+f(png)/image.png "vpro")
reacties
Op zoek naar een nieuwe kaartLiberia en Sierra Leone na de oorlogdoor Jan Pronk
Alle oorlogen zijn verschillend, maar ze zijn ook allemaal hetzelfde. De jarenlange oorlog in Liberia, Sierra Leone en Guinee vertoonde al deze kenmerken. De internationale politiek liet de oorlog een tijdje voortwoeden, maar internationale economische belangengroepen voeren er wel bij. Er vonden wat halfslachtige interventies plaats, Ik ben in de jaren negentig een beetje betrokken geweest bij internationaal overleg om een en ander te stoppen. Ik ben er toen ook enkele malen geweest en leerde een paar hoofdspelers kennen. De situatie was anders dan die in Soedan en Rwanda, leek meer op die in Kongo en Somalië, maar was toch anders. Het leek tamelijk uitzichtloos, maar inmiddels is er een tijdelijke stabilisering bewerkstelligd, deels van binnenuit, deels met hulp van buiten. Het is van groot belang deze landen en de mensen daar niet te vergeten. Nadat iets is bereikt dat een beetje op vrede lijkt pleegt het Westen een andere kant op te kijken. Maar het is juist van belang dat niet te doen, contacten te leggen, bezoeken af te leggen, de binnenlanden af te reizen, te luisteren naar de verhalen en daarvoor veel tijd te nemen. Dat kan bijdragen tot meer begrip, kan helpen de juiste dingen te doen en de verkeerde na te laten. Het kan bijdragen tot verdere stabilisatie, tot het voorkomen van escalatie van de natuurlijk nog bestaande tegenstellingen en, op termijn, misschien tot enigerlei vorm van verduurzaming van vrede. Een zoektocht naar verleden, heden en toekomst van Liberia en Sierra Leone. Die zoektocht hebben radiomaker Jacqueline Maris en fotograaf Daimon Xanthopoulos ondernomen. Een zoektocht naar wat zij omschrijven als het Begin van het Kwaad. Jacqueline Maris reist in het spoor van Graham Greene, die de tocht maakte in de jaren dertig van de vorige eeuw. Hij schreef over zijn reis een boek met als titel Journey Without Maps. De beelden die Greene daarin verwoordde verhelderen, maar zij moeten worden aangevuld met de beelden die worden opgeroepen door ooggetuigen van het Kwaad. “Je komt altijd weer bij de oorlog terecht”, zegt een van haar gesprekspartners onderweg. Zo is het inderdaad. Heel veel mensen in landen zoals Sierra Leone en Liberia komen niet meer van de oorlog los, ook al proberen ze dat te doen door van hun huidige situatie het beste te maken. In Afrika is overleven geen kunst, maar een van generatie op generatie overgeleverde vaardigheid. Maar duurzaam overleven gaat niet vanzelf. Het vereist dat er na een oorlog een nieuw perspectief wordt geboden, waarbij mensen weten dat zij ook morgen en overmorgen zullen kunnen overleven, zich veilig voelen, weten dat zij niet bang hoeven te zijn voor nieuw geweld en daartoe dus ook niet zelf hun toevlucht hoeven te zoeken. Het vereist dus eigenlijk dat er een nieuwe kaart wordt getekend van het gebied en van de samenleving die dat bevolkt. Dat kan alleen van binnenuit gebeuren, door de mensen zelf, misschien met een beetje hulp en aandacht van buitenaf. Voor eerder journalistiek werk in Afrika ontving Jacqueline Maris de Dick Scherpenzeelprijs. Zij heeft een deel van de opbrengst van die prijs willen terugbrengen naar Afrika. Zij heeft geluisterd en haar indrukken en ervaringen opgetekend, verwoord en verklankt. Daimon Xanthopoulos reisde haar na en legde het verhaal in beeld vast. Het resultaat van hun beider zoektocht is een multimedia project voor VPRO radio en dagblad Trouw dat echt inzicht biedt, van binnenuit. Jan Pronk |
Laat een reactie achter!Laat uw mening achter over dit project in het reactiesveld hieronder. |
Wat ik mis , is een brief / reactie van Dries van Agt en mevrouw Duisenberg. En van Amnesty en van de NOS, waarom heeft men daarover (bijna) niets bericht ? Het project brengt mij, als kijker van TV programma’s van Canvas, Arte, ARD, ZDF, NDR, WDR ect. niet veel nieuws.
Hallo programma makers. Wat ben ik blij na jaren vechten hier in nederland voor bestaansrecht van een sl vluchteling, het geen niet gelukt is, dat jullie op deze manier de aandacht richten op een land dat makkelijk weer vergeten wordt. Het begin van het kwaad, is de term die ook ik vaak gebruikt heb: het dateert uit de na WO II periode waarin de joods-amerikaanse begeleider van H. Goehring op zoek ging naar de wortels van het kwaad, met de conclusie: het ontbreken van empathie….. ook dit is weer gaande in ons eigen land… dank voor jullie bijdrage… mieke
mooie fotos en route. Met alle respect heb ik het zo gehad met goed bedoelde, betrokken witte analyses en beeld materiaal. Oordelen en vooroordelen bevestigend( gelukkig dat wij geen magie meer sic! hebben. ga eens naar de binnenlanden van nederland, het paranoïde platteland en de sloppenwijken in steden, de gaarkeukens, vrouwenhandel enz. hetb kwaad in de vorm van speculanten, graaiers en de opkomst van het denken in wij tegen zij, want ze pakken ons. Misschien dat er meer inzicht, voor het gemeenschappelijke komt, en daardoor meer empathie voor degenen aan de andere kant van de wereld, die mens onder mensen zijn. niet de ander waar over gedacht, die bekeken wordt en wanneer een andere topic hot is het net zo snel weer gedropt wordt.
