van Cocksucker Blues, deze door Robert Frank opgenomen film uit 1972, met hedonistisch backstage-materiaal van de bandleden, tijdens hun Exile On Main Str. tournee, is door de Stones altijd tegengehouden. In Stones In Exile zijn wel minder confronterende fragmenten te zien uit de film, waarop de band te rechten bezit. ‘Cocksucker Blues was bedoeld als conceptfilm met backstage beelden, maar Robert wilde ’m niet op die manier af maken. Dat is mijn visie.’

Jagger heeft ooit gezegd het gruizige Exile On Main Str. maar matig te waarderen. ‘Toen ik dat zei, deed ik gewoon moeilijk. Omdat iedereen altijd zei: dit is jullie beste album, terwijl ik niet begrijp dat je één favoriet noemt. Ik heb ook niet één favoriet Dylan-album. Ik heb er zes of zeven.’