Vandaag zijn de winnaars van het jaarlijkse Wereld Audio Festival bekend gemaakt, en Argos is onderscheiden met een Award voor de uitzending ‘Anaconda’ van Huub Jaspers, Fransz Josef Hutsch en onze begin augustus overleden eindredacteur Gerard Legebeke. De prijs is in ontvangst genomen door Huub Jaspers, samen met de twee dochters van Gerard. We zijn vanzelfsprekend erg verheugd over de prijs, en het postume eerbetoon dat Gerard Legebeke kreeg in de vorm van het eerste Legebeke Legaat, een jaarlijkse  bijeenkomst over onderzoeksjournalistiek, waarin het gedachtengoed van Legebeke in ere zal worden gehouden. De lezing die gisteren gehouden werd is terug te vinden op www.onjo.nl

De laatste jaren schieten de BVtjes  waar hoogleraren aandeelhouders zijn als paddenstoelen uit de grond. Bij een Universitair Medische Centrum kan het onderzoek soms kennis op leveren die geld waard is. Als je de oorzaak van een ziekte vindt ligt de weg naar een medicijn of vaccin open.

Bovendien krijgen universiteiten steeds minder geld van de overheid. Ze moeten er zelf geld bijverdienen, de zogeheten derde geldstroom.

Wie waakt er voor belangenverstrengeling?

Vandaag in Argos een overzicht van BV´s en  hoogleraren met een vooraanstaand hoogleraar die gerectificeerd wordt in een belangrijk  wetenschappelijk tijdschrift.  In de studio een reactie van  SP-Tweede Kamerlid Jasper van Dijk.

Het programma vanaf een uur na uitzending te beluisteren via de audioknop hieronder. Let op, Argos begint meestal niet meteen aan het begin van het audiofragment.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download (52.2MB)

Igor Moerbeek dacht dat hij zou mogen trouwen als hij een raadsel kon oplossen. Welk raadsel, en wat de oplossing was wist niemand. Igor was schizofreen. ‘De Bruiloft van Igor’ is een aangrijpend relaas van een verwarde jongeman die drie jaar lang op een crisisafdeling wachtte op hulp. Een situatie die hem uiteindelijk fataal werd. Dit verhaal uit 2006 laat zien dat de problemen in de psychiatrie niet alleen van recente datum zijn.

In ONJO-radio een opmerkelijk succes van een beroep op de Freedom of Information Act, zeg maar de Amerikaanse WOB (Wet Openbaarheid van Bestuur). Argos openbaart vandaag een brief van het hoogste militaire commando in de Verenigde Staten aan de hoogste militair in Nederland, de Commandant der Strijdkrachten. Een brief die het Nederlandse Ministerie van Defensie geheim wil houden.

zaterdag 18 oktober 2008, 13.15-14.00 uur, Radio 1. Het programma is vanaf een uur na uitzending via de audioknop terug te luisteren

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download (52.2MB)

Universiteiten willen steeds vaker geld verdienen met wetenschappelijke kennis. Vorig jaar richtte de Erasmus Universiteit en het Universitair Medisch Centrum Utrecht samen een BV op om de resultaten uit onderzoek op menselijk weefsel commercieel te exploiteren. Naast de twee universiteiten investeert een farmaceutische firma in het nieuwe bedrijf. Sinds 2002 wordt patiënten gevraagd weefsel te doneren. Is de nieuwe doelstelling van het onderzoek voorgelegd aan de ethische commissie? En zijn de patiënten ingelicht over de nieuw opgerichte BV? Argos over ondernemende hoogleraren, en de informatieplicht aan patiënten.

Kan een richtsnoer gemaakt voor dataverwerking en privacybescherming worden toegepast op een journalistieke internetpublicatie? ‘Kleintje Muurkrant’, digitaal maandblad, werd in juli veroordeeld wegens het overtreden van de wet persoonsgegevens. Jan Kabel, hoogleraar informatierecht aan de universiteit van Amsterdam vindt dat de rechter hier te ver is gegaan. Hij licht dat toe in Argos. Met ook de advocaat van Kleintje Muurkrant en een woordvoerder van het College Bescherming persoonsgegevens (onder voorbehoud)

Het programma is vanaf een uur na uitzending via de site te beluisteren

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download (52.2MB)

Helmerhorst vindt dat er een discussie moet komen over de onkritische houding van de Nederlandse en Europese geneesmiddelenautoriteiten bij middelen die niet effectiever zijn dan bestaande. Hij wijst de claims van de fabrikant van Yaz, Bayer Schering, dat deze nieuwe pil minder menstruatieklachten geeft dan bestaande pillen van de hand.