Beste Jacqueline,
Iedere Sierra Leonees wil vrede en dat willen ook de Liberianen en Guinezen. Charles Taylor moet berecht worden maar in principe ook (leiders) van mogendheden die Charles Ghanky Taylor “gemaakt” hebben tot wie hij was en hebben aangezet tot zijn (wan)daden. De Bush regering had boter op haar hoofd en als je een Liberiaan of Salonees $300 betaalt met een gratis reisje naar Nederland om te getuigen voor het tribunaal dan zal hij/zij zelfs verklaren dat zijn/haar moeder de rechterhand van Charles Taylor was en uit de emmer onder zijn bed bloed dronk. Op die gronden is uiteindelijk Guus Kouwenhoven vrijgesproken. Het is de vraag op welke belofte die uitnodiging wordt/is gedaan. Om niet te verzanden in een welles/nietes spel wil ik graag naar de toekomst kijken en hoop dat er een vervolg op jullie project komt waarbij naar al het positieve gekeken wordt; het enorme potentieel op het gebied van met name duurzame landbouw (rijst, graan en palmolie) en mijnbouw. De wereldbevolking groeit en de vraag naar voedsel neemt met de dag toe. Er zijn tekorten aan landbouwgronden in Europa, Azië en de VS en Sierra Leone. Liberia en Guinee hebben meer dan 15 miljoen hectaren vruchtbare surplus landbouwgrond beschikbaar en dat biedt ongekende mogelijkheden voor Nederlandse (agrarische) ondernemers maar die worden steeds banger wanneer telkenmale verslag wordt gedaan over het verleden, zonder een kanttekening te plaatsen bij de toekomst. Daarom pleit ik er voor een vervolg op Begin van het Kwaad - Begin van een Betere Toekomst; een verslag voor Trouw, radio en tv. Graag een reactie per e-mail.
Wat een indrukwekkend verhaal en bijzonder mooie foto’s. Kijk uit naar meer!
Beste Willem Tijssen,
Ik ben een van de makers van Begin van het Kwaad. Ik waardeer het heel erg dat u investeert in dit door oorlog kapot gemaakte land. En ik begrijp dat u bezwaar hebt tegen de titel van ons crossmediaal project Begin van het Kwaad.
Toch ben ik het niet met u eens dat het Kwaad voorbij is. Ik reis in de serie met ex-rebel/kindsoldaat Mustapha Mannah. Hij is een van de honderdduizenden die moeten voortleven met herinneringen aan de oorlog. Dat is puur Kwaad.
Daarnaast denk ik dat het internationaal recht faalt. Zoals Mustapha ook zegt: de hoofdrolspelers van de oorlog zijn dood of ontvlucht. De Liberiaan Charles Taylor wordt bij het Sierra Leone Tribunaal berecht voor oorlogsmisdaden die hij in buurland Sierra Leone zou hebben gepleegd. Dat moet eerst nog bewezen worden.
Voor wat hij in Liberia deed, bestaat geen tribunaal. En andere krijgsheren zitten daar nu in de politiek, hebben eigen kerken of doen zaken. Ik ken er die zich bij de volgende presidentsverkiezingen kandidaat willen stellen.
Ik hoop dat eventuele investeerders in deze regio verder kijken dan alleen Blooddiamonds of de titel van ons project.
In mijn radioreportages en krantenartikelen probeer ik juist te benadrukken dat de ‘gewone’ burgers niets liever willen dan vrede en een goede toekomst. En dat ze bereid zijn daar erg hard aan en voor te werken.
Met groet,
Jacqueline Maris, VPRO radio
Wat jammer dat het project niet EIND VAN HET KWAAD is genoemd want de oorlog is al 9 jaar voorbij in Sierra Leone. Als duurzaam ondernemer in de regio ben ik niet erg blij met dergelijke programma’s omdat veel mensen niet weten hoe ze dat in het juiste perspectief moeten plaatsen. Dat zegt niets over de kwaliteit en het belang maar heeft wel negatief effect op de beleveniswereld van investeerders die daardoor menen dat de oorlog nog steeds gaande is. Dat steekt ook de kop op bij herhalingen van Blood Diamonds. Vooral de Amerikaanse investeerders die geen tijd willen vrijmaken om zich te verdiepen maar alleen flarden opvangen en daaruit onjuiste conclusies trekken. Het is een moeizaam proces om partijen te overtuigen dat Sierra Leone een goed land is om te investeren met welwillende en hardwerkende mensen. Het kwaad is voorbij! Laat dat ook gemeld zijn.
Zojuist Met het oog op Morgen beluisterd. Voel me enigszins betrokken. Geweldig goed gebracht. Ga door!
Wat een schitterend klankbeeld. Ik waande mij terug in Afrika!
Mustapha lijkt, als je hem hoort een jong kind. Dat was hij ook in de oorlog waar hij over vertelt. Goed om de website erbij te hebben en toch even zijn getekende gezicht te zien. Zo krijgt zijn verhaal voor mij meer lading.
Mooie route en wat een verhalen. Magie en oorlog klinkt als een doodenge combinatie. Gelukkig bestaat magie in onze samenleving niet meer.