5 mei 2012- Toezicht op veiligheidsdiensten
De Commissie van Toezicht op Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) bestaat 10 jaar. Die commissie ziet erop toe dat de inlichtingendiensten geen wettelijke regels overtreden.
In Argos een terugblik op 10 jaar CTIVD aan de hand van spraakmakende zaken zoals de moord op Theo van Gogh en de zaak van de Marokkaanse jongen Sadik Sbaa. Met voorzitter van de CTIVD Bert van Delden, oud- hoofd van de AIVD, Sybrand van Hulst en emeritus hoogleraar Cyrille Fijnaut.
Hoe goed is de controle van de CTIVD? Wie controleert de diensten op effectiviteit, op de vraag of ze wel goed genoeg hun werk doen? En is de CTIVD wel in staat om de gevolgen van toenemende internationalisering in de inlichtingenwereld, die tot gevolg heeft dat de diensten nauwer samenwerken met diensten in allerlei landen waar mensenrechten niet zo serieus worden genomen, te onderzoeken?
In de studio reageren de kamerleden Magda Berndsen van D66 en Ronald van Raak van de SP.
Een reportage van Wil van der Schans, Sanne Boer en Kees van den Bosch
Presentatie: Max van Weezel
Enkele uren na uitzending te beluisteren:
Podcast: Speel af in een nieuw venster | Download (0.0KB)


Wie controleert de controleurs ? (…).
Een veiligheidsdienst kan niet opereren als openheid een verwachting is. We hebben een AIVD nodig en zij behoren de middelen te hebben om adequaat hun werk te doen (ook als er een grijs gebied voor nodig is). Aan de andere kant heeft de dienst als doel om de democratische rechtstaat te beschermen (maw beschermig van de rechten van alle burgers) en dat vereist dat ze in ieder geval niet een bedreiging moeten zijn voor de rechtstaat.
Afhankelijk van de wijze waarop de dienst burgers volgt (al dan niet terecht) worden niet alleen de rechten geschonden van degene die onterecht gevolgd worden, maar de wijze van volgen kan ook tegenstand oproepen. Hinderlijk volgen is bijvoorbeeld een gebruikelijk wijze van het benaderen van
a) burgers die in zogenaamde actiegroepen zitten en
b) ook voor het intimideren van burgers die teveel weten, bijvoorbeeld omdat ze toevallig getuige zijn van iets waardoor de staat in verlegenheid gebracht wordt.
Informanten zullen geneigd zijn om problemen te creeren. Uitlokken van agressie bij de burger, want dan wordt hun baan wat interesanter! Dit maakt leven in ons land niet veiliger voor de desbetreffende burger én voor de mogelijke slachtoffers van bv een actiegroep waarvan hij/zij lid is.
Met het ronselen van journalisten en politici voor werk voor de AIVD wordt de rechtstaat verder uitgehold. Als burger kan je dus niet meer contact opnemen met een journalist of politicus, als je een probleem wilt oplossen via media of politiek (wat in een democratische rechtstaat de weg zou zijn voor veel gewone burgers).
Om een AIVD te kunnen controleren, moeten parlementariers niet afhankelijk zijn van de AIVD in de rest van hun carriere. Op dit moment durven parlementariers simpelweg niet overal even kritisch naar te kijken.
Ik denk dat ze veel goed werk doen. Mooi. Daar ben ik blij mee. Het is zwaar en risicovol werk, wat veel vergt van de AIVD-er en diens priveleven. Lof! Maar… een dergelijke dienst kan onschuldige burgers ook veel schade aandoen. Als je dan bedenkt dat Donner als minister verantwoordelijk was voor de AIVD… Het is een minister die weinig reageert op keurige brieven en verzoeken van burgers, ook als hij heel goed weet waar de schoen wringt.
De reactie van de SP is sterk in deze discussie.