De nieuwe anticonceptiepil Yaz werd op 1 september geïntroduceerd door Bayer Schering Pharma. Yaz 24+4 heeft een innameschema van 24 pillen, gevolgd door een pilpauze van 4 dagen. Door het nieuwe innameschema wordt de eisprong langer onderdrukt, en claimt de fabrikant dat gebruiksters minder last hebben van hormoonschommelingen, en zouden ze minder klachten rond de menstruatie ervaren. Ook zou de pil positief werken op Acne. Yaz gebruikt hetzelfde hormoon als de al jarenlang in Nederland voorgeschreven Yasmin. Sinds de introductie van Yasmin zijn wereldwijd 14 vrouwen aan bijwerkingen overleden. Twee van hen waren Nederlands. Een meisje van 17 en 16. Yasmin geeft volgens onafhankelijke experts een twee keer verhoogde kans op trombose in vergelijking met tweede-generatie anticonceptiepillen.

Asielzoekers worden soms ten onrechte teruggestuurd omdat individuele ambtsberichten slecht en onder de maat zijn.  Individuele ambtsberichten zijn rapportages die het Ministerie van Buitenlandse Zaken opstelt voor de IND, de Immigratie en Naturalisatie Dienst,  als deze dienst het verhaal van een vluchteling wil checken in het land van herkomst. Vreemdelingenadvocaat Pieter Bogaers publiceert daarover volgende week zijn boek “Hoogverraad’. In Argos een onderzoek naar de kwaliteit van die individuele ambtsberichten met voorbeelden van onderzoeken die door de rechter naar de prullenbak zijn verwezen. Aansluitend een gesprek met onder meer advocaat Pieter Bogaers.

Verder een gesprek met Frans Helmerhorst, hoofd Gynaecologie van het Leids Universitair Medisch Centrum over mythe en werkelijkheid rondom de introductie van de nieuwe ‘wonderpil’ voor anti-conceptie Yaz.

Argos, radio 1 13.15-14.00 uur, zaterdag 20 september 2008

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download (47.6MB)

Het wordt niet alleen door de overheid, maar ook door de besturen van universiteiten aangemoedigd. Hoogleraren die eigen bedrijfjes gaan oprichten om hun wetenschappelijke vindingen in de markt te zetten. Maar hoe blijft een hoogleraar onafhankelijk als hij niet alleen de wetenschap, maar ook de markt moet dienen?
In Argos Supplement een debat hierover met Hans Buller, voorzitter van de Raad van Bestuur van Erasmus MC, Martijn Katan, hoogleraar voedingsleer aan de Vrije Universiteit, Marianne Besselink, tweede kamerlid voor de PvdA en Jasper van Dijk, tweede kamerlid voor de SP.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download (65.2MB)

Het wordt niet alleen door de overheid, maar ook door de besturen van universiteiten aangemoedigd. Hoogleraren die eigen bedrijfjes gaan oprichten om hun wetenschappelijke vindingen in de markt te zetten. Aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam heeft men zelfs een holding opgericht om deze nieuwe vorm van publiek-private samenwerking te stimuleren. Maar hoe blijft een hoogleraar onafhankelijk als hij niet alleen de wetenschap, maar ook de markt moet dienen? Hoe wordt omgegaan met bonussen en aandelen? En hoe open moet je in wetenschappelijke publicaties zijn over je banden met het bedrijfsleven?

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download (65.2MB)

Zijn medische vaktijdschriften verworden tot reclamefolders van de farmaceutische industrie? Tot op de dag van vandaag publiceren deze tijdschriften positieve verhalen over antidepressiva, terwijl steeds duidelijker wordt dat deze pillen nauwelijks beter werken dan een placebo en levensgevaarlijke bijwerkingen kunnen hebben. Met hoogleraar Trudy Dehue, auteur van “De Depressie-epidemie”, analyseren we in Argos hoe wetenschappers en wetenschappelijke vakbladen zich laten gebruiken door de farmaceutische industrie en hoe zij hebben bijgedragen aan de populariteit van deze omstreden pillen.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download (65.2MB)

Antidepressiva zoals Prozac en Seroxat kunnen zelfmoordneigingen opwekken bij kinderen die deze middelen slikken. Dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Maar depressieve kinderen geen pillen geven leidt ook tot zelfmoorden, denken psychiaters. Afgelopen vrijdag kon u horen waar deze controverse toe leidt: ruzie tussen experts en onduidelijkheid voor patienten. En die onduidelijkheid geldt niet alleen voor depressieve kinderen. Onlangs werd bekend dat de problematiek ook speelt bij volwassenen.

In Argos Supplement een gesprek met Willem Nolen, hoogleraar psychiatrie aan de Rijksuniversiteit Groningen en Lex Goudswaard van het Nederlands Huisartsgenootschap.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.