Quentin Tarantino is terug in Cannes. En hoe. Vijftien jaar nadat hij de Gouden Palm won met Pulp Fiction, en twee jaar na de teleurstellende B-film Death Proof presenteerde hij vandaag het reeds vele malen eerder aangekondigde Inglorious Basterds. En het was leuk. Als je je er tenminste overheen kon zetten dat je naar een vette, zeer gewelddadige actiefilm over de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging zat te kijken. Martin Wuttke (eerder te zien als Joseph Goebbels in Margarethe von Trotta’s Rosenstraße) maakt een volstrekte karikatuur van Adolf Hitler; Christoph Waltz (die vooral in heel veel Duitse krimi’s speelde) steelt de show als SS-kolonel annex talenwonder Hans Landa.
In Inglorious Basterds wordt een Amerikaanse-Joods gevechtscommando met slechts één doel in het door de nazi’s bezette Frankrijk gedropt: zoveel mogelijk nazi-zwijnen scalperen. Hun hersens worden kapotgeslagen met een honkbalknuppel, hun kelen doorgesneden, terwijl de andere leden van de elite-eenheid lachen een broodje staan te eten. Een vinger verdwijnt diep in een kogelwond om een bekentenis af te dwingen. Wie wordt gespaard, krijgt een hakenkruis in zijn voorhoofd gekerfd, in een drieste, amusante film waarvan niet meer mag worden verteld dan dat Tarantino er de geschiedenis mee herschrijft.
Op de propvolle persconferentie kreeg de Amerikaanse regisseur de vraag voorgelegd of Inglorious Basterds een Joodse wraakfantasie is. ‘Dat kun je zo zeggen’, antwoordde Tarantino. ‘Maar het is niet de sectie waarin ik hem in de videotheek zou categoriseren.’ Eli Roth, die een van de Basterds speelt, kon zich wel in de beschrijving vinden. ‘Als Jood is deze film mijn ultieme fantasie, het is een soort koshere porno.’
Oja, AD-criticus Ab Zagt, die doorgaans iedere gelegenheid te baat neemt Tarantino met de grond gelijk te maken, moest vanochtend toegeven dat hij had genoten.

De critici die kruisjes mogen zetten in Screen International vinden Un prophète van Jacques Audiard (van De battre mon coeur s’est arrêté) de beste film. Daarin wordt een 19-jarige analfabeet veroordeeld tot zes jaar gevangenis. De fragiele jongen wordt al snel in het nauw gedreven door de leider van de Corsicaanse maffiabende,die de gevangenis beheerst, en moet een aantal vieze klusjes opknappen. Wanneer hij daarin slaagt komt hij iets hoger in de pikorde van de gevangenis, hoewel hij afhankelijk blijft van het goeddunken van de bende. Maar Malik is sluw en maakt in het geheim zijn eigen plannen…

De IJslandse afvaardiging kan gevoel voor humor niet worden ontzegd. ‘Aangezien de toestand thuis behoorlijk zorgelijk is, hebben wij besloten ons laatste geld maar aan een feest te spenderen’ staat er in een uitnodiging. ‘Het is dus heel onbeleefd om niet te komen. Als jullie onze films niet kopen, sterven wij van de honger en moeten we weer gaan landbouwen.’

Lars Von Trier heeft Antichrist - met een vrouwenteken in plaats van de laatste t –opgedragen aan Andrej Tarkosvki. Hoongelach viel hem ten deel, zelfs van de bewonderaars van de film.

In Vincere vertelt Marco Bellocchio de interessante geschiedenis van de schoonheidsspecialiste Ida Dalser, die claimt dat ze een kind baarde van Benito Mussolini, in de tijd dat hij nog socialist was en de antiklerikale hoofdredacteur van het socialistische dagblad Avanti!. Hoe hoger haar minnaar steeg, hoe hardnekkiger Dalser Mussolini bleef lastigvallen, tot hij haar in een inrichting liet opnemen, waar ze zou sterven. Hun zoon Albino Benito, even lastig, werd gek verklaard omdat hij claimde de zoon van het staatshoofd te zijn. Bombastische voor zichzelf sprekende film, niet half zo intrigerend als Buongiorno notte.

Eric Cantona speelt min of meer zichzelf in het lichtvoetige Looking for Eric van Ken Loach. De orakelende ex-voetbalgrootheid zorgt ervoor dat een Cantona/Manchester United-fan met dezelfde voornaam zijn leven weer op de rails krijgt. In een ontzettend leuk interview vertelde Cantona dat hij zelf geen helden had, maar dat hij wel een enorme bewonderaar was van het Ajax dat in het begin van de jaren ’70 drie keer de Europacup 1 won, en van Johan Cruyff in het bijzonder.
Voetbal en film vertonen volgens Cantona vele overeenkomsten, in de ene subcultuur heb je de coach, in de andere de regisseur; in de ene de clubpresident, in de andere producent; in de ene de spelers, en in de andere de acteurs. Opmerkelijk: Cantona beschouwt zichzelf niet als de eerste violist, maar als een teamspeler. ‘Ik geef liever een mooie pass.’
Op de vraag of hij zichzelf, net als veel van zijn generatiegenoten, nog eens als coach ziet terugkeren in de voetballerij, antwoordde hij positief. ‘Maar alleen als ik er iets bijzonders van kan maken. Als ik het idee heb dat ik het voetbal kan veranderen, kan verrijken. Ook hier is Johan Cruyff mijn grote voorbeeld. Ik ben ervan overtuigd dat Marco van Basten het ook kan. Let maar op: als hij naar AC Milan gaat, zal hij zeker slagen.’

Een van de aller- allermooiste films van het festival van Cannes is 17 jaar oud: A Brighter Summer Day van Edward Yang, de Chinese regisseur van het ook al zo mooie Yi Yi die twee jaar geleden onverwacht overleed. Vertoond in fonkelnieuwe kopie, met dank aan de World Cinema Foundation van Martin Scorsese.

De Semaine de la Critique, de sectie met alleen maar eerste of tweede films, Lost Persons Area van Caroline Strubbe. Schitterende beelden van een desolaat landschap met enorme elektriciteitsmasten; een mager verhaaltje over een man, zijn vrouw en hun dochtertje.

Een van de leukste nieuwe films van deze editie: het door IDTV gecoproduceerde De helaasheid der dingen, na Steve + Sky en Dagen zonder lief de derde speelfilm van Felix Van Groeningen (vertoond in de Quinzaine des réalisateurs). Trouw aan het boek van Dimitri Verhulst, met talrijke voice-overs en dito drankgelagen, met platte humor en karikaturale personages die ondanks alles tóch ontroeren. Variety voorspelt dat De helaasheid der dingen in de voetsporen kan treden van films als Aanrijding in Moskou en Eldorado.

Jan Pieter Ekker