 |
Pooldinosaurussen |
Flat Rocks, het gebied waar we vandaag heengaan, ligt aan de zuidkust bij het stadje Inverloch. Vlakbij Philip eiland, waar pinguïns voorkomen. Verder is er weinig dat aan poolstreken doet denken. Maar in het vroege Krijt, het tijdperk waarin de dinosauriërs over de aarde heersten, waren Australië en Antarctica nog niet gescheiden. Ons rotsige strand bevond zich dus in het binnenland. Aangezien dat gebied vlak bij de Zuidpool lag, was het er soms maanden achtereen donker. En koud. De aarde was in die tijd weliswaar een stuk warmer dan nu, maar binnen de poolcirkel vroor het toch regelmatig. Geen plaats waar reptielen het lang volhielden, zou je denken. Fout.
Er leefden allerlei dinosaurussen in de bossen die hier honderd miljoen jaar geleden stonden. Dat was onbekend tot 1903, toen William Ferguson de klauw van een vleesetende dinosaurus vond. Pas vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw zijn paleontologen echt actief op zoek gegaan naar meer. Met succes, want niet alleen werden meer dinofossielen gevonden, maar ook doken de afgelopen tien jaar kleine zoogdierkaakjes op – die ik eerder in het museum in Melbourne zag – en de resten van een bizarre, vleesetende reuzensalamander die een bijrolletje kreeg in de populaire BBC-serie ‘Walking with Dinosaurs’. (Zie een kort fragment hier of bekijk hier de betreffende aflevering.)
Dat zes meter lange dier is Koolasuchus cleelandi gedoopt, naar onze twee gidsen van vandaag: Lesley Kool en Mike Cleeland. Zij zijn verantwoordelijk voor het merendeel van de opgravingen in dit gebied. We lopen met ze over de rotsen en het zand - dat voor de paleontologen af en toe lelijk in de weg ligt. Koolasuchus was een buitenbeentje, vertelt Lesley, want toen hij hier leefde, waren soortgelijke dieren elders al honderd miljoen jaar geleden verdrongen door krokodillen en dino’s. De eerste botten, waaronder een onderkaak, kwamen tien jaar geleden tevoorschijn. Nu is er waarschijnlijk net weer een stukje gevonden. Lesley laat een replica van de kaak en het nieuwe fossiel zien – zie het filmpje.
Lesley Kool met de Koolasuchus-kaak
Aan de kust is natuurlijk nog meer te zien. Een dode pinguïn, afkomstig van de kolonie op Philip eiland. Zeeanemonen, allerlei schelpjes en slakjes, alles heel anders dan in Noordwijk of Cadzand. En het verse spoor van een wallaby, die met grote sprongen over het zand moet zijn gehopt. Zijn afdrukken lijken wel wat op een andere bezienswaardigheid die Lesley aanwijst: de mogelijke pootafdruk van een dinosaurus. Of eigenlijk: twee, over elkaar heen. Maar zeker weet ze het niet. Binnenkort komt een expert ernaar kijken.
In de rotsen zitten veel steenkoolfragmenten en op sommige plekken liggen stukken versteend hout. Mike Cleeland troont ons mee naar enorm exemplaar. Een holle boom, misschien ooit een broedplaats of een overwinteringshol voor dinosauriërs. Tja, wie zal het zeggen.
Mike Cleeland met de holle boom
Er zijn verderop ook sporen van holen in de grond te zien. Ook die kunnen door dino’s gebruikt zijn. Lesley zou maar wat graag een dinofamilie in zo’n hol aantreffen, zoals collega’s in de Verenigde Staten onlangs deden.
Suzan v. Latum.
Zo, de kaart ligt naast me, en ik zie waar je zit.En dat gebied ! Die kale rotsige vlaktes..Die onherroepelijke zee, die de landen gescheiden houdt. En de geschiedenis, die als een ondoorzichtige sluier over het land ligt. Ik heb de filmpjes gezien, prachtig dat je die erbij hebt gezet. Ik heb alle films gezien over dinosauriers, en het verbaast me steeds hoe goed ze zijn nagemaakt.(en ook hoe ze dat zo zeker weten)De kleine 2 m. grote dieren leken in hun gedrag wat op stokstaartjes.
| dinsdag, 10 april 2007 | 14:04 |Ik zag zoveel, maar de mail is vol!Was je niet moe na die dag?
Ramirezi
Boeiend. Betekent dat ook dat deze dinosauriërs wellicht warmbloedig waren om te kunnen overleven in koude omstandigheden ?
| dinsdag, 10 april 2007 | 16:24 |Elmar Veerman
Ik denk het wel. Maar ik zal het even vragen…
| woensdag, 11 april 2007 | 01:40 |Elmar Veerman
Goede vraag, zegt Lesley Kool. “Hoogstwaarschijnlijk waren heel veel dinosaurussen warmbloedig. In de groeiringen van hun botten zijn geen aanwijzingen te zien voor een wisselende temperatuur. Vlakbij dit gebied hier zijn afdrukken van donsveren gevonden in wat eens een meer was. Van vogels, werd eerst gedacht, maar nu lijken dino’s waarschijnlijker kandidaten. Sinds vondsten in China, enkele jaren geleden, weten we dat veel van deze dieren veren hadden. Als isolatie. En isolatie heeft weinig zin als je koudbloedig bent.”
| woensdag, 11 april 2007 | 02:43 |anjo
Veren Veerman?
| woensdag, 11 april 2007 | 06:13 |Dan ziet zo’n brontosaurus er meteen nog machtiger uit. Of hadden die ze niet en waren alleen de kleintjes gevederd? Wat is eigenlijk het grootste dier dat we kennen met veren, de struisvogel?
Elmar Veerman
Van brontosaurussen met veren heb ik nog niet gehoord, maar Tyrannosaurus komt uit dezelfde familie als de huidige vogels, en had in zijn jeugd een donzig verendek. En inderdaad, vandaag de dag komen we niet hoger dan de struisvogel, qua verendragers. Omdat de olifantsvogels op Madagascar en de moa’s van Nieuw-Zeeland door mensen zijn uitgeroeid. Over die laatste volgt binnenkort meer nieuws…
| woensdag, 11 april 2007 | 11:43 |Ramirezi
Leuk ! In het natural history museum in Londen staan de Velociraptors en Oviraptors al hun verentooi te showen, daar kan ik van genieten - veranderende inzichten….
| woensdag, 11 april 2007 | 20:27 |Suzan v. Latum.
Leuk om het weer terug te zien, Elmar ! S.
| zaterdag, 26 januari 2008 | 22:53 |Katrina beloudas
ik begrijp het niet zo goed want ik vondt dat de letters heel snel weggingen of ben ik de enige maar mijn vraag is is een dinosaurus echt zo groot net als een reus ik heb dat gehoor van mijn klasgenoten maar dat kan toch niet.
| woensdag, 2 juli 2008 | 10:34 |Verse Wetenschap - » Nieuwe dinosaurusholen
[...] tijd aanbrak? Wegtrekken of zich ingraven, waarschijnlijk. Ik heb ruim twee jaar geleden wel fossiele holen gezien aan de zuidkust van Australië. Toen zei paleontoloog Tom Rich dat ze waarschijnlijk door krabben of [...]
| maandag, 13 juli 2009 | 12:49 |thasia
wauw zech ik ben mischien een meisje maar dat is echt gaaf i love dino,s
| woensdag, 16 december 2009 | 19:24 |haha kzie die graag bezig op de film
groetjes thasia