Bureau Binnenland

Thuiszorgmedewerkers zijn 30-40% van hun totale tijd kwijt aan vergaderingen en administratie en dat is veel meer dan in andere Europese landen, zo blijkt uit het proefschrift van cultuurwetenschapper Hannerieke van der Boom. Ter vergelijking: In België besteden ze 10% aan dergelijke taken en in Duitsland is zelfs bijna alle tijd voor de cliënt. Samen met Mirko Noordegraaf van de Universiteit Utrecht praat Van der Boom bij De Ochtenden over de bureaucratisering in de publieke sector. Van der Boom heeft de Nederlandse thuiszorgsituatie vergeleken met die in Duitsland, Frankrijk en Denemarken en concludeert dat in Duitsland en Frankrijk mensen op het platteland haast geen thuiszorg kunnen krijgen. Die is daar gewoon niet beschikbaar en dat is met name voor Duitsland, het land met de hoogste vergrijzing van Europa, zorgwekkend. In Denemarken is de thuiszorg op lokaal niveau uitstekend geregeld, maar daar betalen de Denen dan ook torenhoge belastingen voor.

Volgens Mirko Noordegraaf moeten we oppassen bureaucratisering als grote boosdoener af te schilderen: ‘bureaucratie is nodig om een betrouwbaar, gelijk, voorspelbaar, professioneel zorgsysteem te realiseren met zo min mogelijk risico’s, gespreid over het hele land. Professionals hebben standaarden nodig.’ De klachten van medewerkers en cliënten over de disproportionele papierwinkel vindt hij begrijpelijk maar niet terecht: ’De problemen komen voort uit schaarste. Documenten en formulieren moeten een soort drempel opwerpen. De verzorgingstaat is niet te handhaven, daarom heeft de overheid indicatie-momenten ingebouwd en timeslots en beperkte productietijd. Dat is allemaal bedoeld om kosten te beheersen en de schaarse middelen over iedereen te verdelen. Maar bureaucratie kan heel nuttig zijn.’ Zo heeft Noordegraaf voor het ministerie van Binnenlandse Zaken  onderzoek gedaan bij de wijkpolitie en de recherche. Zij besteden respectievelijk 20% en 40% aan administratieve taken. ‘Maar daar gaat het om heel nuttige zaken, zoals het registreren van criminele feiten en dossieropbouw voor het Openbaar Ministerie. Dat moeten ze gewoon blijven doen.’ Noordegraaf pleit er daarom voor dat per sector beoordeeld wordt of de papieren rompslomp noodzakelijk is of niet.